İş Sağlığı ve Güvenliği Hukukunda İdari, Cezai ve Hukuki Sorumluluk Doç. Dr. Sami Narter  - Kitap

İş Sağlığı ve Güvenliği Hukukunda İdari, Cezai ve Hukuki Sorumluluk

6. Baskı, 
Mart 2025
Kitabın Detayları
Dili:
Türkçe
Ebat:
17x25
Sayfa:
1191
Barkod:
9786253771768
Kapak Türü:
Ciltli
Fiyatı:
1.800,00
Temin süresi 2-3 gündür.
Kitabın Açıklaması
İş sağlığı ve iş güvenliği alanında iş kazası ve meslek hastalıklarını önlemek öncelikli hedef olsa da önleme ve tazmin yöntemleri birbirinden etkilenen ve birbirini tamamlayan bir bütün oluşturur. Yeterli düzeyde iş sağlığı ve güvenliği önlemlerinin alınması, iş kazaları ve meslek hastalıklarını azaltarak tazmin sistemlerinin yükünü azaltacaktır. Gerek işverenler gerek Sosyal Güvenlik Kurumu daha az ödeme yapacaktır. Aynı şekilde, iş kazaları ve meslek hastalıklarının tazminine ilişkin idari, cezai ve hukuki yaptırımlar işverenleri daha dikkatli ve özenli davranmaya sevk ederek ülkede iş sağlığı ve güvenliğinin gerçekleşmesine katkıda bulunacaktır. Bu bakımdan meydana gelen iş kazaları ve meslek hastalıklarında tüm tarafların hak ve yükümlülüklerini ortaya koymak açısından böyle bir çalışma yapılmıştır.
Dördüncü baskısı tükenen kitabımıza Yargıtay'ın görüşlerinin okuyucuya aktarılması bakımından emsal kararlar ilgili konuların arkasına özetlerle eklenmiştir.
Kitabın Konu Başlıkları
.
İş Sağlığı ve Güvenliği Hukukunda Temel Kavramlar, Dayanak, Kapsam ve Tarihi Gelişim
.
İş Sağlığı ve Güvenliği Alanında Personel ve Örgütlenme
.
İş Sağlığı ve Güvenliği Hukukunda Devletin, İşverenin, Çalışanların ve Diğer İlgililerin Hak ve Yükümlülükleri
.
İş Sağlığı ve Güvenliği Hukukunda İdari Sorumluluklar
.
İş Sağlığı ve Güvenliği Hukukunda Cezai Sorumluluklar
.
İş Sağlığı ve Güvenliği Hukukunda Hukuki Sorumluluklar
.
İş Sağlığı ve Güvenliği Hukukunda İş Kazası ve Meslek Hastalığı
.
İş Sağlığı ve Güvenliği Hukukunda İş Kazası ve Meslek Hastalığından Doğan Maddi ve Manevi Zarar ile Tazminatlar
.
İş Sağlığı ve Güvenliği Hukukunda İş Kazası ve Meslek Hastalığından Doğan Tazminatlarda Zamanaşımı, Faiz ve İbra
Yorumlar
Kitabın İçindekileri
İÇİNDEKİLER
ALTINCI BASKIYA ÖNSÖZ 
5
ÖNSÖZ 
7
KISA İÇERİK 
9
İÇİNDEKİLER 
13
KISALTMALAR 
49
GİRİŞ 
53
I. ÇALIŞMA KONUSUNUN ÖNEMİ, GÜNCELLİĞİ VE AMAÇ 
53
A. ÇALIŞMA KONUSUNUN ÖNEMİ 
53
B. ÇALIŞMA KONUSUNUN GÜNCELLİĞİ 
56
C. ÇALIŞMANIN AMACI 
57
II. ÇALIŞMA KONUSUNUN SINIRLANDIRILMASI, YÖNTEMİ VE SUNULMASI 
57
A. ÇALIŞMA KONUSUNUN SINIRLANDIRILMASI 
57
B. ÇALIŞMADA İZLENECEK YÖNTEM 
58
C. ÇALIŞMA KONUSUNUN SUNULMASI 
59
BİRİNCİ BÖLÜM
İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ HUKUKUNDA TEMEL KAVRAMLAR, DAYANAK,
KAPSAM VE TARİHİ GELİŞİM
I. İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ KAVRAMI, DAYANAĞI VE KAPSAM 
61
A. İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİNE İLİŞKİN KAVRAMLAR 
61
1. İŞ SAĞLIĞI 
61
a. İş Sağlığı Kavramı 
61
b. İş Sağlığının Amaçları 
63
ba. Çalışanları Korumak 
64
bb. Üretim Güvenliğini Sağlamak 
64
bc. İşletme Güvenliğini Sağlamak 
65
c. İş Sağlığının Özellikleri 
65
d. İş Sağlığı Uygulama İlkeleri 
65
da. Uygun İşe Yerleştirme 
66
db. İşyeri Ortam Faktörlerinin Değerlendirilmesi 
67
dc. Sağlık Risklerinin Kontrolü 
68
dd. Aralıklı Kontrol Muayenesi 
68
de. İşyerinde Sağlık Hizmeti Sağlanması 
69
df. Sağlık Eğitimi 
69
e. Temel İş Sağlığı Hizmetleri 
70
ea. Temel İş Sağlığı Hizmetlerinde Amaç 
70
eb. Temel İş Sağlığı Hizmetleri İçin Gerekli Altyapı Özellikleri 
70
f. İş Hijyeni 
71
2. İŞ GÜVENLİĞİ 
72
a. İş Güvenliği Kavramı 
72
b. İş Güvenliği Kültürü 
73
ba. İş Güvenliği Kültürü Kavramı 
73
bb. Güvenlik Kültürünün Özellikleri 
74
c. İş Güvenliğinin Amaçları 
75
d. İş Güvenliğinin Önemi 
76
3. İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ 
76
a. İş Sağlığı ve Güvenliği Kavramı 
77
b. İş Sağlığı ve Güvenliğinin Önemi 
79
c. İş Sağlığı ve Güvenliğinde Temel İlkeler 
79
4. İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ YÖNETİM SİSTEMİ 
81
B. İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİNİN DAYANAĞI VE KAPSAMI 
84
1. İŞÇİYİ GÖZETME BORCU 
84
2. İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ KURALLARININ HUKUKİ NİTELİĞİ 
86
a. Kusur Esasına Dayalı Sorumluluk 
86
b. Kusursuz Sorumluluk 
87
3. İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİNİN KAPSAMI 
88
KONUYA İLİŞKİN YARGITAY KARARLARI 
89
II. İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİNDE TARİHİ GELİŞİM VE KAYNAKLAR 
89
A. DÜNYADA TARİHİ GELİŞİM 
89
B. TÜRK HUKUKUNDA TARİHİ GELİŞİM 
92
1. CUMHURİYET ÖNCESİ DÖNEMDE İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ 
92
2. CUMHURİYET DÖNEMİNDE İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ 
93
C. İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİNİN KAYNAKLARI 
94
1. ULUSAL KAYNAKLAR 
94
a. 1982 Anayasa’sı 
94
aa. Yaşama Hakkı 
94
ab. Sağlıklı ve Dengeli Bir Çevrede Yaşama Hakkı 
96
ac. Yaşına, Cinsiyetine ve Gücüne Uymayan İşlerde
Çalıştırılma Yasağı 
96
b. İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu 
97
ba. İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu ve Amacı 
97
bb. İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu’nda Temel Kavramlar 
99
bba. Çalışan 
99
bbb. Genç Çalışan 
99
bbc. Çalışan Temsilcisi 
99
bbd. İşyeri 
99
bbe. İşveren 
99
bbf. İşveren Vekili 
100
bbg. Teknik Eleman 
100
bbh. İşyeri Hemşiresi 
100
bbı. Çalışan sağlığı merkezi (ÇASMER) 
101
bbi. Ekipman muayene kuruluşu 
101
bc. İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu Kapsamı ve İstisnaları 
101
bca. İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu Kapsamı 
101
bcb. İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu Uygulamasında
İstisnalar 
102
c. İş Sağlığı ve Güvenliğine İlişkin Yönetmelikler 
103
2. ULUSLARARASI KAYNAKLAR 
105
a. Birleşmiş Milletler Normları 
106
aa. İnsan Hakları Evrensel Bildirgesi 
107
ab. Ekonomik, Sosyal ve Kültürel Haklar Uluslararası
Sözleşmesi 
108
b. Uluslararası Çalışma Örgütü (ILO) Normları 
109
ba. Uluslararası Sözleşmeler 
111
baa. 155 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği ve Çalışma
Ortamına İlişkin Sözleşme 
112
bab. 161 sayılı Sağlık Hizmetlerine İlişkin Sözleşmesi 
112
bac. 187 Sayılı İş Sağlığı Ve Güvenliğini Geliştirme
Çerçeve Sözleşmesi 
113
bc. Tavsiye Kararları 
114
bca. İşçi Sağlığının Korunmasına İlişkin 1953 Tarihli 97
Sayılı Tavsiye Kararı 
114
Tarihli 171 Sayılı Tavsiye Kararı 
115
bcc. İş Sağlığı ve Güvenliği ve Çalışma Ortamı ile ilgili
1981 tarihli 164 Sayılı Tavsiye Kararı 
115
bcd. Çalışmaya İlişkin Temel Haklar ve İlkeler Bildirgesi 
116
c. Avrupa Birliği Normları 
116
ca. Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi 
118
cb. Avrupa Sosyal Şartı ve Gözden Geçirilmiş Avrupa Sosyal
Şartı 
119
cc. Avrupa Birliği Temel Haklar Bildirgesi 
121
cd. Avrupa Birliği Hukukunun Genel İlkeleri 
122
ce. Yönetmelikler 
123
cf. Direktifler (Yönergeler) 
123
cfa. 89/391 Sayılı Çerçeve Direktif 
124
cfb. Çerçeve Direktife Dayanarak Çıkartılan Direktifler 
128
İKİNCİ BÖLÜM
İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ ALANINDA PERSONEL VE ÖRGÜTLENME
I. İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİNDE GÖREV ALAN PERSONEL 
131
A. İŞYERİ HEKİMLERİ 
131
1. İŞYERİ HEKİMİ KAVRAMI 
131
2. İŞYERİ HEKİMİNİN NİTELİKLERİ 
132
a. Hekim Olmak 
132
b. Eğitim Kurumunda Eğitim Görme ve Katılım Belgesi Alma 
132
ba. Eğitim Görme 
132
bb. Eğitim Programı 
132
c. Sınavda Başarılı Olma ve İşyeri Hekimliği Belgesi Almak 
133
ca. Sınavda Başarılı Olmak 
133
cb. İşyeri Hekimliği Belgesi Almak 
133
B. İŞ GÜVENLİĞİ UZMANLARI 
134
1. İŞ GÜVENLİĞİ UZMANI KAVRAMI 
134
2. İŞ GÜVENLİĞİ UZMANININ NİTELİKLERİ 
134
a. Mevzuatta Öngörülen Programlardan Mezun Olmak 
134
b. Eğitim Kurumunda Eğitim Görme ve Katılım Belgesi Alma 
136
ba. Eğitim Görme 
136
bb. Eğitim Programı 
137
c. Sınavda Başarılı Olma ve Uzman Belgesi Almak 
137
d. İş Güvenliği Uzmanlarının Sınıflandırılması 
138
da. A Sınıfı İş Güvenliği Uzmanlığı Belgesi 
138
db. B Sınıfı İş Güvenliği Uzmanlığı Belgesi 
139
dc. C Sınıfı İş Güvenliği Uzmanlığı Belgesi 
139
dd. İş Güvenliği Uzmanlarının Sınıflar Arası Yükselmesi 
140
C. DİĞER SAĞLIK PERSONELİ 
141
1. DİĞER SAĞLIK PERSONELİ KAVRAMI 
141
2. DİĞER SAĞLIK PERSONELİNİN NİTELİKLERİ 
141
a. Mevzuatta Öngörülen Programlardan Mezun Olmak 
141
b. Eğitim Kurumunda Eğitim Görme ve Katılım Belgesi Alma 
142
ba. Eğitim Görme ve Staj Yapma 
142
bb. Eğitim Programı 
142
c. Sınavda Başarılı Olma ve Diğer Sağlık Personeli Belgesi Alma 
142
ca. Sınavda Başarılı Olma 
142
cb. Diğer Sağlık Personeli Belgesi Alma 
143
D. ORTAK HÜKÜMLER (İŞYERİ HEKİMİ, İŞ GÜVENLİĞİ UZMANI VE DİĞER
SAĞLIK PERSONELİ AÇISINDAN) 
143
1. İŞYERİ HEKİMİ VE İŞ GÜVENLİĞİ UZMANININ GÖREVLENDİRİLMESİ
VE İSG–KÂTİP SİSTEMİ 
143
a. Görevlendirme İşlemleri 
144
b. Görevlendirme Prosedürü 
144
2. İŞYERİNİN TEHLİKE SINIFINA GÖRE GÖREVLENDİRME YAPILMASI 
145
a. İşyerlerinin Tehlike Sınıfları 
145
b. Tehlike Sınıflarına Göre Görevlendirme 
146
c. Birden Fazla İş Güvenliği Uzmanı Çalıştırılması Hali 
147
3. GEÇİŞ DÖNEMİNE İLİŞKİN İŞYERİ HEKİMİ VE İŞ GÜVENLİĞİ UZMANI
GÖREVLENDİRME YÜKÜMLÜLÜĞÜ 
147
4. İŞYERİ HEKİMİ VE İŞ GÜVENLİĞİ UZMANLARININ İSTİHDAMI 
148
a. Kısmi Süreli İstihdam 
148
aa. Az Tehlikeli Sınıfta Yer Alan İşyerlerinde 
148
ab. Tehlikeli Sınıfta Yer Alan İşyerlerinde 
149
ac. Çok Tehlikeli Sınıfta Yer Alan İşyerlerinde 
149
b. Tam Süreli İstihdam 
149
ba. Az Tehlikeli Sınıfta Yer Alan İşyerlerinde 
149
bb. Tehlikeli Sınıfta Yer Alan İşyerlerinde 
149
bc. Çok Tehlikeli Sınıfta Yer Alan İşyerlerinde 
150
c. Çalışmaların Hukuki Niteliği 
150
d. Ortak Sağlık Güvenlik Biriminden Hizmet Alınması 
151
5. MESLEKİ BAĞIMSIZLIK VE ETİK İLKELER 
152
6. İŞYERİ HEKİMLERİNİN MESLEKİ SORUMLULUĞU 
155
a. İşyeri Hekimlerinin İhlalleri ve İhtar Puanı Uygulanması 
155
b. İşyeri Hekimliği Belgelerinin Askıya Alınması 
157
c. İşyeri Hekimliği Belgelerinin İptal Edilmesi 
159
d. İtirazlar 
159
da. İhtar Puanı Verilmesine İtiraz 
159
db. Belgelerin Askıya Alınması veya İptaline İtiraz 
159
dc. İtiraz Komisyonu ve Çalışması 
160
7. 6331 SAYILI KANUNDAN ÖNCE MEVCUT SERTİFİKA VE BELGELER 
160
8. YENİLEME EĞİTİMLERİ 
160
E. İŞYERİ HEKİMİ VE İŞ GÜVENLİĞİ UZMANININ GÖREV, YETKİ, HAK VE
YÜKÜMLÜLÜKLERİ 
161
1. İŞYERİ HEKİMİ VE İŞ GÜVENLİĞİ UZMANININ GÖREVLERİ 
161
a. Rehberlik Görevi 
161
aa. Öneride Bulunmak 
161
ab. İşyerinde Alınması Gereken Tedbirleri İşverene Yazılı
Olarak Bildirmek 
163
b. Risk Değerlendirmesi Görevi 
163
ba. Risk Değerlendirme Ekibi 
163
bb. Risk Değerlendirmesi Yapılırken Dikkate Alınacak
Hususlar 
164
bc. Risk Değerlendirmesi Aşamaları 
164
bd. Risk Değerlendirmesinin Yenilenmesi 
164
c. Gözetim Görevi 
165
ca. İşyeri Hekiminin Sağlık Gözetimi Görevi 
165
cb. İş Güvenliği Uzmanının Çalışma Ortamı Gözetimi Görevi 
166
d. Eğitim, Bilgilendirme ve Kayıt Görevi 
167
da. İşyeri Hekiminin Eğitim, Bilgilendirme ve Kayıt Görevi 
167
db. İş Güvenliği Uzmanının Eğitim, Bilgilendirme ve Kayıt
Görevi 
167
e. İlgili Birimlerle İşbirliği Görevi 
168
ea. İşyeri Hekiminin İlgili Birimlerle İşbirliği Görevi 
168
eb. İş Güvenliği Uzmanının İlgili Birimlerle İşbirliği Görevi 
169
f. İngiliz Sağlık ve Güvenlik Yöneticisinin Görevleri 
169
2. İŞYERİ HEKİMİ VE İŞ GÜVENLİĞİ UZMANININ YETKİLERİ 
170
a. İşyeri Hekimi ve İş Güvenliği Uzmanının İşin Durdurulması İçin
İşverene Başvurma Yetkisi 
170
b. İşyeri Hekimi ve İş Güvenliği Uzmanının İnceleme ve Araştırma,
Gerekli Bilgi ve Belgelere Ulaşma ve Çalışanlarla Görüşme
Yetkisi 
170
c. İşyeri Hekimi ve İş Güvenliği Uzmanının İlgili Kurum ve
Kuruluşlarla İşbirliği Yapma Yetkisi 
170
d. İşyeri Hekimi ve İş Güvenliği Uzmanının Mesleki Gelişmelerini
Sağlamaya Yönelik Eğitim, Seminer ve Panel Gibi
Organizasyonlara Katılma Yetkisi 
170
3. İŞYERİ HEKİMİ VE İŞ GÜVENLİĞİ UZMANININ YÜKÜMLÜLÜKLERİ 
171
a. İşyeri Hekimi ve İş Güvenliği Uzmanının Sır Saklamak ve
Gizliliğe Uymak Yükümlüğü 
171
b. İşyeri Hekimi ve İş Güvenliği Uzmanının İşini Özenle Yapma
Yükümlüğü 
171
c. İşyeri Hekimi ve İş Güvenliği Uzmanının Çalışma ve İş Kurumu İl
Müdürlüğüne Bildirimde Bulunma Yükümlülüğü 
172
d. İşyeri Hekimi ve İş Güvenliği Uzmanının Defter Tutma
Yükümlüğü 
172
4. İŞYERİ HEKİMİ VE İŞ GÜVENLİĞİ UZMANININ HAKLARI 
173
F. DİĞER SAĞLIK PERSONELİNİN GÖREV, YETKİ VE YÜKÜMLÜLÜKLERİ 
173
1. DİĞER SAĞLIK PERSONELİNİN GÖREVLERİ 
173
2. DİĞER SAĞLIK PERSONELİNİN YETKİLERİ 
174
a. Diğer Sağlık Personelinin İnceleme ve Araştırma, Gerekli Bilgi
ve Belgelere Ulaşma ve Çalışanlarla Görüşme Yetkisi 
174
b. Diğer Sağlık Personelinin İlgili Kurum ve Kuruluşlarla İşbirliği
Yapma Yetkisi 
174
c. Diğer Sağlık Personelinin Mesleki Gelişmelerini Sağlamaya
Yönelik Eğitim, Seminer ve Panel Gibi Organizasyonlara
Katılma Yetkisi 
174
3. DİĞER SAĞLIK PERSONELİNİN HAK VE YÜKÜMLÜLÜKLERİ 
175
a. Diğer Sağlık Personelinin Hakları ve İş Güvencesi 
175
b. Diğer Sağlık Personelinin Yükümlülükleri 
175
ba. Diğer Sağlık Personelinin İşini Özenle Yapma Yükümlülüğü 
175
bb. Diğer Sağlık Personelinin Sır Saklamak ve Gizliliğe Uymak
Yükümlülüğü 
175
G. İŞYERİ HEKİMLERİ, İŞ GÜVENLİĞİ UZMANLARI VE DİĞER SAĞLIK
PERSONELİNİN İŞ GÜVENCESİ 
176
KONUYA İLİŞKİN YARGITAY KARARLARI 
178
II. İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİNDE ÖRGÜTLENME 
183
A. AİLE, ÇALIŞMA VE SOSYAL HİZMETLER BAKANLIĞI 
183
1. İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ VE İSGÜM 
183
a. İş Sağlığı ve Güvenliği Genel Müdürlüğü 
183
aa. Genel Müdürlüğün Kuruluşu 
183
ab. Genel Müdürlüğün Görevleri 
183
b. İş Sağlığı ve Güvenliği Araştırma ve Geliştirme Enstitüsü
Başkanlığı (İSGÜM) 
185
ba. İSGÜM’ün Kuruluşu 
185
bb. İSGÜM’ün Görevleri 
185
bc. İSGÜM’ün Yetki ve Sorumlulukları 
186
bd. İSGÜM başkanı ve yardımcılarının görev, Yetki ve
Sorumlulukları 
187
be. İSGÜM’ün Bölümleri 
188
2. REHBERLİK VE TEFTİŞ BAŞKANLIĞI 
191
a. Rehberlik ve Teftiş Başkanlığının Kuruluşu 
191
b. Rehberlik ve Teftiş Başkanlığının Görevleri 
192
B. ULUSAL İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ KONSEYİ 
192
1. ULUSAL İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ KONSEYİNİN KURULUŞ AMACI,
OLUŞUMU VE GÖREVLERİ 
192
a. Konseyin Kuruluş Amacı 
192
b. Konseyin Oluşumu 
193
c. Konseyin Görevleri 
193
d. Konsey Başkanının Görev ve Yetkileri 
194
e. Konsey Sekreteryası 
195
2. ULUSAL İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ KONSEYİNİN ÇALIŞMA USULLERİ
VE KARARLARI 
195
a. Konseyin Çalışma Usulü ve Gündemi 
195
b. Konseyin Karar Alma Usulü 
196
c. Konsey Çalışma Grupları ve Görevleri 
196
d. Konsey Faaliyetlerinin Desteklenmesi 
197
C. İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ KURULLARI, İŞYERİ SAĞLIK VE GÜVENLİK
BİRİMLERİ VE İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ HİZMETLERİ İLE GÖREVLİ
KİŞİLER 
197
1. İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ KURULU 
197
2. İŞYERİ SAĞLIK VE GÜVENLİK BİRİMİ 
197
a. Tanım 
197
b. Kuruluş İçin Gereken Şartlar 
197
c. İSGB İçin Gerekli Asgari Şartlar 
198
3. İŞYERİ HEKİMİ, İŞ GÜVENLİĞİ UZMANI VE DİĞER SAĞLIK PERSONELİ 
199
4. İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ BAKIMINDAN ÇALIŞAN TEMSİLCİLİĞİ 
199
5. ORTAK SAĞLIK VE GÜVENLİK BİRİMİ (OSGB) 
199
a. OSGB’lerin Görev, Yetki ve Sorumlulukları 
200
b. Görevlendirme Belgesi ve Sözleşme 
201
c. Ortak Sağlık ve Güvenlik Birimlerinin Yetkilendirilmesi 
201
d. OSGB’de Sorumlu Müdürün Görev, Yetki ve Sorumlulukları 
202
e. OSGB’lerin Faaliyet Alanları 
202
f. OSGB’lerin Vize İşlemleri 
203
g. OSGB’lere İhtarlar, Yetkilerinin Askıya Alınması, İptali ve
İtirazlar 
203
ga. OSGB’lere İhtarlar 
203
gb. OSGB’lerin Yetkilerinin Askıya Alınması 
203
gc. OSGB’lerin Yetkilerinin İptali 
204
gd. İtirazlar 
204
6. EĞİTİM KURUMLARI 
205
a. Eğitim Kurumları Şartları 
205
b. Eğitim Kurumlarının Eğitici Kadrosu ve Yetkilendirilme 
206
c. Eğitim Kurumlarında Görev, Yetki ve Sorumluluklar 
207
d. Eğitim Kurumlarının Vize işlemleri 
209
e. Eğitim Kurumlarında Yetkilerin Askıya Alınması, İptali ve
İtirazlar 
210
D. ULUSLARARASI HUKUKTA İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ ÖRGÜTLENMESİ 
214
1. AVRUPA BİRLİĞİ HUKUKUNDA İŞ GÜVENLİĞİ VE SAĞLIĞI
ÖRGÜTLENMESİ 
214
a. Genel Kurumsal Yapı 
214
b. Avrupa Birliği İş Güvenliği ve Sağlığı Ajansı (EU–OSHA) 
218
2. AMERİKA BİRLEŞİK DEVLETLERİ HUKUKUNDA İŞ SAĞLIĞI VE
GÜVENLİĞİ ÖRGÜTLENMESİ 
221
3. BİRLEŞİK KRALLIK (İNGİLİZ) HUKUKUNDA İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ
ÖRGÜTLENMESİ 
224
4. ALMANYA FEDERAL CUMHURİYETİ HUKUKUNDA İŞ SAĞLIĞI VE
GÜVENLİĞİ ÖRGÜTLENMESİ 
227
5. FRANSA CUMHURİYETİ HUKUKUNDA İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ
ÖRGÜTLENMESİ 
231
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ HUKUKUNDA DEVLETİN, İŞVERENİN, ÇALIŞANLARIN VE DİĞER İLGİLİLERİN HAK VE YÜKÜMLÜLÜKLERİ
I. İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİNDE DEVLETİN ÖDEV VE YÜKÜMLÜLÜKLERİ 
233
A. İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ ANAYASAL DAYANAĞI VE MEVZUATININ
OLUŞTURULMASI 
235
B. ÜNİVERSİTELERDE İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ EĞİTİMİNİN VERİLMESİ 
236
C. İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ ÖRGÜTÜNÜN OLUŞTURULMASI 
237
1. GÜÇLÜ BİR ÖRGÜTÜN KURULMASI ZORUNLULUĞU 
237
2. ULUSAL İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ KONSEYİ 
238
3. İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ 
239
4. SOSYAL GÜVENLİK KURUMUNUN KATKISI 
242
5. İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ HİZMETLERİNİN DESTEKLENMESİ 
242
D. İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ DENETİMİ VE YAPTIRIM UYGULANMASI 
243
II. İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİNDE İŞVERENİN HAK VE YÜKÜMLÜLÜKLERİ 
245
A. İŞVERENİN İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ KONUSUNDA YÜKÜMLÜLÜKLERİ 
245
1. İŞYERİNİ İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ KONUSUNDA ÖRGÜTLEME
YÜKÜMLÜLÜĞÜ 
245
a. İş Sağlığı ve Güvenliği Kurulu Oluşturma Yükümlülüğü 
245
b. İşyeri Sağlık ve Güvenlik Birimi Oluşturma veya Ortak Sağlık ve
Güvenlik Biriminden Hizmet Alma Yükümlülüğü 
246
c. Çalışan Temsilcisi Görevlendirme Yükümlülüğü 
247
2. İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ HİZMETLERİ SAĞLANMASI
YÜKÜMLÜLÜĞÜ 
248
a. İş Güvenliği Uzmanı Görevlendirme Yükümlülüğü 
248
b. İşyeri Hekimi ve Diğer Sağlık Personeli Görevlendirme
Yükümlülüğü 
248
3. RİSK DEĞERLENDİRMESİ YAPMAK VE YAPTIRMAK YÜKÜMLÜLÜĞÜ 
248
4. ÇALIŞANLARIN EĞİTİMİ, BİLGİLENDİRİLMESİ VE KATILIMLARININ
SAĞLANMASI YÜKÜMLÜLÜĞÜ 
251
a. Çalışanları Eğitme ve Bilgilendirme Yükümlülüğü 
251
b. Çalışanların Görüşlerinin Alınması ve Katılımlarının Sağlanması
Yükümlülüğü 
253
5. İŞYERİNDE ACİL DURUMLARA İLİŞKİN YÜKÜMLÜLÜĞÜ 
254
a. Acil Durum Planları, Yangınla Mücadele ve İlk Yardım ile İlgili
Yükümlülükler 
254
b. Tahliye ile İlgili Yükümlülükler 
255
6. SAĞLIK GÖZETİMİ YAPMA, KAYIT VE BİLDİRİM YÜKÜMLÜLÜĞÜ 
256
a. Sağlık Gözetimi ile İlgili Yükümlülükler 
256
b. İş Kazası ve Meslek Hastalıklarının Kayıt ve Bildirimi ile İlgili
Yükümlülükler 
257
7. HER TÜRLÜ ÖNLEMİ ALMA YÜKÜMLÜLÜĞÜ 
258
a. Her Türlü Önlem Kavramı 
258
b. Her Türlü Önlem Kavramı İçine Giren Psikososyal Riskler 
261
ba. Psikolojik Tacizi Önleme (Mobbing) Yükümlülüğü 
262
bb. Cinsel Tacizi Önleme Yükümlülüğü 
267
8. ÖNLEMLERE UYULUP UYULMADIĞINI DENETLEME YÜKÜMLÜLÜĞÜ 
272
9. İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ ÖNLEMLERİNİN MALİYETİNİ KARŞILAMA
YÜKÜMLÜLÜĞÜ 
273
a. Tüm İSG Önlemlerinin Maliyetini Karşılama Yükümlülüğü 
273
b. İşverenin İş Sağlığı Ve Güvenliği Hizmetlerini Kendisi Yürütmesi 
274
10. ASIL İŞVEREN – ALT İŞVEREN AYRIMINDA İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ
YÜKÜMLÜLÜKLERİ 
275
a. Asıl İşveren – Alt İşveren Kavramları 
275
Güvenliği 
277
c. Alt İşverenin İşyerinde İş Sağlığı ve Güvenliği 
278
ca. Alt İşverenin İşyeri 
279
cb. Alt İşverenin İş Sağlığı ve Güvenliği Yükümlülükleri 
280
cba. Alt İşverenin İş Mevzuatından Doğan İş Sağlığı ve
Güvenliği Yükümlülükleri 
280
cbaa. 6331 Sayılı Kanundan Doğan Yükümlülükler 
280
cbab. Yönetmeliklerden Doğan Yükümlülükler 
281
cbb. Asıl İşveren – Alt İşveren Arasındaki Sözleşmeden
Doğan Yükümlülükler 
283
Güvenliği 
284
da. Asıl İşveren ve Alt İşveren İşçilerinin Birlikte Çalışması Hali 
284
db. Alt İşveren ile Asıl İşveren İşçisi Arasındaki İlişki 
285
dba. Asıl İşverenin Sebep Olduğu Zarardan Alt İşveren
İşçisinin Zarar Görmesi 
286
dbb. Alt İşverenin Sebep Olduğu Zarardan Asıl İşveren
İşçisinin Zarar Görmesi 
286
e. İş Sağlığı ve Güvenliği Yaptırımlarında Alt İşveren – Asıl İşveren
Ayrımı 
287
f. Bazı Özel Durumlarda İş Sağlığı ve Güvenliği 
288
fa. Rödövans İlişkisinde İş Sağlığı ve Güvenliği 
288
faa. Rödövans İlişkisi Kavramı 
288
fab. Rödövans İlişkisi Türleri ve İş Sağlığı ve Güvenliği 
289
faba. Birinci Tip Rödövans İlişkisinde
Yükümlülükler 
289
fabb. İkinci Tip Rödövans İlişkisinde Yükümlülükler 
290
fabc. Üçüncü Tip Rödövans İlişkisinde
Yükümlülükler 
290
fb. Yapı Denetim Kuruluşlarında İş Sağlığı ve Güvenliği 
291
fc. Anahtar Teslimi İş Alan İşverenin İşyerinde İş Sağlığı ve
Güvenliği 
294
B. İŞVERENİN İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİNDEN KAYNAKLANAN HAKLARI 
296
1. İŞVERENİN İŞÇİDEN ZARARIN KARŞILANMASINI İSTEME HAKKI 
296
2. İŞVERENİN DİSİPLİN CEZASI UYGULAMA HAKKI 
297
3. İŞVERENİN İŞ SÖZLEŞMESİNİ FESİH HAKKI 
299
a. İş Sağlığı ve Güvenliği Kurallarına Uyulmaması Halinde
İşverenin Haklı Nedenle Fesih Hakkı 
299
aa. İşçinin İş Sağlığı ve Güvenliğini Tehlikeye Düşürmesi veya
ab. İşçinin İş Sağlığı ve Güvenliği Kurallarına Aykırı Hareket
b. İş Sağlığı ve Güvenliği Kurallarına Uyulmaması Halinde
İşverenin Geçerli Nedenle Fesih Hakkı 
302
III. İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİNDE ÇALIŞANLARIN HAK VE YÜKÜMLÜLÜKLERİ 
304
A. İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİNDE ÇALIŞANIN YÜKÜMLÜLÜKLERİ 
304
1. DİĞER ÇALIŞANLARIN VE KENDİ SAĞLIK VE GÜVENLİKLERİNİ
TEHLİKEYE DÜŞÜRMEME YÜKÜMLÜĞÜ 
304
2. ÇALIŞANLARIN, İŞVEREN TARAFINDAN VERİLEN EĞİTİM VE
TALİMATLAR DOĞRULTUSUNDA YÜKÜMLÜLÜKLERİ 
305
b. Kişisel Koruyucu Donanımı Doğru Kullanmak ve Korumak 
305
Koruma Tedbirlerinde Bir Eksiklik Gördüklerinde, İşverene
veya Çalışan Temsilcisine Derhal Haber Vermek 
305
d. İşyerinde Tespit Edilen Noksanlık ve Mevzuata Aykırılıkların
Giderilmesi Konusunda, İşveren ve Çalışan Temsilcisi ile İş
Birliği Yapmak 
305
e. Kendi Görev Alanında İş Sağlığı ve Güvenliğinin Sağlanması için
İşveren ve Çalışan Temsilcisi ile İş Birliği Yapmak 
306
B. İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİNDE ÇALIŞANIN HAKLARI 
306
1. İŞVERENİN MÜTEMERRİT ALACAKLI DURUMUNA DÜŞMESİ 
306
2. ÇALIŞANIN ÇALIŞMAKTAN KAÇINMA HAKKI 
307
a. İş Sağlığı ve Güvenliği Kurulunun veya İşverenin Kararına
İstinaden Çalışmaktan Kaçınma Hakkı 
307
aa. Genel Olarak 
307
ab. Çalışmaktan Kaçınma Hakkının Koşulları 
308
aba. Ciddi ve Yakın Bir Tehlikenin Varlığı 
308
abb. Ciddi ve Yakın Tehlikenin Tespiti 
308
abc. Gerekli İş Sağlığı ve Güvenliği Önleminin Alınmamış
Olması 
308
abd. İşin Durdurulmamış Olması 
309
b. İşçinin Re’sen Çalışmaktan Kaçınma Hakkı 
309
ba. İşçinin Re’sen Çalışmaktan Kaçınma Hakkı Koşulları 
309
baa. Ciddi ve Yakın Tehlikenin Önlenemez Olması 
309
bab. İşin Durdurulmamış Olması 
309
bb. İşçinin Re’sen Çalışmaktan Kaçınma Hakkı Kullanımı 
310
bba. İşyerini veya Tehlikeli Bölgeyi Terk Ederek
Belirlenen Güvenli Yere Gitme 
310
bbb. Kaçınmayı Takiben İşvereni Haberdar Etme 
310
bbc. Kaçınma Sonucu Bir Başkası Aleyhine Ciddi ve Yakın
Bir Tehlike Oluşturmama 
310
c. Kaçınma Süresinin Sınırı 
310
d. Çalışmaktan Kaçınmanın Hükümleri 
311
da. Çalışmaktan Kaçındığı Dönem için İşçinin Ücret ve Diğer
Hakları Saklıdır 
311
db. Kaçınma Hakkı Kapsamında Çalışılmayan Süreler Çalışma
Süresinden Sayılır 
311
3. İŞÇİNİN İŞ SÖZLEŞMESİNİ HAKLI NEDENLE FESİH HAKKI 
311
a. 4857 Sayılı İş Kanunu Bakımından 
311
b. 6331 Sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu Bakımından 
312
4. İŞÇİNİN İHBAR VE ŞİKAYET HAKKI 
313
IV. SENDİKALARIN İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ KONUSUNDA GÖREVLERİ VE
TOPLU İŞ SÖZLEŞMESİNİN İŞLEVİ 
314
KONUYA İLİŞKİN YARGITAY KARARLARI 
317
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ HUKUKUNDA İDARİ SORUMLULUKLAR
I. İŞYERLERİNDE İŞ SAĞLIĞI VE İŞ GÜVENLİĞİ TEFTİŞ VE İNCELEMESİ 
325
A. TEFTİŞ VE İNCELEMELERDE UYGULANACAK MEVZUAT 
325
B. TEFTİŞ YAPAN MÜFETTİŞİN YETKİ VE SORUMLULUKLARI 
325
1. TEFTİŞ VE İNCELEMELERDE DEVLETİN YETKİSİ 
325
2. TEFTİŞ VE İNCELEMELERDE YETKİLİ MAKAM VE MEMURLAR 
327
3. TEFTİŞ VE İNCELEMELERDE YETKİLİ MEMURLARIN ÖDEVLERİ VE
UYACAKLARI ETİK KURALLAR 
328
4. VERGİ VE HARÇLARDAN MUAFİYET 
330
5. TEFTİŞ VE İNCELEMELERDE DİĞER MERCİLER TARAFINDAN
YAPILAN TEFTİŞLER 
330
6. TEFTİŞ VE İNCELEMELERDE İŞÇİ VE İŞVERENİN SORUMLULUĞU 
331
7. TEFTİŞ VE İNCELEMELERDE ZABITANIN YARDIMI 
331
C. İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ DENETİMİ 
331
1. DENETİMİN AMACI 
331
2. DENETİMİN TÜRLERİ 
332
a. Olağan Denetim 
332
aa. İlk Denetim 
332
ab. Periyodik Denetim 
333
b. Olağanüstü Denetim 
333
ba. Süreli (Önel) Denetim 
333
bb. İş Kazası ve Meslek Hastalığı Üzerine Yapılan Denetim 
334
bc. Şikayet Üzerine Denetim 
336
II. İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ YÜKÜMLÜLÜKLERİNİ YERİNE GETİRMEYEN
İŞVERENE UYGULANACAK İDARİ YAPTIRIMLAR 
337
A. İDARİ YAPTIRIM KAVRAMI VE ÖZELLİKLERİ 
337
1. İDARİ YAPTIRIM KAVRAMI 
337
2. İDARİ YAPTIRIMLARIN AMACI 
338
3. İDARİ YAPTIRIMLARIN ÖZELLİKLERİ 
339
B. İDARİ PARA CEZALARI 
340
1. GENEL BİLGİ 
340
2. İŞVEREN, İŞVEREN VEKİLİ VEYA İŞ GÜVENLİĞİ UZMANININ İDARİ
PARA CEZASINDAN SORUMLU TUTULMASI 
340
a. İşverenin İdari Para Cezasından Sorumlu Tutulması 
340
b. İşveren Vekilinin İdari Para Cezasından Sorumlu Tutulması 
341
c. İş Güvenliği Uzmanının İdari Para Cezasından Sorumlu
Tutulması 
342
3. İDARİ PARA CEZASINI VERECEK MAKAM 
342
4. İDARİ PARA CEZASINA İTİRAZ 
342
5. İDARİ PARA CEZASI MİKTARLARI VE ÖDENMESİ 
343
6. İDARİ PARA CEZASINDA ZAMANAŞIMI 
343
7. İDARİ PARA CEZASINI GEREKTİREN HALLER 
345
C. İŞİN DURDURULMASI 
349
1. GENEL BİLGİ 
349
2. İŞİN DURDURULMASI KOŞULLARI 
351
a. Hayati Tehlike Oluşturan Bir Hususun Tespiti 
351
b. Belirli İşyerleri Bakımından Risk Değerlendirmesinin
Yapılmamış Olması 
351
c. İşyerinde İşi Durdurma Kararı Vermeye Yetkili Heyetin Karar
Vermesi 
352
ca. İşyerinde İşi Durdurma Kararı Vermeye Yetkili Heyet 
352
cb. Heyetin Görevleri ve Kararlar 
352
3. İŞİN DURDURULMASI KARARININ UYGULANMASI 
353
a. İşin Durdurulması Kararının Mülki İdare Amiri Tarafından
Yerine Getirilmesi 
353
b. Mühürlerin Geçici Olarak Sökülmesi 
354
c. Heyet Tarafından Durdurma Kararının Kaldırılması 
355
d. Acil Hallerde Yapılacak İşlemler 
356
4. İŞVERENİN İTİRAZI VE DURDURMAYA SON VERİLMESİ 
356
a. İşverenin İtirazı 
356
b. İtiraz Edilecek Mahkeme 
357
5. İŞİN DURDURULMASI HALİNDE İŞÇİLİK HAKLARI 
357
D. İŞÇİLERİN ÇALIŞMAKTAN ALIKONULMASI 
358
1. GENEL BİLGİ 
358
2. ÇALIŞMAKTAN ALIKONULACAK İŞÇİLER 
359
a. Çocuk ve Genç İşçiler 
359
b. Kadın İşçiler 
362
E. KAMU İHALESİNDEN YASAKLANMA 
364
F. AMERİKA BİRLEŞİK DEVLETLERİ HUKUKUNDA İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ
KURALLARININ İHLALİNDE İDARİ YAPTIRIMLAR 
365
1. MEDENİ VE CEZAİ YAPTIRIMLAR 
365
2. MEDENİ CEZALARI DEĞERLENDİRME KOMİSYONU 
367
3. MEDENİ CEZALARIN ÖDENMESİNE İLİŞKİN USUL 
367
BEŞİNCİ BÖLÜM
İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ HUKUKUNDA CEZAİ SORUMLULUKLAR
I. CEZA HUKUKUNA İLİŞKİN KAVRAMLAR, İLKELER VE ÇALIŞMA HUKUKU İLE
ORTAK ALAN ÇALIŞMA CEZA HUKUKU 
369
A. ÇALIŞMA HUKUKU VE CEZA HUKUKU ORTAK ALANI 
369
1. ÇALIŞMA HUKUKU VE CEZA HUKUKU İLE İLİŞKİSİ 
369
2. SUÇ VE YASAL UNSURLARI 
373
B. ÇALIŞMA CEZA HUKUKUNDA UYGULANAN İLKELER 
373
1. SUÇLARIN VE CEZALARIN KANUNİLİĞİ İLKESİ 
373
2. CEZA KANUNLARININ GEÇMİŞE YÜRÜMEMESİ İLKESİ 
374
3. CEZALARIN ŞAHSİLİĞİ İLKESİ 
375
4. HUKUKA UYGUNLUK NEDENLERİ 
378
C. SUÇUN MADDİ UNSURLARI VE TEŞEBBÜS 
381
D. ÇALIŞMA CEZA HUKUKUNDA SUÇLU (FAİL) 
384
1. SORUMLU KİŞİ FAİL 
384
2. ÇALIŞMA CEZA HUKUKUNDA SORUMLU KİŞİNİN BELİRLENMESİ 
385
a. Sorumlu Kişinin Yasal Olarak Belirlenmesi 
385
b. Sorumlu Kişinin Sözleşme ile Belirlenmesi 
386
c. Sorumlu Kişinin Adli Yoldan Belirlenmesi 
387
3. SORUMLU KİŞİ OLARAK İŞVEREN, İŞVEREN VEKİLİ VE YETKİ DEVRİ 
387
a. İşveren 
387
aa. İşveren Kavramı 
387
ab. Soyut İşveren – Somut İşveren Ayrımı 
388
ac. Tüzel Kişi Organının İşveren Niteliği 
389
b. İşveren Vekili Kavramı ve Unsurları 
391
c. Yetki Devri 
393
ca. Yetki Devrinin Alanı 
393
cb. Yetki Devrinin Koşulları 
394
cba. Yetki Devredilen (İşveren Vekili) Kişide Bulunması
Gereken Koşullar 
394
cbb. Yetki Devrinin Konusu Bakımından Koşullar 
396
4. TÜZEL KİŞİ İŞVERENLERİN CEZAİ SORUMLULUĞU 
397
a. Tüzel Kişilere İlişkin Kavramlar 
397
b. Tüzel Kişilerde İşveren veya İşveren Vekilinin Ceza
Sorumluluğu 
400
ba. Tüzel Kişilerin Cezai Sorumluluğu 
400
bb. Suçun Tüzel Kişi Tarafından İşlenmesi 
402
bc. Fiili (Gerçek) İşverenin Belirlenmesi – Tüzel Kişilik
Perdesinin Kaldırılması 
404
c. Asıl İşveren – Alt İşveren Ayrımında Ceza Sorumluluğu 
406
II. ÇALIŞMA CEZA HUKUKUNDAN DOĞAN CEZAİ SORUMLULUKLAR 
408
A. TÜRK CEZA KANUNU’NDA DÜZENLENEN SUÇLAR 
408
1. KASITLI SUÇ 
408
a. Türk Ceza Kanunu’nda Doğrudan Kast 
408
b. Türk Ceza Kanunu’nda Olası (Dolaylı) Kast 
409
2. TAKSİRLİ SUÇ 
409
a. Türk Ceza Kanunu’nda Taksir 
410
b. Türk Ceza Kanunu’nda Bilinçli Taksir 
411
c. İş Kazası ve Meslek Hastalığı Açısından Taksirli Suçlarda
Kusurun Belirlenmesi 
412
3. TÜRK CEZA KANUNU’NDA YER ALAN KASITLI SUÇLAR 
414
a. Kasten Öldürme Suçu 
414
b. İhmali Davranışla Adam Öldürme Suçu 
415
c. İş ve Çalışma Hürriyetinin İhlâli Suçu 
416
4. TÜRK CEZA KANUNU’NDA YER ALAN TAKSİRLİ SUÇLAR 
417
a. Taksirle Öldürme Suçu 
417
b. Taksirle Yaralama Suçu 
418
ba. Taksirle Basit Yaralama 
418
bb. Taksirle Ağır Yaralama 
419
bc. Yüksek Oranda Kayıpların Gerçekleştiği Taksirle Ağır
Yaralamalar 
419
bd. Birden Çok Kişinin Taksirle Yaralanması 
419
be. Taksirli Suçlarda Soruşturma ve Kovuşturmanın Şikayete
Bağlılığı 
419
5. TÜRK CEZA KANUNU’NDA İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ ALEYHİNE
İŞLENEN DİĞER SUÇLAR 
420
KONUYA İLİŞKİN YARGITAY KARARLARI 
421
B. 6331 SAYILI İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ KANUNU’NDA DÜZENLENEN
SUÇLAR 
428
1. İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ ALEYHİNE SUÇLAR 
428
a. İdari Para Cezaları 
429
b. Hapis Cezaları 
429
ba. İşverenin Cezai Sorumluluğu 
430
bb. İşveren Vekilinin Cezai Sorumluğu 
431
bc. İş Güvenliği Uzmanın Cezai Sorumluğu ve Şartları 
432
bd. Geçici İş İlişkisi Olması Halinde Sorumluluk 
433
be. İşyeri Hekiminin Cezai Sorumluluğu 
433
bf. Diğer Sağlık Personelinin Cezai Sorumluluğu 
434
bg. OSGB’lerin Cezai Sorumluluğu 
434
2. İŞ HAYATININ DENETİM VE TEFTİŞİNE İLİŞKİN SUÇLAR 
434
III. TÜRK CEZA HUKUKUNDA YARGILAMA VE CEZALARIN UYGULANMASI 
435
A. CEZA HUKUKUNDA SORUŞTURMA VE YARGILAMA 
435
1. ŞİKAYET 
435
2. CEZA HUKUKUNDA SORUŞTURMA 
436
3. CEZA HUKUKUNDA YARGILAMA 
438
a. Kamu Davası 
438
aa. Kamu Davasına Katılma 
438
ab. Kamu Davasını Düşüren Nedenler 
439
b. Kamu Davasında Görevli Mahkeme 
440
B. CEZA HUKUKUNDA YAPTIRIMLAR 
441
1. CEZA HUKUKUNDA YAPTIRIMLARIN NİTELİĞİ 
442
a. Ceza Hukukunda Asli Cezalar 
442
aa. Adli Para Cezaları 
442
ab. Hürriyeti Kısıtlayıcı Cezalar 
443
b. Ceza Hukukunda Tamamlayıcı Yaptırımlar 
444
2. CEZA HUKUKUNDA YAPTIRIMLARIN UYGULANMASI 
445
a. Tekerrür 
447
b. Çalışma Mevzuatında Tekerrür 
448
C. CEZALARIN BELİRLENMESİ, BİREYSELLEŞTİRİLMESİ VE HAKİMİN TAKDİR
HAKKI 
449
D. CEZANIN VERİLEMEYECEĞİ VEYA İNDİRİLEBİLECEĞİ DURUMLAR İLE
HAKLARI KULLANMAKTAN YOKSUN BIRAKMA 
451
E. HAPİS CEZASININ ERTELENMESİ 
453
F. HAPİS CEZASINA SEÇENEK YAPTIRIMLAR 
454
1. ADLİ PARA CEZASINA ÇEVİRME 
455
2. DİĞER SEÇENEK YAPTIRIMLAR 
456
G. HÜKÜM VE HÜKMÜN AÇIKLANMASININ GERİ BIRAKILMASI 
457
1. HÜKÜM 
457
2. HÜKMÜN AÇIKLANMASININ GERİ BIRAKILMASI KARARI 
458
3. HÜKMÜN AÇIKLANMASI VE SEÇENEK YAPTIRIMLAR 
459
4. AÇIKLANMASI GERİ BIRAKILAN KARARIN KALDIRILMASI 
459
KONUYA İLİŞKİN YARGITAY KARARLARI 
460
IV. TÜRK CEZA HUKUKUNDA TAZMİNAT YAPTIRIMI VE UZLAŞMA 
467
A. TÜRK CEZA KANUNU’NDA TAZMİNAT YAPTIRIMI VE ŞİKAYETTEN
VAZGEÇMENİN ETKİSİ 
467
1. TÜRK CEZA KANUNU’NDA TAZMİNAT YAPTIRIMI 
467
2. ŞİKAYETTEN VAZGEÇMENİN TAZMİNATA ETKİSİ 
468
B. HAPİS CEZASININ TAZMİNAT KARŞILIĞI ERTELENMESİ 
469
C. TÜRK CEZA YARGILAMASINDA UZLAŞMA 
470
1. UZLAŞMA 
470
a. Uzlaşmanın Uzlaştırmacı Tarafından Yapılması 
471
b. Uzlaşmanın Mahkeme Tarafından Yapılması 
473
2. İŞ KAZASI VE MESLEK HASTALIĞINDAN DOĞAN MADDİ VE MANEVİ
ZARAR İÇİN UZLAŞMA 
474
3. UZLAŞMANIN DİĞER FAİLLERE VE MÜTESELSİL SORUMLULARA
ETKİSİ 
475
4. MANEVİ TAZMİNATIN UZLAŞMA İLE ÖDENMESİ 
478
ALTINCI BÖLÜM
İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ HUKUKUNDA HUKUKİ SORUMLULUKLAR
I. SORUMLULUK KAVRAMI VE İŞVERENİN İŞÇİYİ GÖZETME BORCU 
479
A. SORUMLULUK KAVRAMI 
479
B. İŞVERENİN İŞÇİYİ GÖZETME BORCU 
482
1. TÜRK HUKUK SİSTEMİNDE İŞÇİYİ GÖZETME BORCU 
482
2. ULUSLARARASI HUKUKTA İŞÇİYİ GÖZETME BORCU VE İŞVERENİN
SORUMLULUĞU 
484
a. Avrupa Birliği Hukukunda İşçiyi Gözetme Borcu ve İşverenin
Sorumluluğu 
484
b. Amerika Birleşik Devletleri Hukukunda İşçiyi Gözetme Borcu ve
İşverenin Sorumluluğu 
487
c. Birleşik Krallıkta (İngiliz) Hukukunda İşçiyi Gözetme Borcu ve
İşverenin Sorumluluğu 
489
d. Almanya Federal Cumhuriyeti Hukukunda İşçiyi Gözetme
Borcu ve İşverenin Sorumluluğu 
492
e. Fransa Cumhuriyeti Hukukunda İşçiyi Gözetme Borcu ve
İşverenin Sorumluluğu 
494
f. İsviçre Konfederasyonu Hukukunda İşçiyi Gözetme Borcu ve
İşverenin Sorumluluğu 
495
C. İŞVERENİN SORUMLULUĞUNDA SÖZLEŞME (AKDİ) SORUMLULUĞU İLE
HAKSIZ FİİL SORUMLULUĞUNUN YARIŞMASI HALİ 
496
1. İŞVERENİN SORUMLULUĞUNUN TÜRÜ VE AVRUPA HUKUKUNDAKİ
DÜZENLEME 
496
2. SÖZLEŞME SORUMLULUĞU İLE HAKSIZ FİİL SORUMLULUĞU
ARASINDAKİ FARKLAR 
498
II. İŞVERENİN SORUMLULUĞUNUN HUKUKİ NİTELİĞİ 
499
A. KUSURSUZ SORUMLULUK 
500
1. KUSURSUZ SORUMLULUK KAVRAMI 
500
2. ÖZEN SORUMLULUĞU (OLAĞAN SEBEP SORUMLULUĞU) 
502
3. TEHLİKE SORUMLULUĞU 
503
a. Kaçınılmazlıktan Doğan Sorumluluk 
507
aa. Kaçınılmazlık Kavramı 
507
ab. Kaçınılmazlığın Unsurları 
507
aba. İrade Dışında Meydana Gelen Olay 
507
abb. Davranış Kuralının veya Sözleşme Borcunun İhlâli 
507
abc. İlliyet Bağının Bulunması 
508
abd. Olayın Önlenemezliği 
508
b. Kaçınılmazlığın Kazalar ve Meslek Hastalıklarında Sorumluluğa 
509
ba. Sosyal Devlet İlkesi ve Sosyal Güvenlik 
510
bb. Türkiye’de Sosyal Devlet ve Sosyal Güvenlik 
512
bba. Devletin İş Sağlığı ve Güvenliğinde Ödev ve
Yükümlülükleri 
514
bbb. İşverenin/işletenin İş Sağlığı ve Güvenliği
Yükümlülükleri 
518
bbc. Çalışanın/sürücünün İş Sağlığı ve Güvenliği
Yükümlülükleri 
519
bbd. Türkiye’de Sosyal Güvenliğin Finansmanı 
519
bc. İdarenin Kusursuz Sorumluluğunun Kabul Edilmesinde
İlkeler 
521
bca. Sosyal Risk İlkesi 
521
bcb. Kamu Külfetleri Karşısında Eşitlik İlkesi (Fedakarlığın 
523
bd. Kaçınılmazlık ve İlişkili Kavramlar 
523
bda. Mücbir sebep 
524
bdb. Beklenmeyen hal 
524
bdc. Zarar Görenin Bedensel Yatkınlığı 
525
be. Kaçınılmazlık Nedeniyle Oluşan İş Kazası ve Meslek
Hastalığında Devletin Tazminat Sorumluluğu Olmalı
mıdır? 
526
bf. Bizim görüşümüz 
534
3. HAKKANİYET SORUMLULUĞU 
535
B. KUSUR SORUMLULUĞU (HAKSIZ FİİL SORUMLULUĞU) 
537
1. KUSUR SORUMLULUĞU KAVRAMI 
537
2. AVRUPA ÖZEL HUKUKUNUN UYUMLAŞTIRILMASI ÇABALARI VE
AVRUPA HAKSIZ FİİL İLKELERİ 
540
3. HAKSIZ FİİL VE UNSURLARI 
541
a. Fiil (Davranış) 
542
aa. Olumlu Davranış (Bir Şey Yapma) 
542
ab. Olumsuz Davranış (Bir Şey Yapmama) 
543
b. Hukuka Aykırılık 
543
c. Zarar 
544
d. İlliyet Bağı 
546
da. Uygun İlliyet Bağı 
546
db. Ortak İlliyet Bağı 
548
dc. Yarışan (Birlikte) İlliyet Bağı 
548
e. Kusur 
549
ea. Tanımı 
549
eb. Kusurun Türleri 
549
eba. Kasıt 
550
ebb. Kusur (Taksir) 
550
KONUYA İLİŞKİN YARGITAY KARARLARI 
552
III. İŞVERENİN SGK, SİGORTALI VEYA HAK SAHİPLERİNE KARŞI SORUMLULUĞU
VE SORUMLULUKTAN KURTULMA HALLERİ 
562
A. İŞVERENİN SOSYAL GÜVENLİK KURUMUNA KARŞI SORUMLULUĞU 
562
1. İŞ KAZASI VE MESLEK HASTALIĞINDA İŞVERENİN SORUMLU
TUTULMASININ AMACI 
562
2. İŞ KAZASI VE MESLEK HASTALIĞINDA SGK’NIN RÜCU HAKKININ
HUKUKİ NİTELİĞİ 
563
3. İŞ KAZASI VE MESLEK HASTALIĞINDA İŞVERENİN SORUMLU
OLDUĞU DURUMLAR 
564
a. İş Kazası ve Meslek Hastalığı İşverenin Kasıtlı Eylemi Sonucu
Meydana Gelmişse 
565
b. İşverenin Sigortalıların Sağlığını Koruma ve İş Güvenliği
Mevzuatına Aykırı Hareket Etmesi Halinde 
566
c. İşverenin SGK’ya Karşı Sorumluluğunun Sınırı 
567
4. YASAL YÜKÜMLÜLÜKLERİNİ YERİNE GETİRMEYEN İŞVERENİN SGK
KARŞISINDAKİ SORUMLULUĞU 
568
a. İş Kazasının veya Meslek Hastalığının Yasal Sürede SGK’ya
Bildirilmemesi Halinde Sorumluluk 
568
b. Sigortalılığın Yasal Sürede Bildirilmemesi Halinde İş Kazası veya
Meslek Hastalığı Meydana Gelmişse 
568
c. Sigortalıya İlk Sağlık Yardımlarının Yapılmaması ve İşçinin
Bünyesine Uygun İşte Çalıştırılmaması Halinde SGK’ya Karşı
Sorumluluk 
570
B. İŞVERENİN SİGORTALI VEYA HAK SAHİPLERİNE KARŞI SORUMLULUĞU 
570
1. İŞVERENİN İŞ HUKUKUNDAN DOĞAN SORUMLULUĞU 
570
2. İŞVERENİN TÜRK BORÇLAR KANUNU’NDAN DOĞAN
SORUMLULUĞU 
572
C. İŞVERENİN SORUMLULUKTAN KURTULMA HALLERİ 
573
1. GENEL SORUMLULUKTAN KURTULMA HALLERİ 
573
a. İlliyet Bağının Kesilmesi 
573
aa. Mücbir Sebep 
574
ab. Zarar Görenin Ağır Kusuru 
576
ac. Üçüncü Kişinin Ağır Kusuru 
578
b. Hukuka Uygunluk Sebeplerinin Varlığı 
579
2. ÖZEL (İŞ KAZASI VE MESLEK HASTALIĞINDA) SORUMLULUKTAN
KURTULMA HALLERİ 
586
a. İşin Alt işverene Verilmesi Halinde Sorumluluk 
586
b. İşin Anahtar Teslimi Verilmesi Halinde Sorumluluk 
586
c. Rödövans İlişkisinde Sorumluluk 
588
KONUYA İLİŞKİN YARGITAY KARARLARI 
588
IV. İŞ KAZASI VE MESLEK HASTALIĞINDA İŞVEREN DIŞINDAKİ SORUMLULAR 
592
A. ÜÇÜNCÜ KİŞİLERİN SORUMLULUĞU 
592
1. ÜÇÜNCÜ KİŞİLERİN SGK’YA KARŞI SORUMLULUKLARI 
592
2. ÜÇÜNCÜ KİŞİLERİN ZARAR GÖRENE KARŞI SORUMLULUKLARI 
594
a. İşveren Vekilinin Zarar Görene Karşı Sorumluluğu 
594
b. Asıl İşveren – Alt İşveren İlişkisinden Doğan Sorumluluk 
595
B. İŞVEREN SORUMLULUK SİGORTASINA GÖRE SİGORTACININ
SORUMLULUĞU 
596
1. GENEL BİLGİ 
596
2. İŞVEREN SORUMLULUK SİGORTASI GENEL ŞARTLARI 
598
a. İşveren Sorumluluk Sigortası Teminatının Kapsamı 
598
b. Aksine Sözleşme Yoksa Teminat Dışında Kalan Haller 
599
c. Teminat Dışında Kalan Haller 
599
d. Sigortanın Başlangıcı ve Sonu 
600
e. Sigorta Ettirenin Beyan Yükümlülüğü 
600
f. Sigorta Süresi İçinde İhbar Yükümlülüğü ve Sonuçları 
601
g. Sigorta Priminin Ödenmesi, Sigortacının Sorumluluğunun
Başlaması ve Sigorta Ettirenin Temerrüdü 
602
h. Zarar Vukuunda Sigorta Ettirenin Yükümlülükleri 
603
ı. Tazminat Miktarının Tespiti 
604
i. Zarar ve Tazminatın Sonuçları 
604
j. İşveren Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarında Çeşitli
Hükümler 
604
C. TRAFİK – İŞ KAZALARINDA GÜVENCE HESABININ SORUMLULUĞU (ZMS
SİGORTALARI TARAFINDAN KARŞILANMAYAN ZARARLARDA) 
605
V. İŞ KAZASI VE MESLEK HASTALIĞINDA DEVLETİN HUKUKİ SORUMLULUĞU 
606
A. DEVLETİN İŞVEREN OLARAK HUKUKİ (MALİ) SORUMLULUĞU 
606
1. İDARENİN SORUMLULUĞU 
607
a. İdarenin Sorumluluğu Kavramı, Özellikleri ve Devletin
Sorumluluğu İlkesi 
607
aa. İdarenin Sorumluluğu 
607
ab. İdarenin Sorumluluğunda Özellikler 
610
ac. İdarenin Sorumluluğu İlkesi 
611
b. İdarenin Sorumluluğunda Gerekli Şartlar 
612
ba. İdari Davranışın Varlığı 
612
bb. Davranışın İdareye Yüklenebilir Olması 
613
bc. Zararın Ortaya Çıkması 
613
bd. İdari Davranış ile Zarar Arasında İlliyet Bağının Bulunması 
616
c. İdarenin Sorumluluğunu Azaltan Veya Ortadan Kaldıran Haller 
617
ca. Mücbir Sebep İdarenin Sorumluluğunu Ortadan Kaldırır 
617
cb. Beklenilmeyen Haller İdarenin Kusura Dayalı
Sorumluluğunu Ortadan Kaldırır 
618
cc. Zarar Görenin Kusuru İdarenin Sorumluluğunu Azaltır 
619
cd. Üçüncü Kişinin Kusurunda Sorumluluk Halleri 
620
2. İDARENİN KUSUR SORUMLULUĞU 
621
a. Hizmet Kusuru 
622
aa. Hizmet Kusurunun Özellikleri 
623
ab. Hizmet Kusuru Halleri 
626
b. Hizmet Kusuru ve Kişisel Kusur Ayrımı 
629
c. Kişisel Kusur 
630
ca. Kişisel Kusur Kavramı 
630
cb. Kişisel Kusurun Varsayıldığı Durumlar 
631
3. İDARENİN KUSURSUZ SORUMLULUĞU 
633
a. İdare Hukukunda Kusursuz Sorumluluk İlkeleri 
636
aa. Risk (Tehlike) İlkesi 
636
ab. Kamu Külfetleri Karşısında Eşitlik İlkesi (Fedakarlığın
Denkleştirilmesi İlkesi, Hakkaniyet İlkesi) 
638
b. İdare Hukukunda Kusursuz Sorumluluğun Özellikleri 
639
c. Kusursuz Sorumlulukta Ek Kusurun (Munzam Kusur) Etkisi 
641
4. TAM YARGI DAVASINDA TARAFLAR, YETKİLİ VE GÖREVLİ
MAHKEME, İDARİ SÜRELER, ZAMANAŞIMI, FAİZ VE ISLAH 
642
a. Zarardan Sorumlu Olan İdarenin (Kamu Tüzel Kişisinin)
Belirlenmesi 
642
b. Tam Yargı Davasında Taraflar 
643
c. Tam Yargı Davasında Görevli ve Yetkili Mahkeme 
643
d. Tam Yargı Davalarında İdari Süreler 
644
da. İdareye Başvuru Zorunluluğu 
644
db. Dava Açma Süresi 
645
e. Dava Açmadan Önce İdareye Başvuru ve Zamanaşımı 
646
ea. Zamanaşımı Süreleri 
646
eb. Sürenin ve Zamanaşımının Başlangıcı 
647
f. İdarenin Sorumluluğunda Faiz 
649
g. İdare Yargıda Islah 
649
B. TRAFİK – İŞ KAZASINDA YARALANANLARIN TEDAVİ GİDERLERİNİN
DEVLETÇE KARŞILANMASI 
650
1. SİGORTA ŞİRKETLERİNİN SORUMLULUĞUNUN SONA ERMESİ 
651
2. SGK TARAFINDAN TEDAVİ GİDERLERİYLE İLGİLİ ÖDEMELERİN
BELİRLENMESİ 
651
KONUYA İLİŞKİN YARGITAY KARARLARI 
652
YEDİNCİ BÖLÜM
İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ HUKUKUNDA İŞ KAZASI VE MESLEK HASTALIĞI
I. İŞ KAZASI VE MESLEK HASTALIKLARININ BOYUTLARI, NEDENLERİ VE
ÖNLEMLER 
661
A. İŞ KAZASI VE MESLEK HASTALIKLARININ BOYUTLARI 
661
B. İŞ KAZASI VE MESLEK HASTALIKLARININ BAŞLICA NEDENLERİ 
663
C. İŞ KAZASI VE MESLEK HASTALIKLARI ÖNLEMLERİ 
665
II. İŞ KAZASI KAVRAMI, UNSURLARI VE İŞ KAZASI SAYILAN HALLER 
667
A. KAZA KAVRAMI, UNSURLARI VE TEKNİK ANLAMDA İŞ KAZASI 
667
1. KAZA KAVRAMI 
667
2. KAZANIN UNSURLARI 
668
a. Kişi veya Eşyaya Gelen Zarar 
668
b. Dışarıdan Gelen Olay (Dış Etki) 
669
c. İstenilmeyen Olay 
669
d. Ani Olay 
670
3. TEKNİK ANLAMDA İŞ KAZASI 
671
B. BİREYSEL İŞ HUKUKU ANLAMINDA İŞ KAZASI KAVRAMI VE UNSURLARI 
673
1. BİREYSEL İŞ HUKUKU ANLAMINDA İŞ KAZASI 
673
2. BİREYSEL İŞ HUKUKU ANLAMINDA İŞ KAZASININ UNSURLARI 
675
a. Kazaya Uğrayan Kişinin 5510 Sayılı Kanun Kapsamında Sigortalı
Olması 
675
b. Sigortalının Dıştan Gelen, İstenilmeyen, Ani Bir Olayla
Karşılaşması 
675
ba. Dıştan Gelen Bir Etken 
675
bb. İstenilmeyen Olay 
675
bc. Anî Olay 
676
c. Sigortalının Kaza Sonucu Zarara Uğraması 
676
d. Uygun İlliyet Bağı Bulunması 
677
da. Kaza ile Zarar Arasındaki İlliyet Bağı 
677
db. Kaza İle Yapılan iş Arasındaki İlliyet Bağı 
678
dc. Uygun İlliyet Bağının Kesilmesi 
679
dca. Mücbir Sebep 
680
dcb. Zarara Uğrayanın Ağır Kusuru 
681
dcc. Üçüncü Kişinin Ağır Kusuru 
683
dcd. Zarara Uğrayan ile Üçüncü Kişinin Ağır Kusuru 
684
C. SOSYAL GÜVENLİK HUKUKU ANLAMINDA İŞ KAZASI 
685
1. SOSYAL SİGORTALAR VE GENEL SAĞLIK SİGORTASI KANUNU
AÇISINDAN İŞ KAZASI 
685
2. HİZMET SÖZLEŞMESİ İLE ÇALIŞANLAR AÇISINDAN İŞ KAZASININ
UNSURLARI 
686
a. Kazanın Varlığı (İş Kazası Sayılan Haller) 
686
aa. Sigortalının İşyerinde Bulunduğu Sırada Meydana Gelen
Olaylar 
687
ab. Yürütülen İş Nedeniyle Meydana Gelen Olaylar 
688
ac. Sigortalının İşyeri Dışına Bir Yere Gönderilmesi Nedeniyle
Asıl İşini Yapmaksızın Geçen Zamanlarda Meydana Gelen
Olaylar 
689
ad. Emziren Kadın Sigortalının Çocuğuna Süt Vermesi için
Ayrılan Zamanlarda Meydana Gelen Olaylar 
691
ae. İşveren Tarafından Sağlanan Taşıtla İşin Yapıldığı Yere
Gidiş Geliş Sırasında Meydana Gelen Olaylar 
692
b. Bedence veya Ruhça Bir Zararın Ortaya Çıkması 
694
c. Zarar Görenin Sigortalı Sayılması 
695
ca. Hizmet Sözleşmesi ile Çalışan Sigortalılar 
695
cb. Fiilen Çalışanlar 
696
cc. Hizmet Sözleşmesi ile Çalıştırılanlar Gibi Sigortalı
Sayılanlar 
696
d. İlliyet Bağının Bulunması 
698
3. BAĞIMSIZ ÇALIŞANLAR AÇISINDAN İŞ KAZASININ UNSURLARI 
700
a. Kazanın Varlığı (İş Kazası Sayılan Haller) 
701
aa. Sigortalının İşyerinde Bulunduğu Sırada Meydana Gelen
Olaylar 
701
ab. Yürütülen iş Nedeniyle Meydana Gelen Olaylar 
701
b. Bedence veya Ruhça Bir Zararın Ortaya Çıkması 
702
c. Zarar Gören Bağımsız Çalışanın Sigortalı Sayılması 
702
ca. Köy ve Mahalle Muhtarları 
702
cb. Kendi Adına ve Hesabına Çalışanlar ve Öyle Sayılanlar 
703
d. İlliyet Bağının Bulunması 
703
D. ÖĞRETİ VE UYGULAMADA KARİNE OLARAK İŞ KAZASI KABUL EDİLEN
HALLER 
704
1. YAPILAN İŞ SIRASINDA MEYDANA GELEN KAZALAR İŞ KAZASIDIR 
704
a. Sigortasız Çalıştırılanların Karşılaştıkları İş Kazası veya Meslek
Hastalığı Halinde 
704
b. Ticari Taksi, Dolmuş ve Benzeri Nitelikteki Toplu Taşıma
Araçlarında Meydana Gelen Kazalar 
704
ba. Tam Süreli Çalışanlar Açısından 
704
bb. On Günden Az Çalışanlar Açısından 
705
c. İş Arama İzni Sırasında Meydana Gelen Kazalar 
706
2. İŞ SÜRESİNDE VEYA İŞ SÜRESİNDEN SAYILAN HALLERDE MEYDANA
GELEN KAZALAR İŞ KAZASIDIR 
707
3. YAPILAN İŞİN YARATTIĞI TEHLİKE SONUCU MEYDANA GELEN
KAZALAR İŞ KAZASIDIR 
708
4. İŞVERENİN, İŞ SAĞLIĞI VE İŞ GÜVENLİĞİ TEDBİRLERİNİ
ALMAMASINDAN KAYNAKLANAN KAZALAR İŞ KAZASIDIR 
709
KONUYA İLİŞKİN YARGITAY KARARLARI 
709
III. MESLEK HASTALIĞI KAVRAMI, UNSURLARI VE MESLEK HASTALIĞI
SİGORTASINDAN YARARLANMA KOŞULLARI 
723
A. HASTALIK KAVRAMI VE ETKENLERİ 
723
1. HASTALIK KAVRAMI 
723
2. BEDEN SAĞLIĞINI BOZAN VE HASTALIĞA NEDEN OLAN ETKENLER 
724
B. MESLEK HASTALIĞI KAVRAMI VE UNSURLARI 
725
1. MESLEK HASTALIĞI KAVRAMI 
725
2. MESLEK HASTALIĞININ UNSURLARI 
727
3. İŞ KAZASI VE MESLEK HASTALIĞI ARASINDA BULUNAN FARKLAR 
728
C. MESLEK HASTALIĞI SİGORTASINDAN YARARLANMA KOŞULLARI 
729
1. MESLEK HASTALIĞINA TUTULAN KİŞİNİN SİGORTALI OLMASI 
729
2. MESLEK HASTALIĞINA TUTULAN İŞÇİNİN BEDENSEL VEYA RUHSAL
ENGELE UĞRAMASI YA DA ÖLMESİ 
730
3. MESLEK HASTALIĞI İLE SİGORTALININ GÖRDÜĞÜ İŞ VEYA İŞYERİ
KOŞULLARI ARASINDA UYGUN BİR İLLİYET BAĞI BULUNMASI 
731
4. MESLEK HASTALIĞININ YÖNETMELİKTEKİ LİSTEDE YER ALMASI 
731
5. MESLEK HASTALIĞININ YÖNETMELİKTE BELİRTİLEN SÜREDE
ORTAYA ÇIKMASI 
733
6. BAĞ KUR SİGORTALILARI YÖNÜNDEN PRİM VE PRİME İLİŞKİN TÜM
BORÇLARIN ÖDENMİŞ OLMASI 
734
D. SİGORTASIZ ÇALIŞANIN MESLEK HASTALIĞINA YAKALANMASI 
734
1. SOSYAL SİGORTA İLİŞKİSİ VE NİTELİĞİ 
734
2. SOSYAL SİGORTA İLİŞKİSİNİN KURULMASI VE SİGORTALILIK 
736
3. MESLEK HASTALIĞINDA SOSYAL SİGORTA İLİŞKİSİ 
737
E. MESLEK HASTALIĞINDA KAÇINILMAZLIK UNSURU VE İŞVERENİN
KUSURU (32 YIL FORMÜLÜ) 
740
F. YURT DIŞINDA TÜRK İŞVERENLERCE ÇALIŞTIRILAN TÜRK İŞÇİLERİN İŞ
KAZASI VE MESLEK HASTALIĞI HALİ 
742
1. SOSYAL GÜVENLİK SÖZLEŞMESİ YAPILAN ÜLKELERDE 
742
2. SOSYAL GÜVENLİK SÖZLEŞMESİ YAPILMAYAN ÜLKELERDE 
742
IV. İŞ KAZASI VE MESLEK HASTALIĞINDA TARAFLARIN YÜKÜMLÜLÜKLERİ 
743
A. İŞVERENİN İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ KONUSUNDA YÜKÜMLÜLÜKLERİ 
743
B. SİGORTALININ YÜKÜMLÜLÜKLERİ 
745
1. ÇALIŞANLARIN İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ KONUSUNDA GENEL
YÜKÜMLÜLÜĞÜ 
745
2. İŞ KAZASI VE MESLEK HASTALIĞINI BİLDİRME YÜKÜMLÜLÜĞÜ
(BAĞIMSIZ ÇALIŞANLAR İÇİN) 
746
3. SAĞLIK TESİSLERİNE BAŞVURMA YÜKÜMLÜLÜĞÜ 
747
4. HEKİM TAVSİYELERİNE UYMA YÜKÜMLÜLÜĞÜ 
747
C. SOSYAL GÜVENLİK KURUMUNUN YÜKÜMLÜLÜKLERİ 
748
1. İŞ KAZASI VE MESLEK HASTALIĞININ KURUM TARAFINDAN
SORUŞTURULMASI 
748
2. İŞ KAZASI VE MESLEK HASTALIĞI SİGORTASI YARDIMLARI 
750
a. Sigortalıya Yapılacak Yardımlar 
750
b. Sağlık Yardımları 
750
c. Parasal Yardımlar 
751
ca. Sigortalıya Yapılacak Parasal Yardımlar 
752
caa. Geçici İş Göremezlik Ödeneği 
752
cab. Sürekli İş Göremezlik Ödeneği 
753
cb. Sigortalının Ölümü Halinde Hak Sahiplerine Yapılan
Parasal Yardımlar 
754
cba. Cenaze Ödeneği Verilmesi 
754
cbb. Eş ve Çocuklara Gelir Bağlanması 
755
cbc. Sigortalının Ana – Babasına Gelir Bağlanması 
756
cbd. Gelir Bağlanmış Kız Çocuklarına Evlenme Ödeneği
Verilmesi 
756
V. İŞ KAZASI VE MESLEK HASTALIĞININ TESPİTİ 
757
A. OLAYIN İŞ KAZASI VEYA MESLEK HASTALIĞI OLUP OLMADIĞININ
SOSYAL GÜVENLİK KURUMUNCA TESPİTİ 
757
B. MALÛLİYETİN VE MESLEK HASTALIĞININ SOSYAL GÜVENLİK
KURUMUNCA TESPİTİ 
759
1. İŞ KAZASI VEYA MESLEK HASTALIĞI SONUCU MALULİYETİN SAĞLIK
KURULUŞLARINCA TESPİTİ 
759
2. MESLEK HASTALIĞININ KURUM SAĞLIK KURULUNCA TESPİTİ 
760
3. MESLEK HASTALIĞININ SOSYAL SİGORTA YÜKSEK SAĞLIK
KURULUNCA TESPİTİ 
762
a. Hastalığın Meslek Hastalıkları Listesinde Yer Almaması 
762
b. Meslek Hastalığının Yükümlülük Süresinden (İşten Ayrıldıktan)
Sonra Ortaya Çıkması 
763
C. İŞ KAZASI VE MESLEK HASTALIĞININ MAHKEME TARAFINDAN TESPİTİ 
764
1. İŞ KAZASI VE MESLEK HASTALIĞI TESPİT DAVALARI 
764
2. İŞ KAZASI VE MESLEK HASTALIĞI TESPİT DAVASINDA GÖREV 
767
3. İŞ KAZASI VE MESLEK HASTALIĞI TESPİT DAVASINDA YETKİ 
769
4. İŞ KAZASI VE MESLEK HASTALIĞI TESPİT DAVASINDA TARAFLAR 
769
5. İŞ KAZASI VE MESLEK HASTALIĞI TESPİT DAVASINDA
UYGULANACAK USÛL 
771
D. SOSYAL SİGORTA YÜKSEK SAĞLIK KURULU 
771
KONUYA İLİŞKİN YARGITAY KARARLARI 
773
SEKİZİNCİ BÖLÜM
İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ HUKUKUNDA İŞ KAZASI VE MESLEK HASTALIĞINDAN DOĞAN MADDİ VE MANEVİ ZARAR İLE TAZMİNATLAR
I. İŞ KAZASI VE MESLEK HASTALIĞINDAN DOĞAN MADDİ ZARAR 
785
A. MADDİ ZARAR KAVRAMI TANIMI VE UNSURLARI 
785
1. MADDİ ZARAR KAVRAMI 
785
2. MADDİ ZARARIN UNSURLARI 
786
a. Malvarlığı 
786
b. Malvarlığının Eksilmesi 
787
c. Malvarlığındaki Eksilmenin İrade Dışı Meydana Gelmesi 
787
3. NİTELİKLERİNE GÖRE MADDİ ZARAR TÜRLERİ 
788
a. Fiili Zarar – Yoksun Kalınan Kâr 
788
b. Doğrudan Zarar – Dolaylı Zarar 
788
c. Kişiye İlişkin Zarar – Eşyaya İlişkin Zarar 
789
B. EŞYAYA VE KİŞİYE İLİŞKİN MADDİ ZARAR 
789
1. EŞYAYA İLİŞKİN ZARARLAR 
789
a. Eşyanın Tamamen Yok Olması (Tam Kayıp Zararı) 
790
b. Eşyanın Kısmen Yok Olması 
791
c. Gelir Yoksunluğu Zararı (Ek–Munzam Zarar) 
794
d. Eşyanın Onarım Süresince Kullanılamamasından Doğan Zarar 
794
2. KİŞİYE İLİŞKİN MADDİ ZARARLAR 
795
a. Bedensel Bütünlüğün Zedelenmesinden Doğan Maddi Zarar 
795
aa. Tedavi (İyileştirme) Giderleri 
796
ab. Kazanç Kaybı 
797
ac. Çalışma Gücünün Azalmasından veya Sürekli Kaybından
Doğan Zarar 
797
ad. Ekonomik Geleceğin Sarsılmasından Doğan Zarar 
798
b. İnsan Ölümünde Maddi Zarar 
799
C. MADDİ ZARARIN İSPATLANMASI 
800
D. MADDİ ZARARIN HESAPLANACAĞI ZAMAN 
802
E. MADDİ ZARARIN DENKLEŞTİRİLMESİ (Yararın İndirilmesi) 
803
1. GENEL BİLGİ 
803
2. YARAR KAVRAMI 
803
3. DENKLEŞTİRMENİN ŞARTLARI 
805
a. Zarar Verici Olay Zarar Gören Lehine Ekonomik Bir Yarar
Sağlamalıdır 
805
b. Zarar Verici Olay ile Yarar Arasında Uygun İlliyet Bağı Olmalıdır 
806
c. Denkleştirme Yasağı Bulunmamalıdır 
806
ca. Üçüncü Kişilerin Zarar Görene İfa Amacı Taşımayan
Yardımları 
806
cb. Zarar Görenin Önlem ve Davranışları Sonucu Elde Edilen
Yararlar 
808
cc. Haksız Fiil Nedeniyle Yapılmayan Giderler 
809
cd. Ölenin Desteğinden Yoksun Kalınmasında Özel Durumlar 
809
4. DENKLEŞTİRMEDE HAKKIN KÖTÜYE KULLANILMASI 
809
KONUYA İLİŞKİN YARGITAY KARARLARI 
810
II. İŞ KAZASI VE MESLEK HASTALIĞINDAN DOĞAN MADDİ TAZMİNAT 
817
A. MADDİ TAZMİNAT KAVRAMI, AMACI, KAPSAMI VE ZARAR İLE
ARASINDAKİ İLİŞKİ 
817
1. TAZMİNAT KAVRAMI VE AMACI 
817
2. TAZMİNATIN KAPSAMI 
818
3. TAZMİNAT İLE ZARAR ARASINDAKİ İLİŞKİ 
819
B. MADDİ TAZMİNAT TÜRLERİ 
820
1. AYNİ TAZMİNAT 
820
2. NAKDİ TAZMİNAT 
821
C. İŞ KAZASI VE MESLEK HASTALIĞINDAN KAYNAKLANAN BEDENSEL
BÜTÜNLÜĞÜN İHLALİNDE (YARALANMADA) MADDİ TAZMİNAT 
821
1. GEÇİCİ İŞ GÖREMEZLİK TAZMİNATI 
822
a. Bedensel Zarar Kavramı ve Korunması 
823
b. Geçici İş Göremezlikten Doğan Maddi Tazminat 
824
2. SÜREKLİ İŞ GÖREMEZLİKTEN DOĞAN MADDİ TAZMİNAT 
827
3. SÜREKLİ İŞ GÖREMEZLİKTE TAZMİNAT HESABI 
828
a. Yaşam Süresi (Muhtemel Ömür Süresi) 
828
b. Çalışma Süresi (İş Görebilme Çağı –Faal Ömür Süresi) 
829
c. Zarar Görenin Geliri 
829
d. İş Göremezlik Oranı (Maluliyet – Meslekte Kazanma Gücü Kaybı
– Çalışma Gücü Kaybı) 
830
e. Kusurun Belirlenmesi ve Kusursuz Sorumlulukta Tazminatın
Hesaplanması 
832
ea. Kusurun Belirlenmesi 
832
eb. Kusursuz Sorumlulukta Tazminat Hesaplama Yöntemi 
834
f. Sürekli İş Göremezlikte Zarar ve Tazminattan Yapılacak
İndirimler 
835
fa. İşçinin İş Göremezlik Oranı 
836
fb. İşçinin Kendi Kusuru (Ortak Kusur) 
836
fc. Kanundan Kaynaklanan İndirimler 
836
fd. SGK Tarafından Sağlanan Parasal Yardımlar 
839
fe. Özel Sigorta Ödemeleri 
840
ff. İşverence ve Özel Kişilerce Yapılan Ödemeler 
841
fg. Sosyal Yardım Zamları ve Sürekli Bakıma Muhtaçlık Geliri 
841
KONUYA İLİŞKİN YARGITAY KARARLARI 
842
D. İŞ KAZASI VE MESLEK HASTALIĞINDAN KAYNAKLANAN ÖLÜM HALİNDE
DESTEKTEN YOKSUN KALMA TAZMİNATI 
848
1. DESTEKTEN YOKSUN KALMAYA İLİŞKİN KAVRAMLAR 
848
a. Destek 
848
aa. Gerçek (Fiili) Destek 
849
ab. Varsayılan (Farazi) Destek 
849
b. Destekten Yoksun Kalanlar 
850
c. Bakım İlişkisi 
851
d. Bakım Gücü ve Bakım İhtiyacı Kavramları 
851
da. Bakım Gücü 
851
db. Bakım İhtiyacı 
852
e. Destek Süresi 
853
2. DESTEK OLARAK KABUL EDİLEN KİŞİLER 
853
a. Eşlerin Birbirlerine Destek olması 
853
aa. Evlilik Birliği İçerisinde Eşlerin Birbirine Destek Olması 
853
ab. Nikahsız Yaşayan Eşlerin Birbirine Destek Olması 
854
ac. Nişanlıların Birbirine Destek Olması 
855
b. Ana ve Babanın Çocuklarına Destek olması 
855
c. Çocukların Ana ve Babalarına Destek olması 
857
ca. Küçük Çocukların Ana ve Babalarına Destek Olması 
857
cb. Yetişkin Çocukların Ana ve Babalarına Destek Olması 
859
d. Kardeşlerin Birbirlerine Destek olması 
860
e. Değişik Destek Tiplerinin Destek olması 
862
3. DESTEK OLARAK KABUL EDİLEN DEĞERLER 
863
a. Ölenin Fikri ve Bedeni Katkısı İle Sağladığı Gelirden Yoksun
kalınması 
863
b. Yardım ve Hizmet Ederek katkı Sağlayan Kişinin Ölmesi Halinde
Yoksun kalınan Değer 
864
c. Ev İşlerini Yaparak katkı Sağlayan Kişinin (Ev Hanımı) Ölmesi
Halinde Yoksun kalınan Değer 
866
d. Yaşlı veya Emekli olmuş Kişinin (Erkeklerin) Ölmesi Halinde
Yoksun kalınan Değer 
867
e. Ölenin Ödediği Nafaka Alacağından Yoksun Kalınması 
868
f. Üçüncü Kişilerin Ölenin Düzenli Yaptığı Yardımlardan Yoksun
Kalması 
869
4. DESTEKTEN YOKSUN KALMA ZARARI VE NİTELİĞİ 
869
a. Yoksun Kalınan Gelir (Kazanç, yardım ve hizmetten Yoksun
Kalma) Niteliği 
869
b. Zararın Yansıma Zarar Olması 
870
5. DESTEKTEN YOKSUN KALMA TAZMİNATININ YASAL DAYANAĞI 
872
6. DESTEKTEN YOKSUN KALMA TAZMİNATININ KONUSU VE AMACI 
872
7. DESTEKTEN YOKSUN KALMA TAZMİNATININ HUKUKİ NİTELİĞİ 
873
8. DESTEKTEN YOKSUN KALMA TAZMİNATINDA İŞVERENİN HUKUKİ
SORUMLULUĞU 
874
9. DESTEKTEN YOKSUN KALMADA ÖDENECEK ZARAR TÜRLERİ 
875
a. Cenaze Giderleri 
875
b. Ölüm Hemen Gerçekleşmemişse Tedavi Giderleri 
876
c. Çalışma Gücünün Azalması veya Kaybedilmesinden Doğan
Kayıplar 
877
10. DESTEKTEN YOKSUN KALMA ZARARININ HESAPLANMASI 
878
a. Zarar Süresinin Başlangıcı 
878
b. Zararın Hesaplanma Tarihi 
879
c. Desteğe Ait Gelirin Tespiti 
879
ca. Bilinen Dönem Geliri 
881
caa. Bakiye Ömür Hesabı 
881
cab. Desteğin Geliri 
882
ccc. Geçmiş Dönem Zarar Hesabı 
882
cb. Bilinmeyen Dönem Geliri 
883
cda. Aktif Dönem Geliri 
884
cdb. Pasif Dönem Geliri 
885
cc. Örnek Zarar Hesabının Şema Üzerinde Gösterilmesi 
885
d. Desteğe Ait Gelirin Paylaştırılması 
886
da. Gelirin Paylaştırılmasında Uygulanacak İlkeler 
886
daa. Desteğin Gelirinin Bir Miktarını Kendine Ayıracağı
Dikkate Alınmalıdır 
886
dab. Dava Açmamış Kişilerin Destek Payları da Dikkate
Alınmalıdır 
886
dac. Yoksun Kalanlara Ayrılacak Destek Payları
İhtiyaçları Süresince Olmalıdır 
886
dad. Destekten Çıkanların Payları Kalanların Paylarına
Eklenmelidir 
887
db. Eş ve Çocukların Alacakları Paylar 
887
dba. Çocuksuz Eşin Alacağı Destek Payı 
888
dbb. Eş ve Değişen Sayıda Çocukların Alacakları Destek
Payları 
888
cc. Desteğin Bakım Gücü ve Destekten Yoksun Kalanların
Bakım ihtiyacı Süresi 
889
cca. Desteğin Bakım Gücü (Destek) Süresi 
889
cab. Destekten Yoksun Kalanların Bakım İhtiyacı Süresi 
890
e. Destekten Yoksun Kalma Zarar Hesabında İndirimler 
890
ea. Destekten Yoksun Kalan Eşin Yeniden Evlenme Şansı ve
Çalışıp Kazanma Yeteneği 
890
eaa. Eşin Yeniden Evlenme Şansı ve Tablolar 
890
eab. Dul Eşin yeniden Evlenme Olasılığı Belirleneceği
Zaman 
892
eac. Kadınların Yaşlarına Göre yeniden Evlenme Olasılığı 
892
ead. Erkeklerin Yaşlarına Göre yeniden Evlenme Olasılığı 
893
eae. Eşin Çalışma ve Kazanma Yeteneği 
894
eb. Yetiştirme Giderlerinin Dikkate Alınması 
895
ec. Desteğin Ortak ve Tam Kusuru 
896
eca. Desteğin Ortak Kusuru 
896
ecb. Desteğin Tam Kusuru ve Sigortanın Sorumluluğu 
897
ed. Kaçınılmazlık İndirimi veya Hakkaniyet İndirimi 
898
ee. Miras Geliri Olması Halinde İndirim Yapılabilir mi? 
898
ef. İşverenin Yoksulluk Durumuna Düşecek Olması Hali 
899
eg. SGK Tarafından Hak Sahiplerine Bağlanan Gelirler 
900
ega. Genel Bilgi ve Hukuk Sistemimizde Durum 
900
egb. Hak sahiplerine bağlanan Dul ve yetim Aylıkları
Konusunda Alman Hukuku Örneği 
901
eh. Özel Sigortalar Tarafından Hak sahiplerine Yapılan
Ödemeler 
902
eı. İşveren veya Üçüncü Kişilerce Hak sahiplerine Yapılan
Ödemeler 
903
KONUYA İLİŞKİN YARGITAY KARARLARI 
903
III. İŞ KAZASI VE MESLEK HASTALIĞINDAN DOĞAN MANEVİ ZARAR 
912
A. MANEVİ ZARAR KAVRAMI 
912
B. MANEVİ ZARARIN HUKUKİ NİTELİĞİ 
913
1. SÜBJEKTİF GÖRÜŞ 
914
2. OBJEKTİF GÖRÜŞ 
914
3. KARMA GÖRÜŞ 
915
C. HUKUKA AYKIRI FİİLİN YÖNELDİĞİ VARLIĞIN TÜRÜNE GÖRE MANEVİ
ZARAR 
917
1. MADDİ NİTELİKTEKİ KİŞİSEL DEĞERLERE SALDIRI HALİNDE MANEVİ
ZARAR 
917
2. MADDİ NİTELİKTE OLMAYAN KİŞİSEL DEĞERLERİN İHLALİNDE
MANEVİ ZARAR 
917
3. KİŞİLİK HAKKINA DAHİL OLACAK MESLEKİ VE EKONOMİK
DEĞERLERE SALDIRI NEDENİYLE ORTAYA ÇIKAN MANEVİ ZARAR 
919
KONUYA İLİŞKİN YARGITAY KARARLARI 
919
IV. İŞ KAZASI VE MESLEK HASTALIĞINDAN DOĞAN MANEVİ TAZMİNAT 
923
A. MANEVİ TAZMİNAT KAVRAMI 
923
B. MANEVİ TAZMİNATIN NİTELİĞİ VE İŞLEVİ 
925
C. MANEVİ TAZMİNAT DAVASININ AMACI 
926
D. MANEVİ ZARAR HALLERİNDE TAZMİNAT İSTEYEBİLECEK OLANLAR 
927
1. BEDENSEL VE RUHSAL BÜTÜNLÜĞÜN İHLALİ HALİNDE 
927
a. Bedensel ve Ruhsal Bütünlüğü Zarar Gören İşçi 
927
b. Ağır Bedensel Zarar Gören İşçinin Yakınları 
928
c. Zarar Gören İşçinin veya Yakınlarının Mirasçıları 
929
2. ÖLÜM NEDENİYLE MANEVİ TAZMİNAT İSTEYEBİLECEK OLANLAR 
929
a. Anne ve Baba 
930
b. Eş 
931
c. Çocuklar 
932
d. Kardeşler 
933
e. Nişanlı ve Evlatlık 
933
f. Diğer Yakınlar 
934
E. MANEVİ TAZMİNAT TAKDİRİNDE OLAYIN ÖZELLİKLERİ 
934
1. MANEVİ ZARARIN ÖNEMLİ OLMASI 
934
2. İŞÇİNİN KENDİ KUSURU (ORTAK KUSURU) 
935
3. OLAYIN KAÇINILMAZLIK SONUCU OLUŞMASI 
936
4. SATIN ALMA GÜCÜ 
936
5. TARAFLARIN SOSYAL VE EKONOMİK DURUMLARI 
937
6. TAZMİNATIN TATMİN DUYGUSU OLUŞTURACAK TUTARDA OLMASI 
937
7. TAZMİNATIN CAYDIRICILIK UYANDIRAN TUTARDA OLMASI 
938
8. TAZMİNAT DAVASININ GEÇ AÇILMASI 
938
9. OLAYIN GERÇEKLEŞME ŞEKLİ 
939
10. ÖLEN KİŞİNİN YAŞI 
939
11. ÖLEN KİŞİNİN SAĞLIĞINDA DAVALI İLE ARASINDAKİ İLİŞKİNİN
NİTELİĞİ 
940
F. MANEVİ TAZMİNATIN BÖLÜNMEZLİĞİ İLKESİ VE MEVZUATA GÖRE
MANEVİ TAZMİNAT TALEPLERİ 
940
1. MANEVİ TAZMİNATIN BELİRSİZ ALACAK DAVASI KONUSU YAPILIP
YAPILAMAMASI 
942
2. MANEVİ TAZMİNATIN EK DAVA KONUSU YAPILAMAMASI 
943
3. ISLAH DİLEKÇESİ İLE MANEVİ TAZMİNAT İSTENİLMESİ 
944
4. AÇILMAMIŞ SAYILAN DAVADAKİ TUTARIN BAĞLAYICI OLMAMASI 
945
5. BEDENSEL ZARARIN GELİŞEREK ARTIŞ GÖSTERMESİ 
945
6. MANEVİ TAZMİNATA MAHSUBEN BİR MİKTAR PARA ALINMASINA
RAĞMEN DAVA HAKKININ SAKLI TUTULMASI HALİ 
946
G. MANEVİ TAZMİNATIN MİKTARI VE ŞEKLİ 
947
1. MANEVİ TAZMİNATIN MİKTARI 
947
2. MANEVİ TAZMİNATIN ŞEKLİ 
948
a. Nakdi Tazmin 
948
b. Nakdi Tazmin Dışındaki Tazmin Şekilleri 
948
KONUYA İLİŞKİN YARGITAY KARARLARI 
949
V. ULUSLARARASI HUKUKTA ZARAR VE TAZMİNAT TÜRLERİ 
961
A. AVRUPA BİRLİĞİ HUKUKUNDA ZARAR VE TAZMİNAT TÜRLERİ 
961
B. AMERİKA BİRLEŞİK DEVLETLERİ HUKUKUNDA ZARAR VE TAZMİNAT
TÜRLERİ 
964
C. BİRLEŞİK KRALLIK (İNGİLİZ) HUKUKUNDA ZARAR VE TAZMİNAT TÜRLERİ 
965
D. ALMANYA FEDERAL CUMHURİYETİ HUKUKUNDA ZARAR VE TAZMİNAT
TÜRLERİ 
967
E. FRANSIZ HUKUKUNDA ZARAR VE TAZMİNAT TÜRLERİ 
969
F. İTALYA HUKUKUNDA ZARAR VE TAZMİNAT TÜRLERİ 
971
DOKUZUNCU BÖLÜM
İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ HUKUKUNDA İŞ KAZASI VE MESLEK HASTALIĞINDAN
DOĞAN TAZMİNATLARDA ZAMANAŞIMI, FAİZ VE İBRA
I. İŞ KAZASI VE MESLEK HASTALIĞINDAN DOĞAN TAZMİNATLARDA
ZAMANAŞIMI 
973
A. ZAMANAŞIMI KAVRAMI VE GENEL İLKELER 
973
1. ZAMANAŞIMI KAVRAMI 
973
2. ZAMANAŞIMINDA GENEL İLKELER 
974
3. ZAMANAŞIMI, HAK DÜŞÜRÜCÜ SÜRE VE FARKLARI 
976
B. İŞ KAZALARI VE MESLEK HASTALIKLARINDA UYGULANACAK
ZAMANAŞIMI TÜRLERİ 
977
C. İŞ KAZALARI VE MESLEK HASTALIKLARINDA UYGULANACAK SÖZLEŞME
(AKDİ) ZAMANAŞIMI 
980
1. SÖZLEŞME ZAMANAŞIMI 
980
2. SÖZLEŞME ZAMANAŞIMININ BAŞLAMA ANI 
982
D. İŞ KAZALARI VE MESLEK HASTALIĞI SAYILAN OLAYDAN KAYNAKLANAN
ZARARLARDA UYGULANACAK HAKSIZ FİİL ZAMANAŞIMI 
984
1. TÜRK BORÇLAR KANUNUNDA ZAMANAŞIMI SÜRELERİ 
984
a. Genel Bilgi 
984
b. İki Yıllık Zamanaşımı Süresi 
985
c. On Yıllık Zamanaşımı Süresi 
986
d. Ceza Zamanaşımı Süresi ve Uygulanabilme Şartları 
987
da. Zarar Veren Fiil, Cezayı Gerektiren Bir Fiil Olmalıdır 
988
db. Ceza Zamanaşımı Süresi Borçlar Hukukundaki Süreden
Daha Uzun Olmalıdır 
988
2. HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNUNDA ZAMANAŞIMI SÜRELERİ 
988
3. KARAYOLLARI TRAFİK KANUNUNDA ZAMANAŞIMI SÜRELERİ 
990
4. ZAMANAŞIMININ BAŞLAMA ANI 
992
a. Fiilin İşlendiği Tarih Kavramı 
992
b. Zararın Gerçekleşmesi Koşulu 
994
c. Tazminat Yükümlüsünün (Failin) Öğrenilmesi 
998
d. Bedensel Zararın Öğrenilmesi 
1000
e. Bedensel Zararın Artması (Gelişen Durumlar) 
1003
f. Bedensel Zararlarda Zamanaşımının Başlama Anı Hakkında
Değerlendirme 
1005
g. Bedensel Zararlarda Zararın Öğrenilmiş Sayılması İçin Zararın
Para İle Ölçülebilir Şekilde Belirlenmesi Gerektiği Konusunda
16.03.2016 Tarihli HGK Kararı 
1008
5. İNGİLİZ HUKUKUNDA HAKSIZ FİİL ZAMANAŞIMI 
1015
KONUYA İLİŞKİN YARGITAY KARARLARI 
1016
II. İŞ KAZASI VE MESLEK HASTALIĞINDAN DOĞAN TAZMİNATLARDA FAİZ 
1023
A. GENEL ANLAMDA FAİZ 
1023
B. İŞ KAZASI VEYA MESLEK HASTALIĞINDAN DOĞAN TAZMİNAT
DAVALARINDA UYGULANACAK FAİZ TÜRÜ VE BAŞLANGICI 
1024
1. FAİZİN BAŞLANGICI 
1024
2. FAİZİN TÜRÜ 
1026
a. Davada Faiz İsteği ve Başlangıcı 
1028
aa. Dava Açılırken Faiz İsteği 
1028
bb. Faizin Başlangıcının Belirtilmesi 
1028
cc. Faizin Türünün Belirtilmesi 
1031
3. FAİZİN AYRI BİR DAVA İLE İSTENMESİ 
1031
4. FAİZ DAVALARINDA ZAMANAŞIMI 
1032
a. Faiz ve Zamanaşımı 
1032
b. Faiz Davalarında Zamanaşımı Sürelerinin Hesaplanması 
1033
5. FAİZİN ANAPARAYI GEÇİP GEÇEMEYECEĞİ 
1034
6. BİLEŞİK FAİZ 
1034
KONUYA İLİŞKİN YARGITAY KARARLARI 
1035
III. İŞ KAZASI VE MESLEK HASTALIĞINDAN DOĞAN TAZMİNATLARDA İBRA 
1043
A. İBRA VE İBRA SÖZLEŞMESİ (İBRANAME) KAVRAMI 
1043
B. İBRANAMENİN HUKUKİ NİTELİĞİ 
1045
C. İBRA TÜRLERİ 
1045
1. İVAZLI İBRA – İVAZSIZ İBRA 
1045
2. TAM İBRA – KISMİ İBRA 
1046
D. İBRANIN UNSURLARI 
1046
1. TARAFLAR ARASINDA İŞ İLİŞKİSİNDEN KAYNAKLANAN BİR ALACAK
OLMALIDIR 
1046
2. İBRANAME DÜZENLENİRKEN ALACAK DOĞMUŞ VE ÇEKİŞMESİZ
OLMALIDIR 
1047
3. İBRA SÖZLEŞMESİ DÜZENLENMESİ KONUSUNDA İRADE BİRLİĞİ VE
TARAFLARIN FİİL EHLİYETİ BULUNMALIDIR 
1047
4. İŞ HUKUKUNDA İBRA SÖZLEŞMESİ YAZILI ŞEKİLDE
DÜZENLENMELİDİR 
1048
5. İBRA SÖZLEŞMESİ İŞ SÖZLEŞMESİ SONA ERDİKTEN VE EN AZ BİR
AYLIK SÜRE GEÇTİKTEN SONRA DÜZENLENEBİLİR 
1049
6. ALACAĞIN TÜRÜ VE MİKTARININ İBRANAMEDE AÇIKÇA
BELİRTİLMESİ GEREKİR 
1050
7. ÖDEMENİN EKSİKSİZ OLARAK VE BANKA YOLUYLA YAPILMASI
GEREKİR 
1050
E. İBRANIN SONUÇLARI 
1051
F. İBRADA İŞ KAZASI VE MESLEK HASTALIĞINA ÖZGÜ DURUMLAR 
1051
G. YARGITAY’IN İBRAYA İLİŞKİN İLKELERİ 
1053
KONUYA İLİŞKİN YARGITAY KARARLARI 
1055
ONUNCU BÖLÜM
MADDİ TAZMİNAT HESAPLARINDA YARARLANILAN TABLOLAR VE
ÖRNEK BİLİRKİŞİ RAPORLARI
I. TABLOLAR 
1065
 TRH2010 TABLOLARI 
1068
 TÜRKİYE HAYAT TABLOSU KADIN 
1068
 TÜRKİYE HAYAT TABLOSU ERKEK 
1072
 CSO 1980 (AMERİKAN YAŞAM TABLOSU) 
1091
 GELİR ARTIŞ VE İSKONTO TABLOSU 
1095
 GELİR ARTIŞ VE İSKONTOLAMA İSKONTOLU ÇALIŞMA DÖNEMİ KAZANÇLARI 
1097
 P.M.F (POPULATION MASCULINE ET–FEMININE) YAŞAMA TABLOSU (1931) 
1098
 PMF YAŞAM TABLOSU 
1099
II. BİLİRKİŞİ RAPORLARI 
1101
 İŞGÜCÜ KAYBI NEDENİ İLE TAZMİNAT HESAP RAPORU 
1101
 GEÇİCİ İŞ GÖRMEZLİKTEN DOĞAN TAZMİNAT VE MALULİYETTEN DOĞAN
TAZMİNAT 
1103
 MALULİYET NEDENİYLE TAZMİNAT 
1105
 KIZ ÇOCUĞUN ÖLÜMÜNDE DESTEKTEN YOKSUN KALMA TAZMİNATI 
1108
 EŞİN ÖLÜMÜNDE DESTEKTEN YOKSUN KALMA TAZMİNATI 
1112
 BAĞ–KUR SİGORTALISININ ÖLÜMÜNDE DESTEKTEN YOKSUN KALMA
TAZMİNATI 
1118
 ÜNİVERSİTE ÖĞRENCİSİNİN YARALANMASINDA TAZMİNAT 
1122
 EV HANIMININ MALULİYETİNDE TAZMİNAT 
1127
 ANNE VE ÇOCUKLARIN DESTEKTEN YOKSUN KALMA TAZMİNATI 
1131
 YURT DIŞINA ÇALIŞAN TIR ŞOFÖRÜ EŞİNİN DESTEKTEN YOKSUNLUK
ZARAR HESABI 
1139
SONUÇ 
1143
KAYNAKLAR 
1147
KAVRAM DİZİNİ 
1177