Hukuk Davalarında Hakimin Reddi (Yasaklılık, Çekinme, Çekilme, Ret Sebepleri ve Ret Prosedürü) Mehmet Akif Tutumlu  - Kitap

Hukuk Davalarında Hakimin Reddi

(Yasaklılık, Çekinme, Çekilme, Ret Sebepleri ve Ret Prosedürü)

1. Baskı, 
Mart 2025
Kitabın Detayları
Dili:
Türkçe
Ebat:
16x24
Sayfa:
384
Barkod:
9789750299605
Kapak Türü:
Karton Kapaklı
Fiyatı:
740,00
24 saat içerisinde temin edilir.
Kitabın Açıklaması
Çalışma, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunun 34-45. maddelerinde düzenlenen hâkimin davaya bakmaktan yasaklılığı ve reddini incelemeyi amaçlamaktadır. Bu konuyu seçmemizin temel nedeni, hukukumuzda amacı dışında kullanılan kurumların başında, kanımızca, hâkimin reddi kurumunun geliyor olmasıdır.
Bu çalışmada asıl amacımız; ret sebeplerinin gerçek amacını, kapsamını ve koşullarını yakından incelemek; yukarıda belirtilen olumsuz olguların bir nebze olsa önüne geçmede katkıda bulunmak bakımından kurumun yapısal özelliklerini açıklamaya çalışmaktır.
Belirtilen içeriğe yönelik amaç dışında bizi çalışmaya iten diğer bir amaç, ret prosedürünün işletilmesinde yapılan hatalardır. Yasaklılık, çekilme ve çekinme sebepleri ile ret sebeplerinin bazen karıştırıldığı, birinin diğeri yerine kullanıldığı, hatta bazen kayıt işlemlerinde, para cezalarının tayininde bile hatalar yapıldığı gözlenmektedir.
Bu çalışmada, diğerlerinde olduğu gibi, bilimsel görüşlerden, Yargıtay içtihatlarından, BAM kararlarından ve kişisel arşivimizden yararlanılmış, kuramsal ayrıntılara girmek yerine, hukuk pratiğinin ihtiyaç duyduğu yönlere ağırlık verilmeye çalışılmıştır.
Kitabın Konu Başlıkları
.
Yasal Mevzuat
.
Gerekçeler
.
Yargıtay Kararları
.
Bölge Adliye Mahkemesi Kararları
.
Bilimsel Öğreti
.
Uygulamada Yapılan Hatalar ve Çözümleri
.
Usul Hukuku Hüküm ve Uygulamaları
Kitapla İlgili Kategoriler
Yorumlar
Kitabın İçindekileri
Önsöz 
7
Kısaltmalar 
17
BİRİNCİ BÖLÜM
HÂKİMİN REDDİ KURUMUNUN
HUKUKİ VE FELSEFİ TEMELLERİ
§ 1. HÂKİMİN TARAFSIZLIĞI KAVRAMI 
19
I. Ulusalüstü (Uluslararası) Hukuki Belgelerde Tarafsızlık ve Tarafsız Mahkeme Kavramı 
19
A. İnsan Hakları Evrensel Bildirgesi 
19
B. Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi 
19
C. Amerika İnsan Hakları Sözleşmesi 
20
D. Bangalor Yargı Etiği İlkeleri 
20
E. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi İçtihadına Göre Tarafsızlık 
23
II. İç Hukukumuz Bakımından Tarafsızlık Kavramı 
25
A. 1982 Anayasası’na Göre Tarafsızlık 
25
B. Anayasa Mahkemesine Göre Tarafsızlık Kavramı 
26
§ 2. HMK’YA GÖRE HÂKİMİN REDDİ KURUMUNUN AMACI (RASYONEL AMAÇ) 
28
I. Hükmün Gerekçesi 
28
II. Yargısal Kararlarda Belirtilen Amaç 
29
İkinci Bölüm
HÂKİMİN REDDİ SEBEPLERİNİN KAPSADIĞI HÂKİMLER
§ 3. HMK m.36 HÜKMÜNÜN KAPSADIĞI HÂKİMLER 
33
I. İlk Derece Mahkemesi Hukuk Hâkimleri 
33
A. Asliye Hukuk Mahkemeleri Hâkimleri 
34
B. Asliye Ticaret Mahkemesi Başkan, Üye ve Hâkimleri 
34
C. İcra Mahkemesi Hâkimleri 
35
D. Fikrî ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi Hâkimleri 
36
E. İş Mahkemesi Hâkimleri 
36
F. Aile Mahkemesi Hâkimleri 
37
G. Tüketici Mahkemesi Hâkimleri 
37
G. Sulh Hukuk Mahkemesi Hâkimleri 
38
III. Yargıtay Tetkik Hâkimleri 
38
IV. Bölge Adliye Mahkemesi Başkan ve Üyeleri 
39
V. Yargıtay Başkan ve Üyeleri 
40
Üçüncü Bölüm
HÂKİMİN YASAKLILIĞI VE ÇEKİNMESİ
§ 4. YASAKLILIK SEBEPLERİ 
41
I. YASAL HÜKÜMLER 
41
II. YASAKLILIK SEBEPLERİNİN KAPSAMI VE HUKUKİ SONUÇLARI 
42
A. Kapsamı 
42
B. Hukuki Sonuçları 
42
1. Kamu Düzeninden Olması 
43
2. Emredici Nitelikte Olması 
43
3. Süre Sınırının Olmaması 
43
4. Mutlak Bozma (Kaldırma) Sebebi Olması 
44
5. Yargılamanın Yenilenmesi Sebebi Olması 
44
6. Vekâletnamede Özel Yetkiye Gerek Bulunmaması 
44
7. Tarafların Ortak Muvafakatinin Geçersiz Olması 
44
8. Hâkimin Re’sen Çekinmesinin Zorunlu Olduğu 
44
9. Harca Tâbi Olmaması 
45
C. Uygulama Örnekleri 
45
§ 5. ÇEKİNME KARARININ SONUÇLARI 
51
Dördüncü Bölüm
HÂKİMİN REDDİ SEBEPLERİ
§ 6. YASAL DÜZENLEME VE SINIRLARI 
53
I. YASAL DÜZENLEME 
53
II. SINIRLARI 
53
§ 7. RET SEBEPLERİNİN İNCELENMESİ 
59
I. Hâkimin Davada İki Taraftan Birine Öğüt Vermiş ya da Yol Göstermiş Olması 
59
A. Hâkimin Davayı Aydınlatma Ödevi ile İlişkisi 
62
B. Ön İnceleme işlemleri ile İlişkisi 
63
II. İhsası Rey (Görüş Açıklama) Yasağına Aykırı Davranış 
64
A. Genel Olarak 
64
B. İhsası Rey Teşkil Etmeyen İşlem ve Kararlar 
67
1. Dava Şartları ile İtirazların Karara Bağlanması 
67
2. Ara Kararlarının Oluşturulması 
67
3. Yemin Delilinin Hatırlatılması 
69
4. İhtiyati Tedbir, İhtiyati Haciz ve Diğer Koruma Tedbirlerine Karar Verilmesi 
72
III. Uygulama Örnekleri 
73
A. İhsası Rey (Görüş Açıklama) Sayılan Durumlar (Kararlar) 
73
B. İhsası Rey (Görüş Açıklama) Sayılmayan Durumlar (Kararlar) 
84
III. Hâkim ile Davanın Tarafları Arasında Düşmanlık veya Dava Bulunması 
105
A. Düşmanlık 
105
B. Dava ve Şikâyet 
106
1. Hâkim Hakkında Dava Açılması ve Şikâyet Yapılması 
106
2. Hâkim Tarafından Taraf Aleyhine Dava Açılması 
109
IV. Davanın, Hâkimin Dördüncü Derece de Dâhil Yansoy Hısımlarına Ait Olması 
120
V. Hâkimin Davada, Tanık veya Bilirkişi Olarak Dinlenmiş veya Hâkim ya da Hakem Sıfatıyla Hareket Etmiş Olması; uyuşmazlıkta Arabuluculuk veya Uzlaştırmacılık Yapmış Bulunması 
121
VI. Hâkimin Tarafsızlığından Şüpheyi Gerektiren Önemli Bir Sebebin Bulunması 
123
A. Ret Sebebi Sayılan Durumlar (Kararlar) 
125
B. Ret Sebebi Sayılmayan Durumlar (Kararlar) 
130
Beşinci Bölüm
HÂKİMİN ÇEKİLMESİ
§ 8. YASAL DÜZENLEME 
173
§ 9. ÇEKİLMENİN HUKUKİ ÖZELLİK VE SONUÇLARI 
177
I. Çekilme Kararının Merci Tarafından Uygun Bulunması 
177
II. Çekilme Kararına İlişkin Merci Kararının Kesinleşmesinin Beklenmesi 
177
III. Tarafların Ortak Muvafakatleri Çekilme Kararına Etkili Değildir 
177
IV. Soyut Gerekçelerle Çekilme Talebinde Bulunulamaz 
178
V. Uygulamadan Örnekler 
181
A. Çekilme Şartlarının Oluştuğuna İlişkin Kararlar 
181
B. Çekilme Şartlarının Oluşmadığına İlişkin Kararlar 
190
Altıncı Bölüm
HÂKİMİN REDDİ USULÜ–RET TALEBİNDE BULUNABİLECEK KİŞİLER– RET TALEBİNİN SÜRESİ, ŞEKLİ VE HUKUKİ SONUÇLARI
§ 10. HÂKİMİN REDDİ TALEBİNDE BULUNABİLECEK KİŞİLER 
207
I. Genel Olarak 
207
II. Asli Müdahilin Durumu: 
207
III. Fer’i Müdahilin Durumu 
208
IV. Vekilin (Avukatın) Durumu 
211
§ 11. RET TALEBİNDE BULUNMA SÜRESİ 
213
I. Ret Sebebi Yönünden 
213
II. Yargılama Süreci Yönünden 
220
§ 12. RET DİLEKÇESİNİN VERİLECEĞİ MERCİ 
221
§ 13. HÂKİMİN REDDİ TALEBİNİN ŞEKLİ, İÇERİĞİ VE HUKUKİ SONUÇLARI 
222
I. Dilekçe Şartı 
222
II. Ret Dilekçesinin İçeriğinin Bağlayıcı Olması 
238
III. Hâkimin Reddi Talebinin Başvuru ve Karar Harcına Tâbi Olmaması 
239
IV. Ret Dilekçesinin Karşı Tarafa Tebliğinin Şart Olması 
240
V. Taraf Vekilinin Reddi Hâkim Talebinde Bulunması 
243
A. Vekâletnamede Özel Yetki Bulunması 
243
VI. Hâkimin Reddi Talebinin Şarta Bağlanamaması 
247
VII. Ret Talebinin Geri Alınamaması 
248
Yedinci Bölüm
HÂKİMİN REDDİ TALEBİNİN KAYIT USULÜ VE KARAR OLUŞTURULURKEN DİKKAT EDİLMESİ GEREKEN ÖZELLİKLER
§ 14. REDDİ HÂKİM TALEBİNİN DEĞİŞİK İŞ ESASINA KAYIT EDİLMESİ 
249
I. Ret Talebinin Değişik–İş Esasına Kaydedilmesi 
249
II. İstisna: Hâkimin Çekilmesi Talebi Esas Dava Dosyası Üzerinden Karara Bağlanmalıdır 
253
§ 15. REDDİ HÂKİM TALEBİ HAKKINDA KARAR OLUŞTURULURKEN DİKKAT EDİLMESİ GEREKEN ÖZELLİKLER 
253
I. Karar Başlığı 
253
II. Reddi istenen Hâkimin Ret Talebinin Kabulü Yönünde Görüş Bildirmesi Çekilme İstemi Niteliğinde Olduğundan Bu Hususun da Ayrıca Karara Bağlanması Gerekir 
254
III. Ret Olunan Hâkimin Görevden Ayrılmış Olması Reddi Hâkim Talebinin Esası Hakkında Karar Verilmesine Engel Değildir 
255
IV. İlk Derece Mahkemesi Başkan ve Üyelerinin Topluca Reddi Hâlinde Ret Talebinin Esası Hakkında Merci Tarafından Karar Tesis Edilmelidir 
258
V. Çekilme Hakkında Olumlu/Olumsuz Bir Karar Verilmesi Zorunludur 
259
VI. Kararın Gerekçeli Olması Zorunluluğu 
261
VII. Merci Hâkiminin “Ret Talebinin Geri Çevrilmesine” Şeklinde Karar Verme Yetkisi Yoktur 
265
VIII. Ret Talebinin Kabulü Harçtan Muaftır 
266
Sekizinci Bölüm
RET TALEBİNİN MERCİ TARAFINDAN İNCELENMESİ
İSPAT VE DELİLLER
§ 16. RET TALEBİNİ İNCELEME YETKİSİ 
267
I. Genel Olarak 
267
II. Reddi İstenen Hâkimin Mahkemesine Göre 
270
A. Asliye Hukuk Hâkimi 
272
B. Sulh Hukuk Hâkimi 
273
C. İcra Mahkemesi Hâkimi 
273
D. Bölge Adliye Mahkemesi Başkan ve Üyeleri 
273
E. Yargıtay Tetkik Hâkimleri 
273
F. Yargıtay Daire Başkan ve Üyeleri 
274
III. İstinai Bir Karar: Reddi Hâkim Kurumunun Kötüye Kullanılması: 
279
IV. Hâkimin Reddi Talebinden Vazgeçilmesi Merciin İnceleme Görevini Sonlandırmaz 
281
§ 17. YARGILAMA USULÜ 
281
§ 18. İNCELEME, İSPAT VE DELİLLER 
282
I. İnceleme 
282
II. İspat ve Deliller 
283
A. Hâkimin Reddi ve Çekilme Talebi Yönünden 
283
B. Yasaklılık (Çekinme) Sebepleri Yönünden 
285
C. İspat Derecesi ve Deliller 
286
1. İspat Derecesi 
286
2. Deliller 
287
Dokuzuncu Bölüm
HÂKİMİN REDDİ TALEBİNİN REDDİNDE DİSİPLİN PARA CEZASI TAYİNİ KOŞULLARI VE PARA CEZASININ TAHSİLİ USÛLÜ
§ 19. PARA CEZASININ HUKUKİ NİTELİĞİ 
301
I. Disiplin Para Cezası Niteliğinde Olması 
301
II. Seçenek Yaptırımlara Çevrilememesi ve Adli Sicil Kayıtlarında Yer Almaması 
302
III. Disiplin Paraca Cezasına Hükmetme Yetkisi 
303
IV. Disiplin Paraca Cezasının Tahsili Usulü 
306
V. Disiplin Para Cezasının Af Kanunları Kapsamı Dışında Olduğu 
306
§ 20. DİSİPLİN PARA CEZASININ KAPSAMI 
307
I. Hâkimin Reddi Talepleri 
307
II. Yasaklılık (Çekinme) Sebepleri 
307
§ 21. KÖTÜNİYETLE YAPILAN HÂKİMİN REDDİ TALEBİNİN REDDİNDE PARA CEZASI TAYİNİ 
308
I. Para Cezasının Koşulları 
308
§ 22. PARA CEZASININ HANGİ KAPSAMDA HÜKÜM ALTINA ALINACAĞI 
317
§ 23. PARA CEZASININ KİMDEN TAHSİL EDİLECEĞİ VE TAHSİL USULÜ 
318
Onuncu Bölüm
MERCİ KARARININ HUKUKİ SONUÇLARI–REDDİ İSTENEN
HÂKİM TARAFINDAN VERİLEN KARARIN İPTALİ–
YENİ HÂKİMİN ATANMASI
§ 24. MERCİ KARARINDAN ÖNCE 
323
§ 25. MERCİ KARARINDAN SONRA 
324
I. Ret Talebinin Kabul Edilmemesi 
324
A. Kural: Merci Kararının Kesinleşmesinin Beklenmesi 
324
B. İstisna: Ret Talebinin Reddi Kararının Kesinleşmesinin Beklenmemesi 
325
II. Ret Talebinin Kabul Edilmesi 
326
§ 26. REDDİ İSTENEN HÂKİM TARAFINDAN VERİLEN KARARIN İPTALİ 
326
I. Ön Koşul: Ret Talebinin Kabulü 
326
II. Çekinme Kararının Sonuçları 
327
III. Ret Talebinin Kabulü Kararının Sonuçları 
327
IV. İptal Kararını Verme Yetkisi 
327
§ 27. RET EDİLEN HÂKİM YERİNE DAVAYA BAKACAK YENİ HÂKİMİN ATANMASI 
329
I. İlk Derece Mahkemesi Bakımından 
329
II. İcra Mahkemesi Hâkimlerinin Reddi Bakımından 
331
On Birinci Bölüm
HÂKİMİN REDDE TALEBİ HAKKINDA VERİLEN MERCİ KARARLARINA KARŞI KANUN YOLLARI
§ 28. İSTİNAF 
333
I. Genel Olarak 
333
A. İstinaf Yetkisinin Taraflara Ait Olması 
333
B. Süre ve Harç Şartı 
334
1. Süre Şartı 
334
2. Harç Şartı 
334
§ 29. TEMYİZ 
337
I. Genel Olarak 
337
II. Temyiz Yetkisinin Taraflara Ait Olması 
337
II. Süre ve Harç Şartı 
340
Kaynakça 
341
Yazarın Özgeçmişi ve Diğer Yapıtları 
345