Toplumsal Savunma Felsefesi ve Potansiyel Failin Önleyici Hapsi (Antik Çağ'dan Günümüze) Alp Öztekin  - Kitap

Toplumsal Savunma Felsefesi ve Potansiyel Failin Önleyici Hapsi

(Antik Çağ'dan Günümüze)

1. Baskı, 
Nisan 2025
Kitabın Detayları
Dili:
Türkçe
Ebat:
13x19
Sayfa:
408
Barkod:
9786253810184
Kapak Türü:
Karton Kapaklı
Fiyatı:
530,00
24 saat içerisinde temin edilir.
Kitabın Açıklaması
Kitapta; Platon'un ceza kuramından orta çağa, orta çağ ve öncesinin yıkıcı uygulamalarından yeni çağda hapishanenin doğuşuna, Locke'un, Rousseau'nun, Beccaria'nın, Voltaire'in, Filangieri'nin ve aydınlanmanın temelindeki daha nicelerinin reform arzuları ile bu arzuların aydınlanma çağı ve sonrasında kanunları etkileyişine, Lombroso, Ferri, Garofalo, von Liszt, Prins ve diğerlerinin oluşturdukları kriminoloji eksenli yeni determinist kurama ve kuramın temelindeki tehlikeliliğe bağlı belirsiz süreli önleyici yaptırımlar sisteminin 20. yüzyıl ceza hukukunu nasıl etkilediğine yani kısaca ‘‘ceza hukukunun yalın bir öyküsüne'' ulaşmak mümkündür. Kitabın başlığından da anlaşılacağı üzere bu öykünün okuyucuya aktarımında ağırlık, her çağın toplumun potansiyel faillerden savunulmasına yönelik fikir ve uygulamalarına verilmiştir.
Önleyici toplumsal savunmaya dair reformlardan büyük ölçüde kendini soyutladığı için bu öykünün bir kısmının Türk ceza hukuku açısından henüz okunmamış olduğu söylenebilir. Dolayısıyla kitap, ceza hukuku dogmatiğinin ötesinde bu hukuk dalının felsefi temellerine pek fazla hakim olmayanlar açısından "aykırı ve görülmemiş" fikirler barındırıyor gibi görülecektir. Lakin kitap baştan sona okunduğunda, toplumsal savunma felsefesinin çeşitli tezahürleri olduğu ve Türk ceza hukuku dogmatiğinin yani pozitif hukukumuz ile ona dair doktrinin bu tezahürler arasından artık pek de benimsenmeyen bir anlayışa bel bağlayıp, sair tezahürlere de tamamen gözünü kapatmış olduğu görülecektir. Unutmamalıyız ki biz kabul etmiyoruz ya da görmüyoruz diye ceza hukukuna yönelik bazı akımlar yok olmadığı gibi bu akımlara yönelik fikirler de keyfiyete göre aykırı sayılamaz.
Kitabın Konu Başlıkları
.
Suçun Önlenmesi Amacıyla Potansiyel Failin Hapsedilmesinin Teorik ve Felsefi Temelleri
.
Toplumsal Savunma Felsefesinin Oluşum ve Gelişim Süreci
.
Tehlikeliliğe Bağlı Önleyici Hapis Uygulamalarının Küresel Bağlamdaki Çeşitli Görünümleri
.
Önleyici Hapis Uygulamalarının Liberal Hukuk Devleti Anlayışı Karşısındaki Konumu
.
Türkiye'nin Toplumsal Savunma Felsefesi Karşısındaki Ayrıksı Konumunun Değerlendirilmesi
Yorumlar
Kitabın İçindekileri
Önsöz 
7
Kısaltmalar 
19
Giriş 
23
Bölüm I
SUÇUN ÖNLENMESİ AMACIYLA POTANSİYEL FAİLİN HAPSEDİLMESİNİN TEORİK VE FELSEFİ TEMELLERİ
I. ‘‘PREVENTIVE DETENTION’’ KAVRAMININ KARŞILIĞI OLARAK KULLANILAN ÖNLEYİCİ HAPSETMENİN ANLAMI, KAPSAMI VE KÜRESEL DOKTRİNDE BU KAVRAMA VERİLEN ANLAM 
27
A. Kavramın Anlamı ve Kapsamı 
27
B. Kavramın Teoride Tipik Bir Cezalandırma Olmadığı 
31
C. Kavrama Küresel Doktrinde Verilen Anlam 
33
II. ÖNLEYİCİ HAPSİN ARDINDA YATAN FELSEFE 
34
A. Felsefenin İstisnai Boyutu: Yüksek Bir Yakın Tehlike Riskinin Önlenmesi 
34
B. Felsefenin Genel Boyutu: Potansiyel Failin Anti–Sosyalliğinden Kaynaklı Soyut Tehlikeliliğinin Önlenmesi ve Suçların Daha Doğmadan Önlenerek Toplumun Savunulması 
35
Bölüm II
TOPLUMSAL SAVUNMA FELSEFESİNİN OLUŞUM VE GELİŞİM SÜRECİ
I. BÖLÜME GİRİŞ 
39
II. ANTİK ÇİN VE ANTİK YUNAN’DAKİ KÖKENLER 
41
III. AYDINLANMA ÖNCESİ DÖNEMDE TOPLUMSAL SAVUNMANIN GÖRÜNÜMÜ 
43
A. Suçluyu Yok Ederek Toplumu Savunma 
43
B. Esas Amacı Mahkumları Çalıştırmak Olan Bir Sistemde, Aylak Takımının Tehlikeliliğinden Toplumun Savunulması: Hapishanenin Doğuşu 
45
C. Esas Amacı Sömürgecilik Olan Bir Sistemde, Suçluların Tehlikeliliğinden Toplumun Savunulması: Ülke Dışı Ceza Kolonilerinin Doğuşu 
50
IV. KLASİK DÖNEM OSMANLI CEZA HUKUKUNDA ISLAHA BAĞLI BELİRSİZ SÜRELİ HAPİS CEZALARI VE TOPLUMSAL SAVUNMA 
53
V. (AYDINLANMA) KLASİK OKUL FELSEFESİ VE DÖNEM KANUNLARINDA LİBERAL TOPLUMSAL SAVUNMA: GENEL ÖNLEMEYİ AMAÇLAYAN BELİRLİ SÜRELİ CEZALAR IŞIĞINDA ISLAH (ÖZEL ÖNLEME) ÇABASI VE POLİS DENETİMİ 
56
A. Faydacı–Genel Önlemeci Toplumsal Savunma Anlayışının Kanunlaştırılması: Kanunilik ve Ölçülülük İlkesine Bağlı, Belirli Süreli ve Çalışmaya Dayalı Hapis Cezaları 
58
B. Hapis Cezalarında Islaha Yönelik Reform ve Tehlikelilerin ‘‘Cezalarını Çektikleri Sırada’’ Korku Değil, Ahlaki Yönden Islah Edilmesi Amacı 
63
C. Tehlikelilere Yönelik Polis Denetimi, Koşullu Salıverme Yasağı ve Hak Yoksunlukları 
70
D. Tehlikeli Serserilerin Hapsedilerek Zorla Çalıştırılması 
71
E. Klasik Okul ve Neo–Klasik Okulun, Özgür Suçluluk İradesinden (Dolus–Mens Rea) Doğan ‘‘Eyleme Bağlı’’ Liberal Suç ve Yaptırım Kuramı 
74
F. Klasik Okulun Suçluyu Önemsemediği İddiasının Değerlendirilmesi 
84
G. Klasik Okul Döneminde Tehlikeli Akıl Hastalarının Durumu ve Ceza Hukukunun Önemsemezliği 
87
VI. GAROFALO KRİMİNOLOJİSİNİN VE POZİTİVİST TOPLUMSAL SAVUNMANIN PROTOTİPİ: FICHTE’NİN YAPTIRIM KURAMI 
89
VII. İTALYAN POZİTİVİZMİ VE BELİRSİZ SÜRELİ YAPTIRIMLARA DAYALI TOPLUMSAL SAVUNMANIN, FİİL DEĞİL SUÇLUNUN ‘‘TEHLİKELİ KİŞİLİĞİ’’ ÜZERİNDEN KURAMLAŞTIRILMASI 
91
A. Pozitivist Yaptırım Kuramları 
102
1. Pozitivist Toplumsal Savunmada Tek İzli Yaptırım Kuramı Düşüncesi 
102
2. Pozitivist Toplumsal Savunmada Çift İzli Yaptırım Kuramı Düşüncesi 
107
3. Yaptırım Kuramlarındaki Ortak Noktalar 
109
B. Pozitivist Okulun Tehlikeliliğe Bağlı Suç Genel Kuramı 
110
C. Pozitivist Toplumsal Savunmada Tek İzli Suç ve Yaptırım Kuramının Normatif Düzlemde Somutlaştırılması: Ferri’nin İtalyan Ceza Kanunu Tasarısı 
112
VIII. ALIMENA VE ELEŞTİREL/ÜÇÜNCÜ OKUL’UN CEZALANDIRILABİLİR FAİLLERE YÖNELİK BELİRSİZ SÜRELİ YAPTIRIMLARI DIŞLAYAN, SINIRLI DETERMİNİZMİ 
116
IX. ULUSLARARASI CEZA HUKUKU BİRLİĞİ: VON LISZT, PRINS VE VAN HAMEL’İN YOLU 
120
A. Çift İzli, Belirsiz Süreli Yaptırımlar Düzeninin Kuramlaştırılması 
125
B. Von Liszt’in Gücü ve Alman Klasik Okulu ile Uzlaşı Çabaları 
127
X. ANARŞİST KRİMİNOLOJİ KURAMININ DOĞUŞU VE TOPLUMSAL SAVUNMA FELSEFESİ İLE İLİŞKİSİ: KROPOTKİN’İN ÜTOPYASI 
129
XI. 19 VE 20. YÜZYILIN AMERİKA BİRLEŞİK DEVLETLERİ’NDE İTALYAN POZİTİVİZMİNİN HAYATA GEÇİRİLİŞİ 
134
XII. MARKSİST TOPLUMSAL SAVUNMA FELSEFESİ VE TEK İZLİ SSCB YAPTIRIM SİSTEMİ 
138
A. Marksist Rejimlerde Toplumsal Savunmanın Genel Esasları 
141
B. Toplumsal Savunma Tedbirlerine Dayanan Tek İzli Sovyet Ceza Hukukunun Genel Esasları 
147
1. Tek İzli Ferri Tasarısından Esinlenen 1922 SSCB Ceza Kanunu 
147
2. 1926 ve 1956 Tarihli SSCB Ceza Kanunu Düzenleri ile 1958 Reformu 
151
XIII. NAZİLERİN IRKÇI DEVLETİNİN TOPLUMSAL SAVUNMA ANLAYIŞI: NASYONAL SOSYALİST CEZA HUKUKU (NATIONALSOZIALISTISCHES STRAFRECHT) 
159
XIV. (YENİ)TOPLUMSAL SAVUNMA AKIMININ HÜMANİZMİ: ANCEL’İN ÇİFT İZLİ VE GRAMATICA’NIN TEK İZLİ YOLLARI 
168
XV. İDARİ KOLLUK TEDBİRİ ŞEKLİNDEKİ ÖNLEYİCİ HAPSİN İTALYAN POZİTİVİZMİNDEN ÖNCE İNGİLİZ ÖRFİ HUKUKU İÇERİSİNDEKİ GELİŞİMİ VE BİRLEŞİK KRALLIK İLE ESKİ İNGİLİZ SÖMÜRGELERİNDEKİ GÜNÜMÜZ UYGULAMALARININ KÖKENİ 
171
Bölüm III
TEHLİKELİLİĞE BAĞLI ÖNLEYİCİ
HAPİS UYGULAMALARININ
KÜRESEL BAĞLAMDAKİ ÇEŞİTLİ GÖRÜNÜMLERİ
I. UYGULAMALARIN ÖNLEYİCİ İDARİ KOLLUK TEDBİRİ ŞEKLİNDEKİ GÖRÜNÜMÜ 
173
1. ABD 
176
2. Almanya 
178
3. Avustralya 
179
4. Danimarka 
180
5. Hindistan 
180
6. İngiltere 
183
7. İsrail 
184
8. İtalya 
185
9. Kanada 
187
10. Pakistan 
188
11. Türkiye 
190
B. Salt Delil Elde Etme Amacı yahut Kaçma Şüphesi Nedeniyle Uygulanan İdari Tedbirlerin Bu Bağlamda Değerlendirilemeyeceği 
193
II. UYGULAMALARIN KORUMA TEDBİRİ BENZERİ, ‘‘TUTUKLU YA DA EV HAPSİNDE YARGILANMA’’ ŞEKLİNDEKİ GÖRÜNÜMÜ
(PRE–TRIAL / PRE–SENTENCE) 
195
1. ABD 
197
2. Almanya 
201
3. Avusturya 
202
4. Avustralya 
202
5. Belçika 
203
6. Danimarka 
204
7. İngiltere 
204
8. İtalya 
205
9. Kanada 
206
10. Pakistan 
207
B. Genel Hatlarıyla, Cezalandırılamayan Akıl Hastalarına Yönelik Uygulamalar ve Türkiye Uygulaması 
208
III. UYGULAMALARIN GÜVENLİK TEDBİRİ ŞEKLİNDEKİ GÖRÜNÜMÜ (POST–SENTENCE) 
210
A. Çift İzli Yaptırım Sisteminin Tehlikeliliğe Yönelik Ayağı: Güvenlik Tedbirleri 
210
B. Çift İzli Sistemde Suçluluk ve Cezalandırılabilirliğin, Güvenlik Tedbirleri ile Bağımsızlığı ve Birleşebilirliği Üzerine: Güvenlik Tedbirlerinin Ahlaki Renksizliği 
215
1. ABD 
224
2. Almanya 
226
3. Avusturya 
234
4. Avustralya 
235
5. Belçika 
243
6. Fransa 
243
7. İtalya 
247
8. İngiltere 
256
9. İskandinav Ülkeleri 
260
10. İskoçya 
262
11. İsviçre 
263
12. Kanada 
265
13. Uganda 
267
14. Yeni Zelanda 
268
D. Genel Hatlarıyla, Cezalandırılamayan (Tam) ya da Daha Az Cezalandırılan (Kısmi) Akıl Hastalarına Yönelik Uygulamalar ve Türkiye Uygulaması 
270
1. Mevcut Düzen 
270
2. Olması Gereken Düzen I: Cezai Sorumluluğu Azalmış ve Cezaların Etkisiz Kalacağı Kısmi Akıl Hastalarına da Doğrudan Belirsiz Süreli Güvenlik Tedbirine Hükmedilmesi ve Kısmi Akıl Hastalığının Tesiriyle İşlenen Ciddi Şiddet Suçlarında, Güvenlik Tedbirinin Tamamen Belirsiz Süreli Olması Gereği 
280
3. Olması Gereken Düzen II: Akıl Hastalığı Sayılmayan Bir Takım Anomalilere Sahip ve Cezaların Etkisiz Kalacağı Bireylerin Cezalandırılmasından Vazgeçilmesi ve Belirsiz Süreli Güvenlik Tedbiri Uygulanabilmesi Gereği 
286
Bölüm IV
ÖNLEYİCİ HAPİS UYGULAMALARININ
LİBERAL HUKUK DEVLETİ ANLAYIŞI
KARŞISINDAKİ KONUMU
I. LİBERAL DÜZEN İLE ÖNLEYİCİ TOPLUMSAL SAVUNMA FELSEFESİNİ KARŞI KARŞIYA GETİREN ELEŞTİRİLERİN TEMELİ 
295
II. KİŞİ HÜRRİYETİ VE GÜVENLİĞİ HAKKI, ÖLÇÜLÜLÜK İLKESİ, ‘‘BELİRLİLİK’’ BOYUTUYLA KANUNİLİK İLKESİ VE MASUMİYET KARİNESİ KARŞISINDA ÖNLEYİCİ HAPİS UYGULAMALARININ DEĞERLENDİRİLMESİ 
299
A. Ölçülülük İlkesi Karşısındaki Sorunlar 
303
B. Belirlilik İlkesi Karşısındaki Sorunlar 
309
1. Sürenin Belirsizliğinin Yarattığı Sorun 
311
2. Tehlikeliliğin Doğru Biçimde Tespit Edilebilirliği Sorunu 
311
a. Yanlış Tehlikelilik Tespitlerine Karşılık Yanlış Mahkumiyetlerin Varlığını İleri Sürmenin Doğru Bir Bakış Açısı Olup Olmadığı 
316
b. Tehlikelilik Unsurunun Başta Bireyselleştirme Olmak Üzere, Önleyici Hapis Dışındaki Pek Çok Uygulamada Zaten Devreye Girdiği 
317
III. ÖNLEYİCİ HAPİS UYGULAMALARININ YARATTIĞI BAZI SORUNLAR ÜZERİNE 
318
A. Cezalandırılabilir Faillerin ‘‘Ruh Sağlığı’’ Gerekçe Gösterilerek Hem Hapis Cezasına Hem de Önleyici Hapis Tedbirine Çarptırılmasının Yarattığı Sorunlar 
318
B. Mahkumiyet Hükmüyle Birlikte Verilen Önleyici Hapis Kararlarının ‘‘Islah Eksenli Ceza’’ Sisteminin Kırılganlığını Ortaya Koyması 
322
C. Güvenlik Tedbiri Maskesi Ardına Gizlenen Aşırı Uygulamaların Yanlışlığı 
323
D. Hapsedilen Tehlikelilerin Suç İşleme Potansiyelinin Yanında İyilik Yapma ve Hayat Kurtarma Potansiyeli de Taşıdığı, Önleyici Hapsin Bu Potansiyeli Yok Ettiği İddiası Üzerine 
325
IV. TOPLUMSAL SAVUNMA FELSEFESİ VE ÖNLEYİCİ HAPSİN, LİBERAL VE HÜMANİST BİR CEZA HUKUKU İLE UYUMUNUN YOL HARİTASI 
326
A. Suçun Sosyal Nedenleri ve Suçluluğa İten Çevreyi Ortadan Kaldırmaya Çalışmadan, Doğrudan Suçluya Yönelik Önleyici Hapis Politikalarının Anti–Hümanist Olacağı 
326
1. Kefaret ve Genel Önleme Anlayışının Hataları Üzerine 
329
2. Toplumsal Savunma Öncelenerek Önleyici Hapis Uygulanırken, Hapsedilme Gereksinimi Duyulmayan Tehlikesiz Suçluların da Hapsedilememesi Gereği 
337
3. Hapis Cezalarının Gerçek Anlamda Islah Edici Olabilmesi Gereği ve Korkuya Dayalı Islah/Özel Önleme Anlayışının Yanlışlığı 
341
C. Tamamen Belirsiz Süreli Önleyici Hapsin Genel Olarak Kabul Edilemezliği 
343
V. NAZİ VE SOVYET UYGULAMALARINDAN ÇIKARILMASI GEREKEN DERSLER, MEDYANIN KIŞKIRTICILIĞINA KAPILMAMA GEREĞİ VE BU TÜR KANUNLARIN TEK BİR OLAYIN TETİKLEMESİ SONUCU OLUŞACAK ŞOK ETKİSİYLE YARATABİLECEĞİ DESPOTİZM TEHLİKESİ ÜZERİNE 
344
Bölüm V
TÜRKİYE’NİN TOPLUMSAL SAVUNMA FELSEFESİ KARŞISINDAKİ AYRIKSI KONUMUNUN DEĞERLENDİRİLMESİ
I. BÖLÜME GİRİŞ 
351
II. ÖNLEYİCİ HAPİS UYGULAMALARININ KANUNİ DAYANAK BULUNMASA BİLE DEFACTO BİÇİMDE YÜRÜRLÜKTE OLUP OLMADIĞI 
351
III. TOPLUM SAVUNMASINDA GENEL ÖNLEME (CAYDIRICILIK) ANLAYIŞINI ESAS ALAN TÜRK CEZA HUKUKU ÜZERİNE 
354
IV. TÜRKİYE’NİN AYRIKSI GÖRÜNÜMÜNÜN TOPLUM SAVUNMASI BAKIMINDAN OLMASI GEREKENİN UZAĞINDA KALDIĞI 
358
A. Olması Gerekenin Uzağında Kalışa Dair Örnek Olaylar ve Somut Teşhisler 
358
B. Hareket Kuramında İçsel Otomatizmin Dışlanması Sorunu 
362
V. TÜRK CEZA HUKUKUNA GETİRİLMESİ GEREKEN HÜMANİST–ÖLÇÜLÜ TOPLUMSAL SAVUNMA TEDBİRLERİ ÜZERİNE 
366
A. Hapis Dışı Tedbirler ve Bunların Yetersiz Kalacağı Durumlarda Uygulanmak Şartıyla, Belirsiz Süreli Önleyici Gözaltı Hapsi Önerisi 
370
B. Hapis Dışı Tedbirler ve Bunların Yetersiz Kalacağı Durumlarda Uygulanmak Şartıyla, Önleyici Tutuklu Yargılama Önerisi 
371
D. İşlenemez Suç, Elverişsiz Hareket, İştirakte Etkisiz Kalmış Hareketler ve Objektif Hukuka Uygunluk Sebepleri Noktasında Faillere Yönelik Güvenlik Tedbiri Önerisi 
374
Yararlanılan Mevzuat 
379
Kaynakça 
383
Kavram Dizini 
403