Akreditif Özelinde Üç Köşeli İlişkilerde
Sebepsiz Zenginleşme Dr. Öğr. Üyesi Seda Kara Kılıçarslan  - Kitap

Akreditif Özelinde Üç Köşeli İlişkilerde Sebepsiz Zenginleşme

1. Baskı, 
Mart 2025
Kitabın Detayları
Dili:
Türkçe
Ebat:
16x24
Sayfa:
297
Barkod:
9786253810139
Kapak Türü:
Karton Kapaklı
Fiyatı:
575,00
24 saat içerisinde temin edilir.
Kitabın Açıklaması
Ekonomik iç içe geçme (küreselleşme) klasik manada iki taraflı hukuki ilişkilerin dışında üç ve çok taraflı hukuki ilişkilerin gelişmesine sebep olmuştur. Diğer bir deyişle modern iktisatta karakteristik iş bölümü söz konusudur. Üç köşeli ilişkilerin hukuki boyutta görünümü ise sebepsiz zenginleşmeye ilişkin taleplerde önem kazanmaktadır. Edim kavramı üzerinden sebepsiz zenginleşmeye dayalı tasfiye ilişkisinin tarafları, nispi hukuki ilişkinin tarafları ile sınırlı olacaktır. Ancak üç köşeli ilişkilerde birbirinden bağımsız fakat ekonomik olarak birbirine bağlı hukuki ilişkilerde, tasfiye ilişkisinin taraflarını belirlemek için edim kavramı yeterli gelmeyecektir.
Havale gibi akreditif gibi bedel ilişkisinden bağımsız hukuki ilişkilerde, hukukun sürekli artarak gösterdiği değişim ve farklılaşma, iki kişiden fazla kişinin katıldığı zenginleşme hadiselerini daha çok meydana getirmiştir. Dış ticarette önemli bir ödeme aracı olarak akreditifte de sebepsiz zenginleşmeye dayanan iade taleplerinin kimler arasında gerçekleşeceği önemli bir sorundur.
Çalışma üç köşeli ilişkiler ve akreditif özelinde sebepsiz zenginleşmenin tasfiyesine ilişkindir.
Kitabın Konu Başlıkları
.
Genel Esaslar ve Temel Kavramlar
.
Genel Olarak Akreditif
.
Genel Olarak Sebepsiz Zenginleşme Hükümleri ve Üç Köşeli İlişkiler ile Akreditifte Sebepsiz Zenginleşme
Kitapla İlgili Kategoriler
Yorumlar
Kitabın İçindekileri
Önsöz 
7
Kısaltmalar 
15
Giriş
§ 1. KONUNUN AMACI, ÖNEMİ, SINIRLANDIRILMASINDA İZLENECEK METOT 
19
I. Konunun Amacı ve Önemi 
19
II. Konunun Sınırlandırılmasında İzlenecek Metot 
24
III. Kullanılacak Terminoloji 
25
Birinci Bölüm
GENEL ESASLAR VE TEMEL KAVRAMLAR
§ 2. ÜÇ KÖŞELİ İLİŞKİ KAVRAMI 
27
I. Üç Köşeli İlişkilerin Kavramsal Esasları 
27
A. Çok Kişili İlişki ve Üç Köşeli İlişkiler 
27
B. Üç Köşeli İlişkilerin Nedenleri ve Karakteristik Özellikleri 
30
C. Üç Köşeli İlişkilerin Sınıflandırılması 
31
1. Dar ve Geniş Anlamda Üç Köşeli İlişki 
31
a. Dar Anlamda Üç Köşeli İlişki 
32
b. Geniş Anlamda Üç Köşeli İlişki 
33
2. Gerçek ve Gerçek Olmayan Üç Köşeli İlişki 
35
a. Gerçek Olmayan Üç Köşeli İlişki 
35
b. Gerçek Üç Köşeli İlişkiler 
36
II. Sözleşme Hukukunda Üç Köşeli İlişkiler 
37
A. Üçüncü Kişinin Fiilini Üstlenme 
38
B. Üçüncü Kişi Yararına Sözleşme 
40
C. Havale 
44
D. Kredi Kartı Sözleşmeleri 
47
E. Bağlı Krediler 
48
F. Sözleşmenin Devri 
49
G. Sözleşmeye Katılma 
50
H. Alacağın Devri 
50
I. Faktoring Sözleşmesi 
53
İ. Temsil 
54
J. Borcun Üstlenilmesi (Nakli) 
56
K. Kefalet 
58
§ 3. AKREDİTİF KAPSAMINDA KURULAN ÜÇLÜ İLİŞKİ 
60
İkinci Bölüm
GENEL OLARAK AKREDİTİF
§ 4. AKREDİTİFİN ORTAYA ÇIKIŞ SEBEPLERİ 
65
§ 5. AKREDİTİF KAVRAMI VE HUKUKİ NİTELİĞİ 
68
I. Akreditif Kavramı ve Terminoloji 
68
II. Akreditifin Hukuki Niteliği ve Benzer Hukuki Kurumlardan Farkı 
69
A. Havale Görüşü 
69
B. Kredi Mektubu (İtibar Mektubu) 
71
C. Sui Generis 
72
D. Soyut Borç Vaadi 
72
E. Birden Çok Bağımsız Sözleşmeden Oluştuğu Görüşü 
73
§. 6. AKREDİTİF İŞLEMİNİN UNSURLARI 
74
I. Üç Taraftan Oluşması 
74
II. En Az İki Sözleşmeden Oluşması 
75
III. Belge 
75
IV. Altta Yatan İlişkilerden Bağımsızlık 
76
§ 7. AKREDİTİF İŞLEMİNİN GENEL ÖZELLİKLERİ VE GEÇERLİLİK ŞARTLARI 
77
I. Akreditif İşleminin Özellikleri 
77
A. Temel İlişkinin Taraflarının Menfaatini Korumayı Amaçlar 
77
B. Ekonomik Amaçlara Hizmet Eder 
78
C. Üç Köşeli Bir İlişki Olması 
78
II. Akreditifte Geçerlilik Şartları ve Şekil 
79
A. Tüm Sözleşmeler Bakımından Aranan Geçerlilik Şartları 
79
1. Taraf Ehliyeti 
79
2. Konusu, Emredici Hukuk Kurallarına, Kamu Düzenine, Genel Ahlaka ve Kişilik Haklarına Aykırı ve İmkânsız Olmamalıdır 
81
3. Uygun İrade Beyanı 
88
a. Akreditif Amirinin İradesinin Uygunluğu 
93
b. Bankanın İradesinin Uygunluğu 
94
4. Muvazaanın Bulunmaması 
94
B. Temel İlişkinin Geçersizliği 
95
C. Akreditifin Geçersizliği 
95
§ 8. AKREDİTİFİN İŞLEYİŞİ 
96
§ 9. AKREDİTİF İŞLEMLERİNE KATILANLAR VE ARALARINDAKİ HUKUKİ İLİŞKİLER 
98
I. Amir ile Lehtar Arasındaki Temel İlişki 
99
A. Genel Olarak 
99
B. Akreditif Şartı 
100
C. Tarafların Akreditif Şartı Uyarınca Hak ve Borçları ve Borca Aykırılığa Bağlanan Sonuçlar 
104
II. Akreditif Amiri (Alıcı)ve Banka Arasındaki İlişki (Karşılık İlişkisi) ve Hükümleri 
108
A. Karşılık İlişkisinin Kuruluşu 
108
B. Hukuki Niteliği 
111
C. Sözleşmenin Taraflarının Hak ve Yükümlülükleri 
112
1. Akreditif Amirinin Hak ve Yükümlülükleri 
112
2. Amir Bankanın Hak ve Yükümlülükleri 
113
a. Akreditif Açma ve İhbar Yükümlülüğü 
113
b. Belgelerin İncelenmesi 
114
III. Amir Banka ile Lehtar Arasındaki İlişki (Edim İlişkisi) 
117
A. Edim İlişkisinin (Ödeme) Kuruluşu 
117
B. Taraflar Arasındaki İlişki 
121
Üçüncü Bölüm
GENEL OLARAK SEBEPSİZ ZENGİNLEŞME HÜKÜMLERİ VE
ÜÇ KÖŞELİ İLİŞKİLER İLE
AKREDİTİFTE SEBEPSİZ ZENGİNLEŞME
§ 10. SEBEPSİZ ZENGİNLEŞME HÜKÜMLERİNE GENEL BAKIŞ 
123
I. Sebepsiz Zenginleşme Türleri 
124
A. Edim Zenginleşmesi 
125
B. Edim Dışı Zenginleşmeler 
126
1. Müdahale Zenginleşmesi 
126
2. Masraftan Kurtulmadan Zenginleşme 
127
3. Rücu Zenginleşmesi(Borçtan Kurtulma Zenginleşmesi) 
127
II. Sebepsiz Zenginleşmenin Temel Koşulları 
127
A. Borçlunun Malvarlığında Bir Zenginleşme Meydana Gelmesi 
127
B. Zenginleşmenin Haklı Bir Sebebe Dayanmaması 
130
C. Fakirleşme ve Başkasının Hukuk Alanının İhlali 
134
D. Zenginleşme ve Zenginleştirici Olay Arasında İlliyet Bağı 
137
E. İade Talebinin İleri Sürülemediği Haller Bulunmamalı– Edimden Ötürü Zenginleşme İsteminin Engelleri 
138
1. Borçlanılmamış Edimin İradi İfası 
139
2. Hukuka veya Ahlaka Aykırı Amaçla Yapılan Kazandırmalar 
139
3. Zamanaşımına Uğramış Borcun İfası 
140
4. Ahlaki Görevin İfası 
141
5. Diğer Eksik Borçların İfası 
142
III. Sebepsiz Zenginleşmeden Doğan İade Talebinin Diğer Talepler Karşısındaki Durumu ve Taleplerin Yarıştırılması 
142
IV. Sebepsiz Zenginleşmeden Kaynaklanan İade Talebi 
144
A. Genel Olarak 
144
B. Geri Verme Borcunun Kapsamı 
145
1. Kötüniyetli Zenginleşenin Geri Verme Borcunun Kapsamı 
146
2. İyiniyetli Zenginleşenin Geri Verme Borcunun Kapsamı 
148
a. İade Edilecek Zenginleşmenin Hesaplanması 
148
b. Zenginleşenin İsteyebileceği Gider Kalemleri 
150
V. Sebepsiz Zenginleşme Davasının Zamanaşımı 
150
A. İki Yıllık Kısa Zamanaşımı 
150
B. On Yıllık Uzun Zamanaşımı 
151
C. Ceza Zamanaşımı 
151
D. Sebepsiz Zenginleşme Def’i 
152
§ 11. GENEL OLARAK ÜÇ KÖŞELİ İLİŞKİLERDE SEBEPSİZ ZENGİNLEŞME 
152
I. Giriş 
152
II. Üç Köşeli İlişkilerde Sebepsiz Zenginleşmeye Özgü Temel Kavramlar 
158
A. Sebepsiz Zenginleşme Zinciri(Edim Zinciri) 
158
B. Dolaylı ve Aracılı Zenginleşme 
159
1. Dolaylı Zenginleşme 
159
2. Aracılı Zenginleşme (Vasıtalı) 
160
C. Terminoloji 
161
1. Doğrudan Zenginleşme 
161
2. Müdahale Zenginleşmesi (Dolaylı Zenginleşme) 
162
3. Rücu Zenginleşmesi 
162
III. Üç Köşeli İlişkilerde Sebepsiz Zenginleşmeye İlişkin Temel Sorunun Ortaya Konuluşu 
163
A. Genel Olarak 
163
1. Giriş 
166
2. Belirli Vakıa Grupları 
169
a. Havalede Sebepsiz Zenginleşmenin Tasfiyesi 
169
b. Tam ve Eksik Üçüncü Kişi Yararına Sözleşmelerde Sebepsiz Zenginleşme Tasfiyesi 
174
c. Alacağın Devri Halinde Sebepsiz Zenginleşmenin Tasfiyesi 
177
d. Kefalet Sözleşmesinde Sebepsiz Zenginleşmenin Tasfiyesi 
179
e. Üçüncü Şahsın İfasında Sebepsiz Zenginleşme Tasfiyesi 
181
C. Üç Köşeli İlişkilerde Sebepsiz Zenginleşmeye Sebebiyet Veren Durumlar ve Müdahale Zenginleşmesinde İade Talebinin İkincilliği 
185
1. Belirli Hukuki İlişkiler Bakımından 
185
2. Kanunen Müdahale Zenginleşmesinin İkincilliği 
190
D. Üç Kişilik İlişkilerde Sebepsiz Zenginleşmenin Tasfiyesinin Dogmatik Dayanakları 
192
1. Üç Köşeli İlişkilerde Edim Kavramının Fonksiyonu 
192
2. Edim Kavramı Çerçevesinde Üç Köşeli İlişkiler Altında Yatan Hukuki İlişkilerin Geçersizliğinden Doğan Tasfiye Sistemleri 
194
a. Karşılık İlişkisi (Borçlu ve Üçüncü Kişi Arasında) 
195
b. Bedel İlişkisi (Alacaklı ve Borçlu Arasında) 
195
c. Kazandırma (Edim) İlişkisi (Alacaklı ve Üçüncü Kişi Arasında) 
196
d. Çifte Geçersizlik 
197
3. Edim Kavramından Vazgeçilmesi 
198
4. Sistemi Taşıyan Tutamak Noktaları ile Soruna Yaklaşım 
200
5. Değerlendirme ve Doğrudan Müdahale (Durchgriff) Durumları 
204
§ 12. AKREDİTİFTE SEBEPSİZ ZENGİNLEŞME 
207
I. Akreditifte Sebepsiz Zenginleşmenin Önemi 
207
II. Akreditifte Sebepsiz Zenginleşmenin Tasfiyesi 
208
A. Sebepsiz Zenginleşmede Uygulanacak Hukukun Tespiti 
209
1. Sübjektif Bağlama Kuralları (Taraf İradelerine Göre Yetkili Hukukun Seçimi) 
209
2. Objektif Bağlama Kuralları 
210
a. Genel Olarak 
210
b. Akreditifte Bireysel Hukuki İlişkiler Bakımından Zenginleşme Statüsünün Belirlenmesi 
211
bb. Amir Banka ve Akreditif Amiri Arasında Zenginleşmenin Tasfiyesi 
212
cc. Amir Banka ile Muhabir Banka Arasındaki Zenginleşmenin Tasfiyesi 
212
B. Akreditifte Sebepsiz Zenginleşme Halleri 
213
1. Temel İlişkinin Geçersizliği 
214
a. Akreditifin Temel İlişkiden Bağımsızlığı 
214
b. Temel İlişkinin Geçersiz Olduğu Haller 
215
aa. Genel Olarak 
215
bb. Temel İlişkiden Doğan Borcun Hiç veya Gereği Gibi İfa Edilmemesi Halleri
(Aliud ve Ayıplı İfa) 
217
c. Temel İlişkinin Geçersizliğinde Genel Kural ve İstisnai Haller 
220
aa. Genel Kural 
220
bb. Temel İlişkiden Doğan Savunmaların İleri Sürülebileceği İstisnai Haller 
225
aaa. Sebebe Bağlı Akreditif Talimatı 
226
bbb. Temel İlişkideki Açık Geçersizlik 
227
ccc. Sahte veya Tahrif Edilmiş Belge 
230
2. Hakkın Kötüye Kullanılması 
230
a. Haksız Talep (Unberechtigkeit), Hakkın Kötüye Kullanılması (Rechtsmissbrauclichkeit) Halinin Ayırt Edilmesi 
230
b. Ödeme Talebine Karşı Hakkın Kötüye Kullanıldığı Savunmasının Şartları 
231
aa. Hakkın Kötüye Kullandığı Banka Açısından da Açık Olması 
232
bb. Likit Delillerle İspat 
232
cc. Temel İlişkiden Doğan Savunmanın “Ağırlıklı/Önemli” Olması 
235
aaa. Satıcının Süprüntü Mallarla Borcunu İfa Etmesi 
237
bbb. Teslim Edilen Malların Kalitesinin Çok Düşük Olduğunun Belirlenmesi 
237
ccc. Malların Ayıplı Olduğunun Belirlenmesi 
238
ddd. Belirlenen Malın Dışında Bir Gönderimin Yapılması 
239
eee. Temel İlişkinin Kanuna ve Ahlaka Aykırı Olması ya da Konusunun Suç Oluşturması 
239
fff. Temel İlişkinin Kesin Hükümsüz Olması veya İptal Edilmesi ya da Sözleşmeden Dönülmek Suretiyle Sözleşmenin Ortadan Kalkmış Olması 
242
ggg. UCP m. 15 Hükmünce Uygun Olmayan İbraz 
244
c. Bankanın Hakkın Kötüye Kullanılması Nedeniyle Ödemeyi Geri Çevirmesi ve Sebepsiz Zenginleşme 
246
3. Akreditife Uygun Olmayan Belgelere Rağmen Ödemede Sebepsiz Zenginleşme 
247
a. Bankanın Kendisini Borçlu Zannederek Eksik Belgelere Rağmen Ödemesi Hali 
247
aa. Genel Şart 
247
bb. Özel Şartlar 
248
aaa. Bankanın Hataen Ödeme Yapması 
248
bbb. Bankanın Kendisini Borçlu Sanarak Ödemesi 
249
cc. Sebepsiz Zenginleşme Tasfiyesi 
250
b. Akreditifte Bankanın Uygun Olmayan Belgelere Rağmen Ödemesinde Hataya Dayanamayacağı Haller 
251
4. Akreditifin Geçersizliği 
254
a. Genel Olarak Akreditifin Geçersizliği 
254
b. Bankanın Geçerli Olmayan Talimata Rağmen Ödemesi 
256
aa. Akreditif Bedelini Gönderecek Olan Bankanın Yanlış Kişinin Hesabından Bedeli Çekmesi 
259
bb. Amir Bankanın Gerçek Dışı (Sahte veya Tahrif Edilmiş) Talimatlardan Dolayı Sorumluluğu 
260
c. Ödeme Talimatının Yanlış İcrası 
261
aa. Ödeme Tutarının Yanlış Hesaba Aktarılması Hali 
261
bb. Bankanın Fazla Ödemede Bulunması 
262
cc. Akreditif Bedelinin Yetkili Olmayan Kişi Tarafından Tahsil Edilmesi 
263
dd. Akreditif Amirinin İflası 
265
5. Çifte Geçersizlik 
266
Sonuç 
269
Kaynakça 
279
Kavram Dizini 
295