KISALTMALAR CETVELİ
XXVII
GENEL OLARAK SİGORTA HUKUKU
§1. GENEL OLARAK SİGORTACILIK VE SİGORTA HUKUKU
1
§2. SİGORTA SÖZLEŞMESİNİN TANIMI, UNSURLARI, ÖZELLİKLERİ, SİGORTA HUKUKU ALANINDA YAPILAN TASNİFLER VE SİGORTA SÖZLEŞMESİNDEKİ İLGİLİ KİŞİLER VE TEMEL KAVRAMLAR
4
II. SİGORTA SÖZLEŞMESİNİN TANIMI VE UNSURLARI
5
A. Tanım ve Temel Kavramlar
5
2. Ruhsat Almayan Sigortacı ile Yapılan Sözleşme
8
3. Karşılıklı (Mütüel) Sigorta
10
III. SİGORTA HUKUKU ALANINDA YAPILAN TASNİFLER
14
B. Ana Ayırım: Zarar Sigortaları–Meblağ Sigortaları
15
IV. TEMEL KAVRAMLAR ve İLGİLİ KİŞİLER
31
C. Sigorta Ettiren–Sigortalı–Lehtar
31
2. Zarar Sigortalarında “Sigorta Ettiren”–“Sigortalı”
33
b. Kendi Ad ve Hesabına Zarar Sigortası
33
c. Sigorta Sözleşmesinin Sigortalıdan Başka Bir Kişi Tarafından
bb. Başkası Hesabına Sigorta (Üçüncü Kişi Lehine Sigorta)
35
3. Meblağ Sigortalarında Sigorta Ettiren–Sigortalı ve Lehtar
b. Sigorta Ettiren–Sigortalı
42
4. Sigorta Ettirenin Dışındakilerin Bilgisi ve Davranışının Sigorta
D. Sigorta Bedeli–Sigorta Değeri ve Sigorta Tazminatı Kavramları
[Özellikle Zarar Sigortalarında]
48
2. Sigorta Değeri (Menfaat Değeri)
50
1. Rizikonun Caiz Olması Esası
55
2. Rizikonun Gerçekleşmesinde Kusurun Etkisi
55
3. Rizikonun Gerçekleştiğini veya Gerçekleşme Olanağı
Kalmadığını Bilme Olgusu
56
4. Sigortacının Sorumluluğunun Başlamasından Önce Rizikonun
Gerçekleşmesi (İmkânsızlık)
57
SİGORTA TEŞKİLATI VE DENETİM ORGANLARI (SİGORTA ŞİRKETLERİ, SİGORTA ARACILARI, SİGORTA EKSPERLERİ, SİGORTACILIKTA TAHKİM VE DENETİM)
§3. SİGORTA ŞİRKETLERİ
61
II. SİGORTA ACENTELERİ
70
B. Kavram, Tanım ve Unsurlar
70
b. Bir Sigorta Şirketinin Ad ve Hesabına Aracılık Yapması veya
Bizzat Sözleşme Kurmak Amacıyla Görevlendirilmesi
72
d. Belli Bir Yer veya Bölgede Faaliyette Bulunması
73
e. Meslek Edinme ve Devamlılık
73
f. Sigorta Sözleşmesinin Kurulması Sırasında ve Sonrasında
Bazı Görevler Üstlenmek
74
C. Sigorta Acentesi Olabilmenin Koşulları
74
1. Gerçek Kişilerde Acenteler İçin Koşullar
74
2. Tüzel Kişi Acentelerde Aranan Koşullar
75
D. Sigorta Acentelerinin Yükümlülük ve Sorumlulukları
76
1. Sigorta Acentelerinin Uygunluk Belgesi Alma ve Levhaya Kayıt
2. Acentelik Dışında Bir Ticarî Faaliyette Bulunma Yasağı
77
3. Ticarî Faaliyetlerini İyiniyetli Olarak Yürütme, Sigortalıları
4. Belli Kişileri Ortak Olarak Kabul Edememe ve Çalıştıramama
79
6. Meslekî Sorumluluk Sigortası Yaptırma
80
8. Tüketiciye Karşı Sorumluluk
80
E. Sigorta Acentelerinin Hakları, Yetkilerini Kullanması ve
Faaliyetlerinin İcrası ile İlgili Hususlar
82
b. Portföy Tazminatı (Denkleştirme İstemi)
83
2. Acentelik Yetkilerinin Tecil–İlânı, Kaldırılması ile Faaliyetlerin
İcrası ile İlgili Hususlar
83
a. Acentelik Yetkilerinin Verilmesi/Tescil–İlânı
83
b. Primlerin Tahsili ve Sigorta Poliçelerinin Düzenlenmesi
84
III. SİGORTA ve REASÜRANS BROKERLERİ
84
B. Kavram, Tanım ve Unsurlar
85
a. Sigorta Ettireni Temsil Yetkisine Sahip Olma
85
C. Sigorta Brokeri Olabilmenin Koşulları
87
1. Gerçek Kişilerde Koşullar
87
2. Tüzel Kişilerde Aranan Koşullar
88
D. Sigorta Brokerlerinin Yükümlülük ve Sorumlulukları
89
2. Başka Ticarî İşle Uğraşamama
89
3. Aracılık Görevini En İyi Şekilde Yerine Getirme
89
4. Ödeme Yapamama ve Faaliyet Esasları
90
5. Menfaat Temin Edememe
91
6. Meslekî Sorumluluk Sigortası Yaptırma
91
7. Ticaret Unvanı ile İlgili Yükümlülük
91
§5. AKTÜERLER VE SİGORTA EKSPERLERİ
92
II. SİGORTA EKSPERLERİ
93
B. Gerçek ve Tüzel Kişi Eksperler
93
C. Faaliyet ile İlgili Esaslar
94
§6. SİGORTACILIKTA DENETİM
95
II. SİGORTACILIK VE ÖZEL EMEKLİLİK DÜZENLEME VE DENETLEME KURULU ve OLUŞUMU
97
III. KURUMUN GÖREVLERİ
98
§7. SİGORTACILIKTA TAHKİM
99
II. TAHKİM KOMİSYONUNA ÜYELİK ve KOMİSYONA BAŞVURU
101
III. TAHKİM SİSTEMİNİN İŞLEYİŞİ VE KARAR VERİLMESİ
103
B. Kesin ve İtiraza veya Kanun Yoluna Tâbi Kararlar
103
C. Başvuru Süreci ve Karar Verilmesi
104
D. Başvurunun Dikkate Alınmayacağı Haller
106
E. Hakemlerin Nitelikleri ve Yükümlülükleri
106
SİGORTA SÖZLEŞMESİ, SÖZLEŞMENİN KURULMASI VE SONA ERMESİ, SÖZLEŞMENİN BAŞLANGICI, SİGORTA POLİÇESİ, SİGORTA SÖZLEŞMESİNİN HÜKÜMLERİ, SÖZLEŞME ÖZGÜRLÜĞÜ İLE ZORUNLU SİGORTALAR
§8. SİGORTA SÖZLEŞMESİ VE BU SÖZLEŞMENİN KURULMASI
109
III. SÖZLEŞMENİN ŞEKLİ ve KURULMASI
116
B – Sigorta Sözleşmesinin Mesafeli Olarak Kurulması
118
2. Poliçenin Teslimi ve Sigortacının Sorumluluğu
125
V. SİGORTA SÖZLEŞMESİNİN BAŞLANGICI
127
a. Kara ve Denizde Eşya Taşıma Sigortaları
128
b. Geçici Sigorta Koruması–Geçmişe Etkili Sigorta
130
c. Zorunlu Sorumluluk Sigortalarındaki İstisna
132
VI. SİGORTA SÖZLEŞMESİNİN HÜKÜMLERİ
133
B. Sigorta Sözleşmesinin Hükümleri ile İlgili Düzenlemeler
134
1. Sigortanın Kapsamı, Süresi ve Dönemi
134
2. Sigorta Sözleşmesinin Feshi ve Sözleşmeden Cayma
135
b. Sigorta Ettirenin Sözleşmeyi “Feshi” veya Sözleşmeden
aa. Sigortacının Malî Durumundaki Sarsıntılar ile Yetkisinin
Kaldırılması Durumuna İlişkin Fesih Hakkı
137
aaa. Sigortacının Konkordato İlân Etmesi – Faaliyet
bbb. Sigortacının Aciz Hâlinde Olması, Takibin
bb. Ayarlama Şartlı Sigortalarda Özel Fesih
138
cc. Sigortacının Sözleşmeden Kısmen Cayması veya
Sözleşmeyi Kısmen Feshetmesi
139
dd. Sigortacının Sorumluluğu Başlamadan Önce Özel
ee. Sigorta Şirketlerinin Birleşme, Devir ve Portföy Devirleri
140
c. Sigortacının Sözleşmeyi Feshi veya Sözleşmeden Cayması
141
aa. Sigorta Ettirenin Konkordato İlân Etmesi
141
bb. Sigortacının Kısmî Fesih veya Cayma Olanağı
141
cc. Sigorta Ettirenin Aczi
141
dd. Prim Ödemede Temerrüt
142
ee. Beyan Yükümlülüklerinin İhlâli
142
3. Sigorta Sözleşmesinin Sona Ermesi ve Sonuçları
144
b. Sonuçlar ve Zamanaşımı
145
VII. SİGORTA HUKUKUNDA SÖZLEŞME ÖZGÜRLÜĞÜ ve
B. Türk Hukukunda Zorunlu Sigortalar ve Örnekleri
148
2. Kanunla Getirilen Zorunlu Sigortalar
152
a. 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu
152
b. 2920 sayılı Sivil Havacılık Kanunu
154
c. 5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu
155
d. 4925 Sayılı Karayolu Taşıma Kanunu
155
e. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun
156
f. 5411 sayılı Bankacılık Kanunu
156
g. 5015 sayılı Petrol Piyasası Kanunu
157
h. 5307 sayılı Sıvılaştırılmış Petrol Gazları (Lpg) Piyasası Kanunu
ve Elektrik Piyasası Kanunu’nda Değişiklik Yapılmasına Dair
i. 6305 Sayılı Afet Sigortaları Kanunu
158
j. 5312 sayılı Deniz Çevresinin Petrol ve Diğer Zararlı Maddelerle
Kirlenmesinde Acil Durumlarda Müdahale ve Zararların
Tazmini Esaslarına Dair Kanun
159
k. 2872 sayılı Çevre Kanunu
160
3. Bakanlar Kurulu Kararları
164
4. Yönetmelik ve Tebliğlerle (!) Getirilen Zorunlu Sigortalar
165
TARAFLARIN SİGORTA SÖZLEŞMESİNDEN DOĞAN YÜKÜMLÜLÜK ve KÜLFETLERİ
§9. YÜKÜMLÜLÜK ve KÜLFETLER
169
II. SİGORTACININ BORÇ ve YÜKÜMLÜLÜKLERİ
172
A. Rizikoyu Taşıma Yükümlülüğü
172
B. Sigorta Poliçesi Verme Yükümlülüğü
173
C. Giderleri Ödeme Yükümlülüğü
174
D. Sigorta Tazminatı veya Bedelini Ödeme Yükümlülüğü
175
E. Aydınlatma Yükümlülüğü
180
2. “Sigorta Sözleşmelerinde Bilgilendirmeye İlişkin Yönetmelik”
a. Genel Olarak ve Amaç
181
b. Bilgilendirmeye İlişkin Genel İlkeler
182
c. Bilgilendirme ile Yükümlü Olanlar ve Yanlış Bilgilendirme
182
III. SİGORTA ETTİRENİN BORÇ ve KÜLFETLERİ
185
2. Prim Ödeme Borçlusu ve Alacaklısı
186
5. Prim Ödemede Temerrüt
196
1. Sözleşmenin Yapılması Sırasında
203
a. Genel Olarak ve Yükümlülüğün Kapsamı
203
b. Yaptırım: Cayma veya Prim Farkı
206
aaa. Rizikonun Gerçekleşmesinden Önce
207
bbb. Rizikonun Gerçekleşmesinden Sonra
207
bb. Caymanın Şartları, Şekli, Süresi ve Hükümleri
208
bbb. Caymanın Şekli, Süresi ve Hükümleri
212
cc. Cayma Hakkının Olmaması ve Düşmesi
213
c. Teklifin Yapılması ile Kabul Arasındaki Değişiklikler
214
2. Sözleşme Süresi İçinde [Rizikonun Ağırlaştığını Bildirim]
216
b. Sigortacının Hakları: Fesih veya Prim Farkı
217
aaa. Rizikonun Gerçekleşmesinden Önce
217
bbb. Rizikonun Gerçekleşmesinden Sonra
220
cc. Fesih Hakkının Düşmesi
222
3. Riziko Gerçekleştiğinde Bildirim
224
C. Bilgi Verme ve Sigortacının Araştırma Yapmasına İzin Verme
E. Sigortacının İncelemesine İzin Verme Yükümü
228
F. Zarar Gören Mal ve Zararın Gerçekleştiği Yerde Değişiklik
G. Sözleşmede Öngörülen Yükümlülüklerin İhlâli
229
IV. KANUNUN UYGULAMA ALANI ile KORUYUCU HÜKÜMLER
231
TÜRK TİCARET KANUNU’NUN SİGORTA KİTABININ SİSTEMATİĞİ ve SİGORTA TÜRLERİNE İLİŞKİN ÖZEL HÜKÜMLER
§11. ZARAR SİGORTALARI
238
I. GENEL OLARAK ve TÜRLERİ
238
B. Mal Sigortalarına Hâkim Olan Genel İlkeler ve Bu İlkelerin
2. Menfaat İlkesi, Kapsam ve Sigorta Sözleşmesini Yapabilecek Kişiler
241
c. Menfaatin Sahipleri ve Sigorta Sözleşmesini Yapabilecek Olanlar
242
bb. Üçüncü Kişi Lehine Sigorta
243
aaa. Sınırlı Aynî Hak
245
3. Tazminat İlkesi ve Bu İlkenin Uygulama Ayakları
254
bb. Sigorta Değeri–Sigorta Bedeli İlişkisi: Aşkın ve Eksik
bbb. Eksik Sigorta (Menfaat Değerinin Altında Sigorta)
261
cc. Birden Çok Sigorta
265
aaa. Genel Olarak ve Koşulları
265
bbb. Müşterek Sigorta (Koasürans)
267
ccc. Kısım Kısım Sigorta (Kısmî Sigorta)
270
a. Genel Olarak Halefiyet
279
b. Sigortacının Halefiyeti
281
C. Sigorta Edilen Menfaatin Sahibinin Değişmesi
288
III. SORUMLULUK SİGORTALARI
292
B. Sorumluluk Sigortalarında Sözleşmenin Konusu ve Kapsamı
295
C. Sorumluluk Sigortalarında Taraflar Arasındaki İlişki ve Tarafların
Hak ve Yükümlülükleri
297
a. Hukukî Koruma Sağlama
298
b. Sigorta Ettirene Yardım Sunma
299
b. Doğrudan Dava Hakkı
304
c. Bilgi Verme Yükümlülüğü
305
F. Sorumluluk Sigortalarına Uygulanacak Hükümler
308
IV. ZARAR SİGORTALARINDA KORUYUCU HÜKÜMLER
309
V. ZORUNLU SORUMLULUK SİGORTALARI İLE İLGİLİ ÖZEL
B. Zarar Görenle İlişkide İfa Yükümlülüğü
311
VI. BAZI SORUMLULUK SİGORTALARINDAN ÖRNEKLER
313
A. 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’ndaki Zorunlu Malî
Sorumluluk Sigortası ile İlgili Temel Bilgiler
313
B. Meslekî Sorumluluk Sigortası
316
2. Taraflar, İlgili Kişiler ve Temel Kavramlar
320
aa. Sigorta Ettiren – Sigortalı
320
bbb. Dönülebilir ve Dönülemez Lehtar Tayini
325
ccc. Lehtarın Hak Sahipliğine İlişkin Yorum Kuralı
326
bbbb. Sigorta Bedelinin Paylaşımı
327
cccc. Lehtarın Belirlenmemiş Olması
327
dddd. Lehtarın İstem Hakkını Kazanamaması
327
ddd. Lehtarın Sigorta Ettiren Yerine Geçmesi
328
bbbb. Lehtar Belirtilmesi veya Belirtilmemesi
328
cccc. Koşullar ve Sonuç
328
b. Kendi Adına Hayat Sigortası – Başkası Hesabına Hayat Sigortası
330
a. Ölüm ve Hayatta Kalma Rizikosuna Karşı Sigorta
332
cc. Lehtarı Atama Yetkisi
334
4. Hayat Sigortalarında Tarafların Durumu
336
bbb. Beyan Yükümlülüğü
337
aaaa. Yanlış Yaş Beyanı
337
bbbb. Sözleşmenin Kurulması Sırasındaki Beyan
cccc. Sözleşmenin Devamı Süresince Beyan
Yükümlülüğünün İhlâli
339
ccc. Doktor Muayenesi
340
aaa. Sigortadan Ayrılma, Ödünç Alma ve Primden Muaf
Hâle Gelen Sigorta [Tenzil]
340
bbbb. Sigortadan Ayrılma
341
dddd. Prim Ödenmesinden Muaf Sigorta [Tenzil]
343
ccc. Sözleşmeden Cayma
344
ddd. Sigortalının İntiharı ve Öldürülmesi
345
bbbb. Sigorta Ettiren veya Lehtarın “Sigortalıyı”
eee. Sigortacının İflâsında
347
1. Genel Olarak ve Kapsam
348
2. Uygulanacak Hükümler
349
C. Hastalık ve Sağlık Sigortası
350
1. Genel Olarak, Amaç, Kapsam ve Lehtar
350
d. Çocuk veya Evlatlığın Kapsama Girmesi
352
a. Hastalık Sigortasında
352
b. Sağlık Sigortasında
353
4. Bilgi İsteme Hakkı
354
5. Hastalık ve Sağlık Sigortasına Uygulanacak Hükümler
355
III. KORUYUCU HÜKÜMLER
355