VAKIFLAR HAKKINDA GENEL BİLGİLER
1. VAKIFLAR HAKKINDA GENEL BİLGİLER
17
1.1. Vakıf Nedir, Vakıfların ve Örgütlenme Özgürlüğünün Ulusal ve Uluslararası Dayanakları
17
1.1.1. İnsan Hakları Evrensel Bildirgesi
17
1.1.2. Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi
17
1.1.3. Türkiye Cumhuriyeti Anayasası
18
1.3. Vakıfla Dernek Arasındaki Başlıca Farklar
22
1.4. Vakıflarla İlgili Bazı Kavramlar
23
1.4.3. Yeterli Mal Varlığı/Uygun Mal Varlığı
25
1.4.4. Amaca Özgülemek
26
1.6. Vakıflarla İlgili Bazı Tanımlamalar
27
VAKFIN KURULUŞU, TÜZEL KİŞİLİĞİ VE MAL VARLIĞI
2. VAKFIN KURULUŞU, TÜZEL KİŞİLİĞİ VE MAL VARLIĞI
31
2.1. Vakıflar Nasıl Kurulur
31
2.1.1. Sağlar Arası İşlem ile Vakıf Kurulması
32
2.1.2. Ölüme Bağlı Tasarruf (Vasiyetname veya Miras Sözleşmesi) Yolu ile Vakıf Kurulması
35
2.2. Vakfın Tescili/Tüzel Kişilik Kazanması, Kuruluş ile Tüzel Kişilik Kazanma Arasındaki Ayırım, Tescile Yetkili ve Görevli Mahkeme
39
2.2.1. Tescili Talep Edecekler, Tescile Yetkili ve Görevli Mahkeme
41
2.3. Vakıf Kurmaktan Dönme (Cayma/Rücu), Tescil Kararına İtiraz (Kararın Temyizi)
41
2.4. Merkezi Sicile Tescil ve Resmî Gazetede İlan
44
2.5. Vakıf Kuruluşunda Özgülenecek Mal Varlığı, Bunun Asgari Miktarları ve Özgülenen Mal Varlığının Vakfın Mülkiyetine Geçmesi
48
2.6. Ölüme Bağlı Tasarrufla Kurulan Vakfın Miras Bırakanın Borçlarından Sorumluluğu, Mirasçıların ve Alacaklıların Dava Hakkı
52
2.6.1. Vakıf Kuruluşunun (Tasarrufun) İptali, Vasiyetnamenin (Miras Sözleşmesinin) İptali ve Tenkis (Davaları)
53
2.6.1.1. Vakıf Kuruluşunun (Tasarrufun) İptali (Davası)
53
2.6.1.2. Vasiyetnamenin (Miras Sözleşmesinin) İptali ve Tenkis (Davaları)
55
2.7. Vakıf Malları ve Zilyetlikle Bunları Edinme
57
2.8. Yabancıların Vakıf Kurma Hakkı
57
2.9. Vakıf Mallarının Kamulaştırılması ve Vakıf Mallarının Haczedilebilmesi
58
VAKFIN TEMEL BELGESİ “RESMİ SENET”
3. VAKFIN TEMEL BELGESİ “RESMİ SENET”
59
3.1. Resmi Senet/Vakıf Senedi Nedir
59
3.2. Bir Resmi Senette Bulunması Gereken Asgari Bilgiler
59
3.3. Örnek Bir Resmi Senet Kalıbı Nasıl Olmalıdır
60
3.4. Vakıf Merkezi Kavramı, Belirlenmesi ve Vakıf Merkezi Olamayacak Yerler
61
3.6. Vakıf Resmi Senet Değişikliği, Yönetimin, Yönetim Şeklinin (Vakıf Örgütü ve İşleyiş Şekli), Amacın ve Malların Değiştirilmesi
63
3.6.1. Yönetimin Değiştirilmesi
67
3.6.1.1. Yöneticilerin Değiştirilmesi
67
3.6.1.1.1. Yöneticilerin Mahkeme Kararı ile Görevden Alınması
67
3.6.1.1.2. Yöneticilerin Olağan Yolla Değiştirilmesi
75
3.6.1.2. Yönetimin, İdare/Yönetim Şeklinin, İşlevinin ve Örgütün Değiştirilmesi
75
3.6.2. Amacın ve Malların Değiştirilmesi
106
3.6.2.1. Amacın Değiştirilmesi
107
3.6.2.2. Malların Değiştirilmesi
111
3.6.3. Seçimle Vakıf Yönetim Organlarında Görev Alanların Mal Bildiriminde Bulunması
114
VAKFIN ORGANLARI, OLUŞUMU VE İŞLEYİŞİ
4. VAKFIN ORGANLARI, OLUŞUMU VE İŞLEYİŞİ
117
4.1. Vakfın Organları ve Zorunlu Organ
117
4.2. Karar Organı Türleri
123
4.3. Karar Organının Görevleri, Belirlenmesi, Toplantı ve Karar Nisapları/Yeter Sayıları
124
4.3.1. Karar Organının Görevleri
124
4.3.2. Karar Organının Belirlenmesi
125
4.3.3. Karar Organının Toplantı ve Karar Nisapları/Yeter Sayıları
126
4.4. Yönetim Organının Türleri
127
4.5. Yönetim Organının Görevleri, Belirlenmesi, Toplantı ve Karar Nisapları/Yeter Sayıları
127
4.5.1. Yönetim Organının Görevleri
127
4.5.2. Yönetim Organının Belirlenmesi
128
4.5.3. Yönetim Organının Toplantı ve Karar Nisapları/Yeter Sayıları
130
4.6. Denetçiler veya Denetim Organı, Görevleri, Belirlenmesi
131
4.8. İdare Personeli, Şube ve Temsilcilikler
132
4.8.1. Şube ve Temsilcilikler
132
VAKFIN GELİRLERİ, MALİ İŞLEMLERİ,
5. VAKFIN GELİRLERİ, MALİ İŞLEMLERİ, DEFTER VE KAYITLARI
135
5.1. Vakfın Gelirleri
135
5.2. Kuruluş Mal Varlığı, Mal Varlığı ve Gelir Arasındaki Farklar
136
5.3. Bağış ve Yardım Toplama ve Arasındaki Farklar
136
5.3.1. Bağış ve Hukuku
137
5.3.2. Yardım ve Hukuku
143
5.3.2.1. İzin Almadan Yardım Toplama
151
5.4. Vakfın Muhasebesi, İdari ve Mali Defter ve Kayıtları, Beyanname (Yıllık Rapor) Verme Yükümlülüğü ve Bildirimler
152
5.4.1. Vakfın Muhasebesi, İdari ve Mali Defter ve Kayıtları
152
5.4.1.1. Vakıfların Kasasında Bulunacak Nakit Miktarı
154
5.4.2. Vakfın Beyanname (Yıllık Rapor) Verme Yükümlülüğü ve Bildirimler
155
VAKIF ORTAKLIK VE İŞLETMELERİ
6. VAKIF ORTAKLIK VE İŞLETMELERİ
157
6.1. Vakıfların Ticari Faaliyetleri
157
6.2. Vakıfların Ortaklıkları
158
6.3. Ticari İşletme ve İktisadi İşletme Kavramları
159
6.4. Vakıf İktisadi İşletmesi
161
6.5. Vakıf İktisadi İşletmesinin Kuruluşu, Organları, İşleyişi
163
6.6. Vakıf Özel Öğretim/Eğitim Kurumları
164
6.7. Vakıf Yurtları, Pansiyonları ve Lokalleri
165
6.8. Vakıf Sandıkları
172
6.9. Vakıflarda Süreli ve Süresiz Yayınlar
172
VAKIFLARIN VE İKTİSADİ İŞLETMELERİNİN
7. VAKIFLARIN VE İKTİSADİ İŞLETMELERİNİN VERGİSEL KONUMLARI
179
7.1. Vakıfların Vergisel Konumları
179
7.1.1. Vakıfların Vergi Mükellefiyeti
179
7.1.2. Vakıfların Yapacakları Ödemeler Üzerinden Gelir Vergisi Kesintisi
179
7.1.3. Vakıflara Ait Gayrimenkul Sermaye İradının Vergilendirilmesi
179
7.1.3.1. Vakıflara Ait Gayrimenkullerin Kiralanmasının KDV Karşısındaki Durumu
180
7.1.3.2. Diğer Mal ve Hakların Kiralanması İşlemlerinin KDV Karşısındaki Durumu
180
7.1.4. Vakıflara ait Gayrimenkullerin Kiralanmasına İlişkin Düzenlenen Kira Sözleşmelerinin Damga Vergisi Karşısındaki Durumu
181
7.1.5. Vakıfların Tasarruflarını Bankada Değerlendirmesi Sonucunda Elde Ettiği Menkul Sermaye İratlarından Tevkifat Yapılması
181
7.1.6. Gıda Bankacılığı Faaliyetinde Bulunan Vakıflara Yapılan Bağışların Gelir Vergisi Bakımından Durumu
182
7.1.6.1. Bağışa Konu Olacak Mallar ve Bağışın Niteliği
182
7.1.6.2. Bağışı Yapanlarca Düzenlenecek Belgenin Niteliği
182
7.1.6.3. Vakıflarca Düzenlenecek Belge
183
7.1.6.4. Kayıt Düzeni ve Beyannamelerde Gösterim
183
7.1.6.4.1. Gıda Bankacılığı Faaliyetinde Bulunan Vakıflara Yapılan Bağışların KDV Bakımından Durumu
183
7.1.7. Cumhurbaşkanınca Vergi Muafiyeti Tanınan Vakıflara Yapılacak Bağış ve Yardımların İndirilmesi
183
7.2. Vakıflara Ait İktisadi İşletmelerin Vergisel Konumları
184
7.2.1. Vakıf İktisadi İşletmelerinin Vergi Mükellefiyeti
184
7.2.2.1. Beyanname Verme ve Verginin Ödenmesi
185
7.2.3. Yabancı Vakıflara Ait iktisadi İşletmelerin Vergilendirilmesi
185
7.2.4. İktisadi İşletmelerinin Karının Vakfa Aktarımı
186
7.3. Cumhurbaşkanı Kararıyla Vakıflara Vergi Muafiyeti Tanınması
187
7.3.1. Vakfa Vergi Muafiyeti Tanınabilmesi İçin Gereken Hususlar
188
7.3.2. Vergi Muafiyetinden Yararlanmada Usul
189
7.3.3. Faaliyet Konusu
190
7.3.4. Faaliyet Süresi
191
7.3.6. Mal Varlığı ve Yıllık Gelir
192
7.3.7. Gelirin Harcanma Şekli
192
7.3.8. Vergi Muafiyeti Tanınan Vakıfların Yükümlülükleri
194
7.3.9. Cumhurbaşkanınca Vergi Muafiyeti Tanınan Vakıflara Sağlanan Vergisel Avantajlar
196
7.3.9.1. KDV İstisnası
196
7.3.9.2. Veraset ve İntikal Vergisi Muafiyeti
197
7.3.9.3. Emlak Vergisi Muafiyeti
197
7.3.9.4. Harç İstisnası
198
7.3.9.5. Damga Vergisi İstisnası
198
7.3.10. Cumhurbaşkanınca Vakıflara Tanınan Vergi Muafiyetinin Kaldırılması
198
7.3.11. Vergi Muafiyetli Vakıftaki Gelirlerin Kullanım Oranları ve Bu Konudaki Sorunlar
199
VAKFIN FAALİYETTEN GEÇİCİ OLARAK ALIKONMASI, VAKFIN (KENDİLİĞİNDEN) SONA ERMESİ (İNFİSAH), VAKFIN DAĞITILMASI (FESİH), TASFİYE İŞLEMLERİ
8. VAKFIN FAALİYETTEN GEÇİCİ OLARAK ALIKONMASI, VAKFIN (KENDİLİĞİNDEN) SONA ERMESİ (İNFİSAH), VAKFIN DAĞITILMASI (FESİH), TASFİYE İŞLEMLERİ
237
8.1. Vakfın Faaliyetten Geçici Olarak Alıkonması
237
8.2. Vakfın (Kendiliğinden) Sona Ermesi (İnfisah)
238
8.3. Vakfın Dağıtılması (Fesih)
241
8.4. Vakfın Tasfiyesi
242
8.5. Sona Eren veya Dağıtılan Yeni Vakıfların Mal ve Hakları, Vakıflarda Birleşmenin Olamayacağı
242
9. Vakıflarda Denetim
245
9.1.1. Devlet Denetleme Kurulu Denetimi
246
VAKIFLA İLGİLİ ÖZEL KONU VE SORUNLAR
10. VAKIFLA İLGİLİ ÖZEL KONU VE SORUNLAR
253
10.1. Uluslararası Faaliyette Bulunma
253
10.2. Üst Kuruluş Kurma ve Katılma
254
10.3. Yabancı Vakıflarla İlgili Düzenlemeler
256
10.5. Çalıştırılanlara ve İşçilere Yardım Vakıfları, Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıfları ve Diğer Vakıf Türleri
260
10.5.1. Çalıştırılanlara ve İşçilere Yardım Vakıfları
260
10.5.2. Sosyal Sigorta Vakıfları
264
10.5.3. Diğer Vakıf Türleri
277
10.6. Vakıflara Kamu Bütçelerinden Yardım Yapılması
277
10.7. Vakıfların Etkinlikleri, Toplantı ve Gösteri Yürüyüşleri
279
VAKIFLARIN YÜKSEK ÖĞRETİM KURUMLARI KURMASI (VAKIF ÜNİVERSİTELERİ)
11. VAKIFLARIN YÜKSEKÖĞRETİM KURUMLARI KURMASI (Vakıf Üniversiteleri)
281
11.1. Dayanak Anayasa Düzenlemesi
281
11.2. 2547 Sayılı Yükseköğretim Kanunu’ndaki Düzenlemeler
283
11.2.1. 2547 Sayılı Yükseköğretim Kanunu’na Göre Vakıf Yükseköğretim Kurumunun Kurulması
284
11.2.2. 2547 Sayılı Yükseköğretim Kanunu’na Göre Vakıf Yükseköğretim Kurumuna Sağlanacak Muafiyetler ve Mali Kolaylıklar
286
11.2.3. 2547 Sayılı Yükseköğretim Kanunu’na Göre Vakıf Yükseköğretim Kurumları ile İlgili Sair Düzenlemeler
288
11.2.4. 2547 Sayılı Yükseköğretim Kanunu’na Göre Vakıf Yükseköğretim Kurumlarına Devlet’çe Sağlanacak Yardımlar
292
11.3. 2809 Sayılı Yükseköğretim Teşkilat Kanunu’ndaki Düzenlemeler
294
11.4. 124 Sayılı Yükseköğretim Üst Kuruluşları ile Yükseköğretim Kurumlarının İdari Teşkilatı Hk. KHK
294
11.5. 2914 Sayılı Yükseköğretim Personel Kanunu
295
11.6.1. Vakıf Yükseköğretim Kurumları Yönetmeliği Doğrultusunda, Vakıf Yükseköğretim Kurumlarının Gözetim–Denetim, Değerlendirme ve Faaliyetten Alıkonması
301
11.6.2. Vakıf Yükseköğretim Kurumları Yönetmeliği Doğrultusunda, Vakıf Yükseköğretim Kurumları ile İlgili Mali Hususlar
305
DEVLET YÜKSEK ÖĞRETİM KURUMLARINI DESTEKLEYEN VAKIFLAR (ÜNİVERSİTE VAKIFLARI)
12. DEVLET YÜKSEKÖĞRETİM KURUMLARINI DESTEKLEYEN VAKIFLAR (ÜNİVERSİTE VAKIFLARI)
309
12.1. 5072 Sayılı (5234 Sayılı Kanun ile Değişik) Dernek ve Vakıfların Kamu Kurum ve Kuruluşları ile İlişkilerine Dair Kanun ve Getirilen Düzenlemeler
310
12.2. 28.12.2024 Tarih ve 32766 Sayılı Resmî Gazete’de Vakıflara Vergi Muafiyeti Tanınması Hakkında Genel Tebliğ (Seri No:1)’de Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ (Seri No: 6) İle Getirilen Yeni Düzenlemeler
314
VAKIFLARLA İLGİLİ MEVZUAT
317
VAKIFLARDA KULLANILACAK FORMLAR
321