Sigorta Sözleşmelerinde Prim Ödeme Borcu Tekincan Akif Karaarslan  - Kitap

Sigorta Sözleşmelerinde Prim Ödeme Borcu

1. Baskı, 
Mart 2025
Kitabın Detayları
Dili:
Türkçe
Ebat:
17x25
Sayfa:
453
Barkod:
9786253771980
Kapak Türü:
Ciltli
Fiyatı:
990,00
Temin süresi 2-3 gündür.
Kitabın Açıklaması
Türk Ticaret Kanunu'nda (TTK), sigorta ettirenin, üzerine düşen primi ifası, md. 1430-1434 hükümleri arasında bir borç olarak düzenlenmektedir. Sigorta sözleşmelerinin tanımlandığı, TTK md. 1401 ise primin, zarar sigortalarında ortaya çıkan zararın giderilmesinin, can sigortalarında ödenecek olan sigorta bedelinin karşılığı olduğunu hüküm altına almaktadır. Bu açıdan sigorta ettirenin prim ödeme borcunun, sözleşmenin asli edimi olduğu anlaşılmaktadır.
TTK kapsamında, hayat sigortalarının tasarruf amacı göz önüne alınarak temerrüt düzenlemeleri zarar sigortaları-bir yıla kadar olan hayat sigortaları ile bir yıldan beri yürürlükte olan hayat sigortaları bakımından farklı düzenlemelere tabi tutulmaktadır. Zarar sigortaları ve bir yıla kadar olan hayat sigortalarında, sözleşmenin akıbetini belirleme yetkisi sigortacıya ait olup, dilerse sigorta priminin ifasını talep edebileceği gibi sözleşme ile bağlarını da koparabilecektir. Bir yıldan beri yürürlükte olan hayat sigortaları bakımından ise yetki sigorta ettirene ait olup, sözleşmeden ayrılma, ödünç alma ya da prim ödemeden muaf sigortaya dönüştürme hakları bulunmaktadır.
Kitabın Konu Başlıkları
.
Sigorta Primi
.
Prim Borcunun İfasına İlişkin Esaslar
.
Zarar Sigortası ve Bir Yıla Kadar Olan Hayat Sigortası Sözleşmelerinde Prim Ödeme Borcunda Temerrüt
.
Bir Yıldan Beri Yürürlükte Bulunan ve Bir Yıllık Primi Ödenmiş Hayat Sigortası Sözleşmelerinde Prim Ödeme Borcunda Temerrüt
Yorumlar
Kitabın İçindekileri
İÇİNDEKİLER
ÖNSÖZ 
7
DANIŞMAN ÖNSÖZÜ 
9
ÖZET 
11
İÇİNDEKİLER 
13
KISALTMALAR 
21
GİRİŞ 
23
BİRİNCİ BÖLÜM
SİGORTA PRİMİ
I. SİGORTA PRİMİ KAVRAMI 
25
A. Genel Olarak 
25
1. Safi Prim – Gayri Safi Prim Ayrımı 
31
a. Rizikonun Gerçekleşme Olasılığının Prim Miktarına Etkisi 
33
b. Sigorta Bedelinin Prim Miktarına Etkisi 
36
c. Sigorta Süresinin Prim Miktarına Etkisi 
37
d. Primi Nemalandırma İmkanının Prim Miktarına Etkisi 
38
e. Sigorta Ettiren Sayısının Fazlalığının Prim Miktarına Etkisi 
39
f Muafiyet Kayıtlarının Prim Miktarına Etkisi 
40
2. Tek Prim – Dönemsel Prim Ayrımı 
40
3. İlk Prim – İzleyen Prim Ayrımı 
41
4. Sabit Prim– Değişir Prim Ayrımı 
42
B. Prim Ödeme Yükümlülüğünün Hukuki Niteliği 
44
II. PRİMİN BELİRLENMESİ 
45
A. Tarife Rejimleri 
47
1. Tanzim Edilmiş Tarife Sistemi 
48
2. Tasdik Edilmiş Tarife Rejimi 
49
3. Serbest Tarife Rejimi 
50
4. Türk Hukukunda Durum 
51
B. Rizikonun Kapsamının Prime Etkisi 
54
1. “All Risk”– “Named Perils” Ayrımı 
54
2. Ek Teminatların Dahil Edilmesi 
56
3. Çeşitli Sigorta Türleri Bakımından Değerlendirme 
58
a. Yenideğer Sigortaları 
58
b. Takseli Sigorta 
58
c. Kısmi Sigorta 
60
d. Grup Mal Sigortaları 
60
e. Kombine Sigortalar 
61
f. Aynen İfa Klozu İçeren Sigortalar 
62
4. Avrupa Birliği Adalet Divanının Cinsiyetin Sigorta Priminin
III. SİGORTA PRİMİNE HÂKİM OLAN İLKELER 
65
A. Primin Rizikoya Uygunluğu İlkesi 
65
B. Primde Adalet, Makuliyet ve Emniyeti Teşvik İlkesi 
68
C. Primin Bölünebilirliği İlkesi 
70
D. İstisna: Primin Bölünmezliği İlkesi 
71
1. Yetkisiz Temsil 
72
2. Rizikonun İmkansızlaşması 
73
3. Rizikonun Kasten Gerçekleştirilmesi 
74
4. Sözleşme Öncesi Beyan Yükümlülüğünün İhlali 
77
5. Rizikonun Ağırlaşması 
79
6. Geçmişe Etkili Sigorta 
79
7. Aşkın Sigorta 
83
IV. PRİM MİKTARININ SÖZLEŞME SÜRESİ İÇİNDE DEĞİŞTİĞİ ÖZEL DURUMLAR 
85
A. Ayarlama Klozları 
85
1. Genel Olarak Sigorta Sözleşmelerinde Ayarlama Klozları 
85
Tanınan Kanuni Fesih Hakkı 
87
4. Sigorta Ettirenin Kullanacağı Kanuni Fesih Hakkının Hüküm
Doğurması 
91
5. Ayarlama Klozları ve Hayat Sigortalarına Uygulanabilirliği 
92
6. Ayarlama Klozları ve Tüketicinin Taraf Olduğu Sigorta
Sözleşmelerine Uygulanabilirliği 
92
B. Genel Şartlarda Meydana Gelen Değişiklikler 
93
C. Kısmi Hasar 
96
D. Rizikonun Hafiflemesi 
97
1. Genel Olarak Sigorta Sözleşmelerinde Rizikonun Hafiflemesi 
97
2. Sigorta Ettirenin Rizikonun Hafiflemesi Durumunda Prim İndirimi
Talep Hakkı 
98
3. Prim İndirimi Talep Edilmesinin Yapılacak İadeler Bakımından
Yarattığı Durum 
99
E. Sözleşme Öncesi Beyan Yükümlülüğüne Aykırılık 
101
F. Rizikonun Ağırlaşması 
110
G. Rizikonun Aynı Anda Ağırlaşması ve Hafiflemesi 
114
H. Sözleşmesel Yükümlülük İhdası 
114
I. Geçmişe Etkili Sigortanın Sözleşme Kurulduktan Sonra Kararlaştırılması 
115
J. Sınırlı Ayni Hak Sahibinin Sözleşmeye Taraf Olması 
116
K. Eksik Sigorta 
116
L. Aşkın Sigorta 
121
M. Sonradan Takse Anlaşması Yapılması veya Taksenin İndirilmesi 
124
N. Çifte Sigorta 
127
O. Grup Sigortalarında Gruptan Ayrılma ya da Gruba Daha Sonradan Dahil
Olma 
128
P. Yenidoğanın Ya Da Evlat Edinilen Küçüğün Özel Sağlık Sigortasına Dahil
Edilmesi 
129
R. Ömür Boyu Yenileme Garantili Özel Sağlık Sigortası Sözleşmeleri 
131
S. Hayat Sigortalarında Sigorta Bedelinin Artırımı 
132
T. Yanılma Hâli 
134
U. Sigorta Ettiren Bakımından Gabin (Aşırı Yararlanma) 
135
V. Sigorta Sözleşmesinin Uyarlanması 
136
İKİNCİ BÖLÜM
PRİM BORCUNUN İFASINA İLİŞKİN ESASLAR
I. PRİM BORÇLUSU OLARAK SİGORTA ETTİREN SIFATI 
139
A. Genel Olarak 
139
B. Sigorta Ettiren Sıfatında Özel Durumlar 
140
1. Başkası Lehine Sigortalarda Sigorta Ettiren Sıfatı 
140
a. Kimin Olacaksa Onun Lehine Sigortalar 
143
b. TTK md. 1431 ile Tanınan Sözleşmeyi Devralma Hakkı 
144
2. Müşterek Menfaatlerin Sigortalanması Durumunda Sigorta Ettiren
Sıfatı 
146
3. Sigortalı Menfaatin Devri Durumunda Sigorta Ettiren Sıfatı 
147
a. Genel Kural 
147
b. Sigortalı Menfaatin Değişmesine Rağmen Sigorta
Sözleşmesinin Devam Etmesi 
151
c. TTK md. 1470 Hükmünün Uygulanmayacağı Durumlar 
156
i. Başkası Lehine Sigortalar 
156
ii. Kimin Olacaksa Onun Lehine Sigortalar 
157
iii. Kombine Sigortalar 
159
d. TTK md. 1470 Hükmünün Değerlendirilmesi 
159
4. Sigorta Sözleşmesinin Temsil Yoluyla Kurulması ve Sigorta Ettiren
Sıfatı 
160
a. Sigorta Ettirecek Olan Şahsın Sigorta Ettiren Sıfatını Kazandığı
Özel Durumlar 
162
b. Yetkisiz Temsil 
165
Sigortası 
174
6. Hayat Sigortalarında Haciz veya İflas Durumunda Lehtarın Sigorta
Ettiren Yerine Geçmesi 
176
a. Sigorta Sözleşmesinin Sona Ermiş Olmaması 
177
b. Lehtarın Dönülebilir Lehtar Olması 
177
c. Sigorta Ettirenin Onayı 
179
d. Ödemenin Yapılmış Olması 
180
e. Taraf Olmanın Sonucu 
182
7. Grup Sigortalarında Sigorta Ettiren ve Sigortalının/Lehtarın Sigorta
Ettiren Yerine Geçmesi 
183
8. Üçüncü Kişinin Prim Borcunu İfa Etmesi 
186
9. TTK md. 1417 Uyarınca Teminat Verilmesi 
191
10. Hekimlik Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortalarında Sigorta Ettiren
Sıfatı 
192
11. Zorunlu Sorumluluk Sigortalarında Sigortacının Sözleşmenin Sona
Ermesinden Sonraki Sorumluluğu Halinde Prim Ödeme Borçlusu 
193
12. Denizaşırı Satış Sözleşmelerini Düzenleyen INCOTERMS
Kayıtlarında Sigorta Ettiren Sıfatı 
194
II. PRİM ALACAKLISI OLARAK SİGORTACI SIFATI 
195
A. Sigortacı Sıfatında Özel Durumlar 
196
1. Müşterek Sigorta ve Kısmi Sigorta 
196
2. Çifte Sigorta 
198
3. Sigorta Havuzları 
202
4. Muafiyet Kayıtları 
202
5. Birincil ve İkincil Sigortalar 
203
6. İkincil (Tali) Klozlar 
203
7. Portföy Devri 
204
B. Sigorta Aracılarının Prim Tahsil Yetkisi 
205
1. Sigorta Acentesinin Prim Tahsil Yetkisi 
206
2. Sigorta Brokerinin Prim Tahsil Yetkisi 
208
3. Pazarlamacının Prim Tahsil Yetkisi 
211
C. Prim Alacağının Devri ve İcra Müdürlüğüne Ödeme 
212
III. PRİM BORCUNUN İFA YERİ 
212
IV. PRİM BORCUNUN İFA ZAMANI 
216
V. PRİM BORCUNUN İFA ŞEKLİ 
217
A. Kredi Kartı İle Ödeme 
219
B. Banka Havalesi İle Ödeme 
222
C. Otomatik Ödeme Talimatı İle Ödeme 
223
D. Hesaptan Çekme Yetkisi İle Ödeme 
224
E. Posta İle Ödeme 
225
F. Kambiyo Senedi İle Ödeme 
225
1. Tüketici Sıfatına Sahip Sigorta Ettirenler Bakımından Prim
Borcunun Kambiyo Senedi ile Ödenmesi 
230
2. Prim Borcunun Çek ile Ödenmesi Durumu 
231
G. Prim Borcunun Kısmen Ödenmesi 
232
H. Prim Borcunun Yabancı Para İle Ödenmesi 
234
VI. PRİM BORCUNUN İFASI VE SONUÇLARI 
235
A. Primin İfası Sonucu Makbuz 
238
B. Riziko Gerçekleştikten Sonra Primin Ödenmesi 
240
VII. SİGORTA ETTİRENE TANINAN CAYMA HAKKI 
241
A. Kararlaştırılan Primin Yarısını Ödeyerek Sözleşmeden Cayma Hakkı 
241
B. Hayat Sigortalarında Cayma Hakkı 
243
C. TKHK ile Tüketiciye Tanınan Cayma Hakkı 
245
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
ZARAR SİGORTASI VE BİR YILA KADAR OLAN HAYAT SİGORTASI
SÖZLEŞMELERİNDE PRİM ÖDEME BORCUNDA TEMERRÜT
I. TEMERRÜT KAVRAMI VE ŞARTLARI 
247
A. Tek Prim Ya Da Prim Borcunun İlk Taksiti Açısından Muacceliyet 
249
2. Poliçenin Teslimi 
251
3. Poliçenin Teslim Edilmemesinin Sigorta Ettirene Kaçınma Hakkı
Vermesi 
256
4. Poliçenin Geç Teslim Edilmesi 
257
B. İzleyen Primler Açısından Muacceliyet 
261
C. Muacceliyet Açısından Özel Durumlar 
265
1. Karada ve Denizde Eşya Taşıma İşlerine İlişkin Sigortalarda
Muacceliyet 
265
2. Sigorta Sözleşmelerinin Yenilenmesi Durumunda Muacceliyet 
268
3. Abonman Sözleşmelerinde Muacceliyet 
273
4. Sigorta İlmühaberinin Verilmesi Durumunda Muacceliyet 
276
5. Sigorta Sözleşmelerinin Susma Yoluyla Kurulmasında Muacceliyet 
277
6. Aydınlatma Yükümlülüğünün Yerine Getirilmemesi Halinde
Muacceliyet 
282
7. Teklifnamenin Verilmesi Sırasında Ödeme Yapılması Halinde
Muacceliyet 
283
8. Geçmişe Etkili Sigortalarda Muacceliyet 
284
9. Geçici Sigorta Himayesinde Muacceliyet 
286
10. İlk Riziko Sigortalarında Muacceliyet 
289
11. Grup Sigortalarında Muacceliyet 
291
12. Erteleme Sözleşmesinin Mevcudiyeti Halinde Muacceliyet 
292
a. İlk Prim Bakımından Erteleme Sözleşmesi 
294
b. İzleyen Primler Bakımından Erteleme Sözleşmesi 
296
c. Hayat Sigortaları Bakımından Özel Durum 
296
D. İhtar 
297
1. Tek Prim veya İlk Taksit Bakımından İhtar 
299
2. İzleyen Primler Bakımından İhtar 
300
a. İhtar Yükümlüsü ve Muhatabı 
306
b. İhtarın Zamanı 
307
c. İhtarın Şekli 
307
d. İhtarın İçeriği 
308
II. TEMERRÜDÜN SONUÇLARI 
309
A. Tek Prim Ya Da İlk Taksit Bakımından Temerrüdün Sonuçları 
313
1. Sözleşmeden Cayma 
313
a. Caymanın Hukuki Niteliği 
314
b. Cayma Beyanı 
315
2. Sigortacının Üç Ay Boyunca Hareketsiz Kalması 
319
3. Aynen İfa ve Gecikme Faizi 
321
B. İzleyen Primler Bakımından Temerrüdün Sonuçları 
323
1. Sözleşmenin Feshi 
323
2. Aynen İfa Talebi 
333
C. İki Haklı İhtar Nedeniyle Sözleşmenin Sona Erdirilmesi 
334
D. Can Sigortalarında İndirime İlişkin Hükümlerin Saklı Olması 
336
E. Sözleşmenin Cayma Ya Da Fesih Nedeniyle Sona Ermesinden Sonra
Primin Ödenmesi 
337
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
BİR YILDAN BERİ YÜRÜRLÜKTE BULUNAN ve BİR YILLIK PRİMİ ÖDENMİŞ HAYAT
SİGORTASI SÖZLEŞMELERİNDE PRİM ÖDEME BORCUNDA TEMERRÜT
I. SİGORTADAN AYRILMA (İŞTİRA) 
341
A. Amaç 
341
B. Hukuki Nitelik 
342
C. Uygulama Alanı 
343
1. Zamansal Uygulama Alanı 
343
2. Maddi Uygulama Alanı 
346
D. Ayrılma Hakkını Kullanacak Kişi 
348
1. Sigorta Ettiren 
348
2. Lehtar 
350
3. İflas Masası 
353
4. Devralan Alacaklı 
354
5. Hacizli Alacaklı 
356
6. Rehinli Alacaklı 
358
7. Sigortalı 
359
E. Poliçenin İadesi Sorunu 
360
F. Ayrılma Bildiriminin Şekli– Süresi ve Hukuki Niteliği 
361
G. Yaşama İhtimaline Karşı Yapılmış Hayat Sigortası Sözleşmelerinde
Sigortalının Sağlıklı Olduğunu İspat Etmesi 
364
H. Ayrılmanın Sonuçları 
368
I. Ayrılma Değerinin Ödenme Tarihi ve Temerrüt 
370
J. Kısmi Ayrılma Sorunu 
371
K. Prim Ödemeden Muaf Sigortadan Ayrılma 
372
L. Ayrılma Değerinin Hesaplanması 
372
M. Değerlendirme ve Kanaatimiz 
376
II. SİGORTADAN ÖDÜNÇ ALMA (İSTİKRAZ) 
378
A. Amaç 
378
B. Hukuki Nitelik 
380
C. Uygulama Alanı 
382
1. Maddi Uygulama Alanı 
382
2. Zamansal Uygulama Alanı 
382
D. Hakkı Kullanacak Kişi 
383
E. Ödünç Paranın Talep Edilmesi 
386
F. Ödünç Paranın Hukuki Niteliği ve Miktarı 
386
G. Talep ve Sigortacının Ödeme Zamanı 
387
H. Poliçenin Devri Sorunu 
388
I. Ödünç Paraya Uygulanacak Faiz 
389
J. Ödünç Para Alındıktan Sonra Ayrılma Hakkının Kullanılması 
390
K. Ödünç Para ve Temerrüt 
390
III. PRİM ÖDEMEDEN MUAF SİGORTA (TENZİL) 
392
A. Amaç 
392
B. Uygulama Alanı 
394
1. Zamansal Uygulama Alanı 
394
2. Maddi Uygulama Alanı 
395
C. Kanundan Doğan Diğer Hakların Kullanılmamış Olması 
396
D. Hakkı Kullanacak Kişi 
396
E. Prim Ödemeden Muaf Sigortaya Bağlanan Sonuçlar 
398
F. Prim Ödemesinin Belirli Bir Süre Ertelenmesi Durumunun Prim
Ödemeden Muaf Sigorta İle İlişkisi 
401
G. Sigorta Bedelinin Tekrar Yükseltilmesi (Canlandırma) 
402
H. Sözleşmeyi Kısmi Prim Ödemeden Muaf Sigortaya Dönüştürme 
405
I. Prim Ödemeden Muaf Sigorta ve Sözleşmeden Ayrılma Arasındaki Fark 
405
J. Değerlendirme ve Kanaatimiz 
406
SONUÇ 
409
KAYNAKÇA 
423