Kategoriler
Eser Adı Yazar Yayınevi Açıklama İçindekiler Barkod
Arama  
Ana Sayfa Sipariş Takip Üyelik Yardım İletişim
 
 
Bülten
   
"Hukuk Bilimine Katkı Olarak"
Hukuk Teorisi Cilt: I
Mayıs 2019 / 1. Baskı / 600 Syf. / Ciltli
Fiyatı: 84.90 TL
Stokta var (24 saatte kargoya verilir).
 
Sepete Ekle
   

Hukuk teorisinin ayrı bir temel disiplin olarak incelenmesi mukayeseli hukukta son yıllarda gerçekleştirilmektedir. Türk hukukunda ise hukuk teorisi, hukuk felsefesinin veya hukuk metodolojisinin içinde incelenmektedir. Ancak, hukuk teorisi günümüzde hukuk sosyolojisi gibi ayrı bir temel hukuk disiplini haline gelmiştir.

Hukuk teorisi, hukuk felsefesi ve hukuk sosyolojisi ile ortak alanlara sahip olsa da yine başka disiplinlerden, özellikle dilbilim, mantık ve sistembilimden beslenen kendine özgü ve bağımsız bir şekli hukuk temel disiplinidir. Temel disiplinlerin maddi yönünü ise hukuk felsefesi ve hukuk sosyoloji konu edinmektedir. Hukuk felsefesinde, hukuk soruları sorar; cevabı felsefe verir. Hukuk sosyolojisinde, hukuk soruları sorar, cevabı sosyoloji verir.

Hukuk teorisinde, hukuk soruları sorar; cevabı biçimsel hukuk ve bu kapsamda hukuk kuralları/normu içinde mantık, dilbilim ve sistembilim verir. Hukuk teorisi kitabımı, "Hukuk Bilimine Katkı Olarak" hukuk uygulayıcıları ve akademisyenlerin tartışmasına ve bilgisine saygılarımla sunarım.

Konu Başlıkları
Temel Sorunların Tespiti
Hukuk Nedir?
Hukukun Fonksiyonları Nelerdir? Hukuk Neye Hizmet Eder?
Hukuk Normu (Kuralı) Nedir?
Hukuk Düzenini Oluşturan Hukuk Kurallarının Bütünlüğü ve Yeknesaklığı: Hukuk Sistemi
Hukuk ve Dil
Hukuk Mantığı
Barkod: 9789750254734
Yayın Tarihi: Mayıs 2019
Baskı Sayısı:  1
Ebat: 17x25
Sayfa Sayısı: 600
Yayınevi: Seçkin Yayıncılık
Kapak Türü: Ciltli
Dili: Türkçe
Ekler: -

 

İÇİNDEKİLER
İçindekiler
Önsöz  7
Kısaltmalar  29
§ 1. TEMEL SORUNLARIN TESPİTİ
I. GİRİŞ  33
II. HUKUK TEORİSİ VE DİĞER HUKUK DİSİPLİNLERİ İLE OLAN İLİŞKİSİ  38
A. Genel Olarak  38
B. Temel Hukuk Disiplinlerinin Birbirine Yansıması  40
C. Hukukun Temel Disiplinlerine Pozitif (Biçimci) ve Pozitif Olmayan (Maddi/Özcü) Bilimsel Yaklaşımlar  42
D. Hukuk felsefesi  44
1. Konusu  44
2. Hukuk Teorisinden Ayrılması  47
E. Hukuk sosyolojisi  50
1. Genel Bakış  50
2. Konusu  51
3. Hukuk Teorisinden Ayrılması  52
F. Hukuk Teorisi  53
1. Hukuk Teorisinin Gelişimi  53
2. Analitik hukuk teorisi  55
3. Yeni Yaklaşımlar  60
a. Riziko teorisi  60
b. Hukukun Analizi Teorisi  60
c. Kültür teorisi  60
d. Sistem teorisi  61
4. Türk Hukukundaki Hukuk Teorisinin Gelişimi ve Terim  62
5. Hukuk Teorisinin Kavramı ve Fonksiyonu  62
6. Hukuk Teorisine Pozitif (Biçimci) ve Pozitif Olmayan (Özlü/İşlevsel) Yaklaşımlar  64
7. Konusu  66
8. Uygulanacak Hukukun Belirlenmesi ve Hukukun Uygulanması (Hukuk metodolojisi) İle İlgisi  67
a. Genel Olarak  67
b. Gerekçelendirme (Argümantasyon) Teorisi  68
III. TEMEL SORULAR  70
A. Hukuk Bilimi Ne Anlama Gelir?  70
B. Teori Nedir?  71
1. Kavram  71
2. Bilimsel Teori  72
a. Genel Olarak  72
aa. Bilgi  72
aaa. Nesnellik  73
bbb. Kanıtlanabilirlik  73
ccc. Doğrunabilirlik  73
bb. Konu–Gözlem– Genel İlke– Teori  76
b. Teorilerin Fonksiyonu  77
c. Teorinin Temel Yapısı  77
aa. Teori Çelişkili Olmamalı/Tutarlı Olmalı  78
bb. Teori Bilgi Vermeli  78
cc. Teori Bilimsel Olarak Denenmiş Olmalı ve Çürütülebilir veya Yanlışlanabilir Olmalı  78
aaa. Teori Denenebilir Olmalı  78
bbb. Teori Çürütülebilir veya Yanlışlanabilir Olmalı  78
aaaa. Genel Olarak  78
3. Habermas’ın Eleştirisel teorisi  80
a. Frankfurt Okulu  80
aa. Genel Olarak  80
bb. Bilimsel Teori ile Eleştirisel teori Ayrımı  82
aaa. Genel Olarak  82
b. Habermas’ın Eleştirisel teorisi: İletişimsel eylem teorisi  83
aa. Genel Olarak  83
bb. Yaşama Alanı ve Sistem  84
cc. Toplumsal Yaşama Alanı İçinde Ahlaki–Hukuki Değer Alanı  84
dd. Bilimsel – Teknik Alanı ile Ahlaki – Hukuki Alanının Karşılaştırılması  85
aaa. Doğa Normları ve Sosyal normlar  85
bbb. Habermas’ın İletişimsel Eylem Sistemi ve Amaç–Rasyonel Eylem Sistemleri Karşılaştırması  86
ee. İletişimsel eylem teorisi  87
aaa. Genel Olarak  87
bbb. Sosyal Eylem Teorisi  89
ccc. Ahlaklılık Söylem Kuramı  90
ff. Kanun Teorisi  91
aaa. Hukuk Normlarının Ahlaki Normlarla İlişkisi ve Farkları  91
bbb. Kanunların Normatifliği ve Meşruiyeti  93
aaaa. Genel Olarak  93
bbbb. Kanunların Meşruluğu  94
gg. Hukuk Kuralının Özellikleri  94
hh. İletişimsel söz eylem  95
aaa. Genel Olarak  95
bbb. İletişim Söz Eylem Tipleri  95
ccc. Geçerlilik Talebi  97
ddd. Geçerlilik Talepleri ile Hak Talepleri Arasındaki İlişki  97
aaaa. Genel Olarak  97
bbbb. Hak Geçerlilik Talebinin Nitelikleri  98
ıı. Hakimin Uyuşmazlığı Çözmesi: Yargılama Süreci  98
4. Hukuk Biliminin Bilimselliği  99
a. Hukuk Bilimi, Hukuk Dogmatiği ve Hukuk Doktrini  99
aa. Genel Olarak  99
bb. Kavram  100
cc. Dogmatik Kuralların Normun Geçerliğine Katkısı  101
b. Genel Olarak Hukuk Bilimin Bilimselliği  102
c. Doğa Kanunlarından Farklılığı  103
d. Bilim Disiplinleri Yönünden Hukuk Biliminin Bilimsel Konusu  105
aa. Genel Olarak  105
bb. Hukukun Konusu  106
e. Hukukun Bilimsel Metodu  107
aa. Ampirik (Görgül) Bilim Olarak Bilimselliği  108
bb. Davranış Bilimi Olarak Bilimselliği  108
aaa. Hukukun Normatif Bilim Olması  109
bbb. Hukuk Biliminin Teknik, Önsel (a priori) – Görgül (Amprik) Sosyal Bilim Olması  110
aaaa. Genel Olarak  110
bbbb. Hukukun Konusu  111
cccc. Hukukun Metodu  112
ccc. Hukuk Biliminin Eleştirisel Bilim Olması  113
ddd. Hukukun Analitik Metin Bilimi Olması  113
f. Doğa Bilimlerinin Metotlarının Hukuk Biliminde Uygulanabilirliği: Hukuk Teorilerinin Yanlışlanabilirliği  114
IV. HUKUKUN MUHATAPLARI YÖNÜNDEN DÖRTLÜ İLİŞKİ MODELİ  116
V. HUKUKUN ÜÇLÜ TEMEL YAPISI  117
A. Genel Olarak  117
B. Temel Nitelikleri  118
1. Deneysel Niteliği  118
2. Analitik Niteliği  118
3. Normatif Niteliği  118
a. Genel olarak  118
b. Hukukun Pozitifliği  119
c. Hukukun Rasyonelliği  120
aa. Hukukun Formal (Şekli) Rasyonelliği  121
bb. Hukukun Realist Rasyonelliği  121
cc. Hukukun Ütopik Rasyonelliği  121
C. Hukuk Temel Yapısı  121
1. Genel Olarak  121
2. Hukukun Ontolojik Sorunu: Normatif Yönü (Normatif Kurallardan Oluşan Mantıksal Sistem, Dilsel Sistem Olması)  122
a. Genel Olarak  122
b. Hukuk Kurallarının (Normun) Hukuki Normatif Yapısı  123
aa. Hukuk Kuralının (Normunun) Hukuki Normatif Yapısını Belirleme  124
aaa. Normun Hukuk sisteminde Hukuksal Geçerliliği  124
bbb. Normun Hukuk Sisteminde Yürürlükte Olması  125
ccc. Normun Hukuk Sistemiyle Uyumlu Olması  125
bb. Hukuk Kuralının (Normunun) Temel Özellikleri  126
aaa. Genellik, Eşitlik ve Süreklilik  126
bbb. Bağlayıcılık ve Buyuruculuk (Zorlayıcılık)  126
c. Hukuk Kuralı ve Yargı Uygulaması İkilemi  127
3. Hukukun Fenomolojik Sorunu: Sosyal Olgu – Etkinlik Yönü (Toplumsal İlişkileri Düzenlemesi)  127
a. Genel Olarak  127
b. Hukuk ile Toplumsal Yaşam ve Ekonomi Arasındaki İlişki  128
c. Hukuk ile Politik Sistem Arasındaki İlişki  130
4. Hukukun Deontolojik Sorunu: Etik Değer Yönü (Adalet)  132
D. Hukuk Neye Hizmet Eder? (Hukukun Fonksiyonel Yönü)  133
§ 2. HUKUK NEDİR?
I. GİRİŞ  135
A. Genel Olarak  135
B. Hukuku Tanımlama Zorluğu ve Tanım Denemeleri  137
1. Tanım Zorluğu  137
2. Hukuka İlişkin Tanım Denemeleri  138
a. Genel Olarak  138
3. Genel Olarak Hukukun Tanımı  139
C. Tanım Denemeleri  140
1. Genel Olarak  140
2. Tanım Denememiz  141
D. Hukukun Üç Anlamı: Tarihi Hukuk–Pozitif Hukuk–İdeal Hukuk (Var Olmuş Hukuk– Var Olan Hukuk– Var Olması Gereken Hukuk)  142
II. TEMEL YAKLAŞIMLAR  143
A. Maddi/Özcü Yaklaşım  143
B. Pozitif (Biçimci/Şekli) Yaklaşım  144
C. Genel Olarak Hukuk Ekollerinin Yaklaşımı  144
III. DOĞAL HUKUK TEORİSİNİN HUKUKA YAKLAŞIMI  146
A. Genel Olarak  146
B. Antik Dönem Doğal hukuk Anlayışı  147
C. Dini Dönem (Hıristiyanlık) Doğal hukuk Anlayışı  148
1. Genel Olarak  148
2. Thomas Aquino’nun Hukuk Anlayışı  149
D. Aydınlama Dönemi  150
1. İnsan Aklın veya Varlığının Doğal hukuka Egemen Olduğu Dönem  150
2. Hugo de Grotius’un Hukuk Anlayışı  151
3. Thomas Hobbes’in Hukuk Anlayışı  152
4. John Locke’nin Hukuk Anlayışı  153
5. Immanuel Kant’ın Hukuk Anlayışı  154
6. Serbest Hukuk Okulu  156
7. Tarihi Hukuk Okulu  157
a. Genel Olarak  157
b. Kavram Hukukçuluğu  158
8. Sınıf İlişkisine Göre Hukuk Anlayışı  160
a. Sınıf Esasın Dayanan Hukuk Teorisinin Hareket Noktası: Sanayi Devrimi  160
b. Devrimci Sınıf Teorisinin Hukuk Teorisi: Marksist–Leninist Hukuk Teorisi  161
aa. Marksist–Leninist Teori: Tarihi Maddecilik  161
aaa. Genel Olarak  161
bbb. Diyalektif Tarihi Materyalist Felsefe  162
ccc. Üretim İlişkisi– Üretim Gücü  162
ddd. Artık Değer Teorisi  163
eee. Toplumsal Dönüşüm  163
bb. Marksist Hukuk Teorisi  164
aaa. Genel Olarak  164
bbb. Hukukun Sınıfsal Karakteri  165
ccc. Hukukun Fetişizm Formunu İnkarı  167
ddd. Hukukun İdeolojik ve Kurumsal Yapıya İlişkin Üst Yapı Kurumu Olması  167
eee. Sosyalist Hukukun Proletarya Devrimi ile Gerçekleşmesi  168
fff. Sosyalist Hukukta “Olan”la “Olması Gereken”in Bütünlüğü  170
ggg. Bireysel Hakları, Özellikle Mülkiyet hakkını Reddi  171
hhh. Komünizm Aşamasında Devlet ve Hukukun Sonlanması  172
cc. Marksist–Leninist Teorinin Gelişimi  173
c. Evrimci Sınıf Teorisinin Hukuk Teorisi: Lorenz von Stein’nın Teorisi  175
aa. Genel Olarak  175
bb. Katmansal (Sınıfsal) Yapının Toplumun Temelini Oluşturması  175
cc. Proletarya Devrimi Yerine Devletin Reformu  176
dd. Hukukun Toplumun Ürünü Olması  177
9. Menfaat hukukçuluğu  178
a. Genel Olarak  178
b. Rudolf von Jhering: Hukukta Amaç ve Menfaat  179
c. Philipp Heck: Menfaat hukukçuluğunun Yeniden Değerlendirilmesi  181
aa. Genel Olarak  181
bb. Heck’in Değer Menfaati Hukukçuluğu  181
aaa. Genel Olarak  181
bbb. Hukukun Metodu Olması  182
ccc. Menfaat Kavramı  183
aaaa. Genel Olarak  183
bbbb. Menfaat Çeşitleri  184
cccc. Menfaat Çatışmaları  184
dddd. Menfaat Nedenselliği İlkesi  185
ddd. Hukukun İşlevi  185
eee. Hukuk normu ve Hukuk sistemi Anlayışı  187
aaaa. Hukuk normu  187
bbbb. Hukuk sistemi Anlayışı  188
fff. Yasama Faaliyetinde Menfaatin İşlevi  188
ggg. Yargı Uygulamasında Menfaatin İşlevi  189
aaaa. Genel Olarak  189
bbbb. Hakimi Kanun Koyucunun Yardımcısı Olduğu Görüşü  189
cccc. Düşünerek İtaat İlkesi  190
hhh. Değerlendirilmesi  191
10. Değer hukukçuluğu  193
11. Topik hukukçuluğu (Retorik Hukukçuluğu)  194
12. Çağdaş Doğal Hukukun Yeniden Gelişimi  195
a. Genel Olarak  195
b. John Finnis’in Hukuk Görüşü  196
IV. HUKUKA POZİTİVİST HUKUK EKOLÜNÜN YAKLAŞIMI  197
A. Pozitivist Hukuk Ekolünün Okulları  197
1.Genel Olarak  197
a. Doğal hukuk Pozitivizmi  197
b. Bilimsel Pozitivizm  198
c. Kanun Posivitizmi (Hukuki Bilimsel Pozitivizm)  198
d. Hakim Pozitivizmi  199
2. Hukuki (İradeci) Pozitivizm – Sosyolojik Pozitivizm  200
3. Hukukun Geçerliliği Sorunu  200
a. Hukuki, Fiili ve Ahlaki Gerçeklik  200
aa. Hukuki Geçerlilik  200
bb. Fiili Geçerlilik  201
cc. Ahlaki Geçerlilik  201
b. Dışsal Geçerlilik ve İçsel Geçerlilik (:Aksiyon (Deontik) – Sosyal Geçerlilik)  201
aa. Dışsal Geçerlilik  201
aaa. Aksiyolojik (Deontik) Geçerlilik Görüşü  202
bbb. Sosyal Geçerlilik Görüşü  202
bb. İçsel (Biçimsel ve Sistemsel) Geçerlilik Görüşü  202
c. Hukuki Geçerliliğe İlişkin Tanım Denemeleri  203
4. Pozitif hukuk Ekolünün Ortak Noktaları  205
a. Ahlakla Hukukun Ayrılması Tezi  205
b. Hukukun Açıklanmasına Temel Yaklaşımlar  205
B. John l. Austin’in hukuk görüşü  206
1. Austin’in Egemenlik (Emredicilik) Teorisi  206
2. Austin’in Hukuk Anlayışı  207
a. Kanun Nedir?  207
b. Hukuk Nedir?  207
c. Emir Nedir?  208
aa. Kavram  208
bb. Egemen Güç Nedir?  209
aaa. Hukukun Kaynağı  209
bbb. Nitelikleri  209
ccc. Emrin Yaptırımı  210
ddd. Hiyerarşik Emirler Sistemi: Hukuk Düzeni  210
d. Austin’in Bentham’dan Ayrılığı Noktalar  210
e. Austin’in Hukuka Katkısı  211
C. Hans Kelsen’in Hukuk Görüşü  212
1. Saf Hukuk Teorisi  212
2. Hukukun Sistemsel Yeknesaklığı ve Geçerliliği – Hukukun Saflığı–  214
a. Hukuk Normlarının Sistemsel Hiyerarşik Yapısı Anlayışı  214
b. Temel Norm  215
c. Normlar Sistemi  216
3. Hukuk Anlayışı  217
4. Hukuk Kuralı/Normu Anlayışı  219
5. Kelsen’in Hukuka Katkısı  220
D. Modern Pozitivist Hukuk Yaklaşımları  220
1. H. L. A. Hart’ın Hukuk Anlayışı  220
a. Genel Olarak  220
b. Hukuk Pozitivizminde Hukukun Anlamı  222
c. Hukuk Kurallarının Yapısı ve Geçerliliği  227
aa. Birincil Hukuk Kuralı ve İkincil Hukuk Kuralı Ayrımı  227
aaa. Birincil kurallar: Yükümlülük Kuralı  227
bbb. İkincil kurallar: Yükümlendirme Kuralı  228
aaaa. Tanıma Kuralı  228
bbbb. Hak Yetkisi Verenler ve Ödev Yükleyenler  229
ccccc. Yargılama Kuralı  229
bb. Tanıma Kuralının Hukukun Geçerliliğini Belirlemesi  229
cc. Hukukun Bağlayıcılığının Dışsal ve İçsel Yönü  230
d. Hukuk ve Ahlak Ayrımı  234
aa. Hart’ın Görüşleri  234
bb. Lon L. Fuller’in Görüşleri  236
aaa. Genel Olarak  236
bbb. Fuller’in Hart’a Eleştirileri  237
e. Hart’ın Hukuka Katkısı  238
2. Ronald Dworkin’in Hukuk Görüşü  238
a. Genel Olarak  238
b. Hukuk Kuralı ve Hukuk İlkesi Arasındaki Fark ve İlişkiler  242
c. Adaletin Hukuktaki Belirleyici Rolü  244
d. Hukukta Birlik İlkesi  245
e. Hakimin Hukuktaki Rolü: Yorum ve Yargısal Takdir Yetkisi  245
aa. Kurumsal Destek Doktrini ve İlkelerin Geçerliliği Testi  245
bb. Hakimin Yorum Yetkisi  246
cc. Hakimin Takdir Yetkisi  247
f. Tanıma Kuralının İlkesel Dayanağı  248
g. Hak Kavramı  248
aa. Genel Olarak  248
bb. Hak Çeşitleri  249
h. Dworkin’in Hukuka Katkısı  249
3. Hukuka Faydacı hukuk Ekolünün Yaklaşımı  250
a. Genel Olarak  250
b. Bentham’ın Hukuk Görüşü  251
aa. Genel Olarak  251
bb. Bentham’ın Hukuk Görüşü  253
c. Mill’in Hukuk Anlayışı  254
4. Luhmann’ın Hukuk Anlayışı  257
a. Luhmann’ın Sistem teorisi  257
b. Yeniden Üreten –Öz– Sistemli Hukuk Teorisi  260
aa. Genel Olarak  260
bb. Hukukun Sistem İçindeki Yeri  260
c. Luhmann’ın Hukuk Kavramı  262
5. Stammer’in Hukuk Anlayışı  262
6. Radbruch’un Hukuk Anlayışı  263
a. Genel Olarak  263
b. Radbruch’un Hukuk Kavramı  264
c. Hukukun Üç Yönü  269
aa. Hukukun Formal (Biçimsel) Yönü: Adalet  269
bb. Hukukun Relatif Yönü: Amaca Uygunluk  269
cc. Hukukun Fonksiyonel Yönü: Hukuk Güvenliği  270
d. Radbruch Formülü  270
aa. Radbruch Formülü: Kanunun Haksızlığı/Hukuksuzluğu ve Kanun Üstünde Hukuk  270
bb. Radbruch Formülü: Yadsınamaz Formül ve Dayanılamaz Formül  274
aaa. Dayanılamaz Formül  274
bbb. Yadsınamaz Formül  275
e. Hukuka Katkısı  275
V. HUKUKUN TANIMINDA ADALETİN YERİ  276
A. Hukuk ve Adalet İlişkisi  276
1. Genel Olarak  276
2. Adalet Kavramının Relatifliği  278
3. Eşitlik paradoksu: Eşitlerin Eşitliği – Eşitsizlerin Eşitliği  279
4. Adalet ve Hakkaniyet İlişkisi  281
B. Adalet Anlayışı  282
1. Genel Olarak  282
2. Eşitlere Eşit (Eşitsizlere Eşitsiz) Davranması İlkesi (Ayrımcılık Yasağı)  283
C. Adalet Kavramı  284
1. Genel Olarak  284
2. Adalet Teorileri  284
a. Değerlendirme Adaleti Yaklaşımı Teorileri  285
b. Usulü adalet Yaklaşımı Teorileri  285
c. Maddi Adalet Yaklaşımı Teorileri  286
aa. Faydacı Adalet Teorileri  286
bb. Sözleşmeyi Temel Alan Adalet Teorileri  286
cc. Eşitliği Esas Alan Adalet Teorileri  287
3. Adaletin Fonksiyonları  287
D. Adaletin Özü: Eşitlik ilkesi (Herkese, Kendine Ait Olanı Verme İlkesi)  288
1. Eşitlik ilkesi  288
2. Kanun Önünde Eşitlik ilkesi  291
E. Adalet Çeşitleri  294
1. Şekli (Formal) Adalet  294
2. Maddi Adalet  294
a. Genel Olarak  294
b. Maddi Adalet Türleri  295
aa. Denkleştirici adalet (Değişim –Takas– Adaleti) (iustitia commutativa)  295
bb. Dağıtıcı adalet (Paylaştırıcı Adalet) (iustitia distributiva)  297
cc. Siyasal (Politik) Adalet  299
dd. Düzeltici adalet  300
ee. Sosyal adalet  301
F. Radbruch’un Adalet Anlayışı  301
1. Genel Olarak  301
2. Adalet Anlayışı  302
G. Rawls’ın Adalet Anlayışı  304
H. Luhmann’ın Adalet Anlayışı  308
VI. HUKUKUN TANIMININ HUKUK POLİTİKASI VE HUKUK SİSTEMLERİ İLE İLİŞKİSİ  309
VII. HUKUKUN YÜRÜRLÜKTE OLAN HUKUK KURALLARININ SİSTEMLEŞTİRİLMİŞ TÜMÜ OLMASI  311
A. Genel Olarak  311
B. Hukuk ve Kanun Kuralı İlişkisi  312
1. Kanun Kuralının Asli Kaynak Olması  312
2. Kanunun Hukukun Tek Kaynağı Olmaması  312
C. Hukukun Normatif (Yasal) Geçerliliği  313
1. Genel Olarak  313
2. Dışsal Bakış Açısıyla Hukuki Geçerlilik  313
a. Aksiyolojik (Deontik) Geçerlilik Görüşü  313
b. Sosyal Geçerlilik Görüşü  314
2. İçsel Bakış Açısı (Biçimsel ve Sistemsel Geçerlilik Görüşü)  315
a. Biçimsel Geçerlilik  315
b. Sistemsel Geçerlilik  315
3. Hukukun Normatif (Yasal) Geçerliliği Konusundaki Görüşler  315
a. Fiili Uyma Teorisi  316
b. İrade teorisi  316
c. Tanıma teorisi  317
d. Geçerlilik teorisi  317
D. Hukukun Devlet Tarafından Yürürlüğe Sokulması  318
1. Genel Olarak  318
2. Anayasa Kurallarının Uygulanması  320
E. Devlet Tarafından Hukuka Uyulma Zorunluluğunun Sağlanması  321
F. Değerlendirme  322
VIII. HUKUKUN KURUMSAL VE KAVRAMSAL YAPISI: HUKUK ve HAK İLİŞKİSİ  323
A. Hukuk ve Hak İlişkisi  323
B. Hukukun Kurumsal ve Kavramsal Yapısı  323
C. Hak Kavramı  324
D. Hakkın Fonksiyonu: Kişi özgürlüğü  325
E. Hakkın Sınırlandırılması  326
F. Hakkın Temel Yapısı  327
1. Temel Unsurları  327
2. Hak sahibi  328
3. Hakkın Muhatabı (Hak yükümlüsü)  328
4. Hakkın Konusu  329
a. Talep  329
aa. Kavram  329
bb. Talep hakkı  330
cc. Talep hakkı Çeşitleri  330
b. Özgürlük  331
aa. Kavram  331
bb. Özgürlük hakkı  331
cc. Çeşitleri  332
c. Yetki  332
d. Bağışıklık  333
§ 3. HUKUKUN FONKSİYONLARI NELERDİR?
HUKUK NEYE HİZMET EDER?
I. GİRİŞ  335
A. Sosyal normların Genel Ödevi ve Fonksiyonu  335
1. Genel Olarak  335
2. Sosyal Normların Ödev ve Fonksiyonları  336
3. Sosyal Normların Fonksiyonlarının Nitelik ve Özellikleri  337
B. Hukuk Normlarının Fonksiyonu  337
1. Genel Olarak  337
2. Genel Olarak Hukukun Fonksiyonları  339
3. Hukukun Fonksiyonlarının Gösterdiği Alanlar  340
4. Hukukun Farklı Alanlara Göre Fonksiyonları  340
II. POLİTİK ALANDA  341
A. Davranışı Düzenleme ve Kontrol Fonksiyonu  341
1. Şekli (Formal) Düzenleme Fonksiyonu  342
2. Tasarımlama (Düzenleme) ve Denetim (Kontrol) Fonksiyonu  343
3. Sosyal Barış ve Huzur Fonksiyonu  344
B. Organizasyon (Yönetme) ve Egemenliğin (Meşrulaştırılması) Hukuk Kurallarına Uygunluğu Fonksiyonu  344
1. Maddi Düzenleme (Koruma) Fonksiyonu  344
2. Bütünleştirme Fonksiyonu  345
3. Yasallaştırma Fonksiyonu  345
a. Şekli Yönden Yasallaştırma  346
b. Maddi Yönden Yasallaştırma  346
4. Baskı ve Yönlendirme Fonksiyonu  346
III. TOPLUMSAL ALANDA  346
A. Beklentileri Güvence Altına Alma Fonksiyonu: Hukuk Güvenliği ve Güvenin Korunması  346
B. Uyuşmazlıkları Giderme ve Çözme Fonksiyonu  347
IV. KİŞİLERİ VE KİŞİ ÖZGÜRLÜĞÜNÜ KORUMA FONKSİYONU: HAKKI GARANTİ FONKSİYONU  347
§ 4. HUKUK NORMU (KURALI) NEDİR?
I. GENEL OLARAK  349
A. Giriş  349
B. Kaynaklarına Göre Hukuk Kuralları  349
II. NORM VE HUKUK KURALI KAVRAMI  350
A. Genel Olarak  350
B. Hukuk normu ve Hukuk Kuralı Arasındaki İlişki  352
III. HUKUK NORMU ÇEŞİTLERİ  353
A. Sosyal Davranış Kuralları: Olması Gereken Normlar (Sollensnormen) ve Doğa Bilimleri Kuralları: Olan Normlar (Seinsnormen)  353
1. Olan Norm ve Olması Gereken Norm  353
a. Temel Yaklaşımlar  353
b. Olan Norm ve Olması Gereken Norm Yaklaşımı  354
2. Norm ve Doğruluk (Gerçeklik)  355
B. Sosyal normlar  356
1. Sosyal norm Kavramı ve Yapısı  356
2. Yaptırım  357
3. Yaptırım Şekilleri  358
4. Hukuk normunun Diğer Sosyal normlardan Ayırt Edilmesi  358
a. Genel Olarak  358
b. Hukuk normunun Ahlak ve Etik Normlarından Ayırt Edilmesi  359
aa. Ahlak ve Etik Normu  359
aaa. Genel olarak  359
bbb. Ahlak ve Ahlak–Etik Normların Hukuk Normları İle ilişkisi  359
aaaa. Ahlakın Hukukun Bir Olgusu Olması  361
bbbb. Ahlakın Hukukun Hedefi (Amacı) Olması  361
ccc. Hukuk ve Ahlak Kuralının Nitelik ve Özelliklerinin Benzerliği  362
c. Hukuk normunun Ahlak ve Etik Normlardan Ayırt Edilmesi  363
aa. Genel Olarak  363
bb. Kant’ın Yaklaşımı  363
cc. Austin’in Yaklaşımı  364
dd. Kelsen’in Yaklaşımı  364
ee. Hukukun Ahlaktan Ayrılması  366
aaa. Amacı Bakımından  366
bbb. Konu bakımından  366
ccc. Yaptırım ve Örgütlenme Bakımından  366
ddd. Kuralların Kapsamı Yönünden  367
eee. Kurallarının Kaynağı  367
fff. Fonksiyonu Bakımından  368
ggg. Şekli Bakımından  368
IV. HUKUK NORMUNUN (KURALININ) YAPISAL UNSURLARI  368
A. Hukuk Kuralının Koşul Şeması  368
B. Normun/Hukuk Kuralının Cümle Yapısı İle İlişkisi: Hukuk Cümlesi  369
1. Genel Olarak  369
2. Hukuk (Norm) Cümlesinin Temel Yapısı ve Mantıksal Kurgusu  370
a. Normların Cümle Yapısına Göre Çeşitleri  370
aa. Tanımlayıcı Cümlesi (Norm)  370
bb. Analitik (Mantık) Cümlesi (Normu)  371
b. Metafizik Hukuk Cümleleri  372
c. Değerlendirme (Değer Yargısı) Cümlesi (Normu)  372
aa. Tanımlayıcı Değer Yargısı Cümlesi (Normu)  373
bb. Düzenleyici Değer Yargısı/ Değerlendirme Cümlesi (Normu)  374
aaa. Genel olarak  374
bbb. Emir Cümlesi ve Norm  375
ddd. Değerlendirme Normunun Mantıksal ifadesi ve Mantıki Uygunluk  376
aaaa. Değerlendirme Cümlesinin (Normunun) Mantıksal İfadesi  376
bbbb. Değerlendirme Cümlesindeki Değerlendirmede Mantıki İlişki ve Mantıksal Çelişki  377
d. Normların Cümle Yapısının Temel Uygulama Çeşitleri  377
aa. Muhatapları Yönünden  377
aaa. Bireysel norm  377
bbb. Genel norm  378
bb. Sonuçlarına Etkisi Yönünden  378
aaa. Şartsız norm  378
bbb. Şartlı norm  378
aaaa. Genel Olarak  378
bbbb. Yapısal Özelliği “Eğer o zaman ” kaydı  379
cccc. Görünüm Şekilleri  379
C. Hukuk Kuralının Nitelikleri  380
1. Hukuk Kurallarının Belirliliği  380
2. Hukuk Kuralının Genelliği  380
a. Genel Nitelikte Hukuk Normları  380
aa. Şartlı Genel Nitelikteki Hukuk Normları: Kanun Hükümleri  380
bb. Şartsız Genel Nitelikte Hukuk Normları  381
b. Bireysel Nitelikte Hukuk Normları  381
aa. Şartlı Bireysel Nitelikteki Hukuk Normları  381
bb. Şartsız Bireysel Nitelikteki Hukuk normu  382
3. Hukuk Kuralının Objektifliği  382
4. Hukuk Kuralının Soyutluğu  382
5. Hukuk Kuralının Sürekliliği  383
D. Hukuk Kurallarının/Normlarının Temel Yapısı  383
1. Genel Olarak  383
2. Hukuk Kuralları (Normları) Çeşitlerinin Temel Yapısı  383
a. Davranış Kuralları/Normları  384
3. Yaptırım kuralları/Normları (Ceza Normları)  384
a. Emir Normunda  385
b. Yasak Normunda  385
4. Ödev kuralları/Normları (Final Normlar, Amaç Programları)  385
5. Yetki kuralları/Normları  386
6. Kıyas kuralları/Normları (Takdir Normları, Ölçüm (Değer) Normları)  387
E. Genel Hukuk Kurallarının ve Hukuk Prensiplerinin Temel Yapısı  388
F. Tam hukuk kuralının (Normunun) Temel Olguları  389
1. Bentham’ın Hukuk Kuralı Analizi  389
2. Güriz’in Hukuk Kuralı Analizi  390
3. Hukuk Kuralının Hukuki Olguları  391
a. Hukuk normunun/Kuralının Muhatapları  391
b. Maddi Olgular  392
c. Olması Gereken Kuralı  392
aa. Genel Olarak  392
bb. Gereklilik Kuralının Temel Görünüş Şekilleri  393
cc. İzin Kuralının Görünüş Şekli: İzin  394
d. Hukuki Sonuç: Yaptırım  394
aa. Genel Olarak  394
bb. Hukuk Disiplinlerine Göre Yaptırım Çeşitleri  394
aaa. Özel hukuk Yaptırımları  394
bbb. Kamu hukuku Yaptırımları  395
cc. Hukuki Sonuçları Yönünden Yaptırım Çeşitleri  396
aaa. Genel Olarak  396
bbb. Çeşitleri  396
aaaa. Şartlı norm/Kural  396
aaaaa. Şartlı norm/Kural  396
bbbbb. Şartlı Hukuk normunun Dil Olarak İfadesi: “–Eğer O Zaman –” Formu  396
bbbb. Sonuç Norm/Kural  397
cccc. Kurucu Norm/Kural  398
V. HUKUK NORMUNUN YAPISI: HUKUK KURALI VE ÇEŞİTLERİ  398
A. Hukuk normu/kuralı  398
B. Hukuk normu/kuralı Çeşitleri  398
1. Tam hukuk kuralı–Yardımcı Hukuk Kuralı–Eksik Hukuk Kuralı  398
a. Genel Olarak  398
b. Tam hukuk kuralı  399
aa. Talep Esaslı Kurallar  399
bb. Bağımlı Eksik /Yardımcı Kurallar  401
aaa. Tanım Kuralları  401
aaaa. Tanım Cümlesi  401
bbbb. Kavram  402
bbb. Tamamlayıcı hukuk kuralı  403
ccc. Yorumlayıcı hukuk kuralı  404
ddd. Atıf (Yollama) Kuralları  405
eee. İspat Kuralları  406
aaaa. Özel İspat Kuralları  406
bbbb. Faraziye (Fiksiyon) Kuralları  406
cccc. Kanuni Karineler  407
cc. Sınırlı Hukuki Kurallar  408
2. Hukuk Kurallarının Farklı Ayrımları  409
a. Değer Yargısı Kuralları – Kurucu (Yetki) Kuralları  409
b. Birincil kurallar– İkincil kurallar  410
aa. Genel Olarak  410
bb. Kelsen’in Ayrımı  410
cc. Hart’ın Ayrımı  411
aaa. Genel Olarak  411
bbb. Ödev Verici Kurallar ve Yetki Verici Kurallar  412
ccc. Birincil kurallar – İkincil kurallar  413
aaaa. Birincil kurallar  414
bbbb. İkincil kurallar  414
aaaaa. Tanıma Kuralları  414
bbbbb. Değiştirici Kurallar  415
ccccc. Yargılama Kuralları  415
dd. Burchart’ın Ayrımı  415
ee. Hohfeld’in Ayrımı  415
ff. Corbin’in Ayrımı  416
gg. Bentham’ın Ayrımı  416
C. Normun/Hukuk Kuralının Amacı  416
1. Normun/Hukuk Kuralının Amacı  416
2. Normun/Hukuk Kuralının Amacının Fonksiyonu  417
§ 5. HUKUK DÜZENİNİ OLUŞTURAN HUKUK KURALLARININ
BÜTÜNLÜĞÜ VE YEKNESAKLIĞI: HUKUK SİSTEMİ
I. HUKUK KURALLARININ SİSTEMSEL BÜTÜNLÜĞÜ  419
A. Genel Olarak  419
B. Hukuk sisteminin Felsefi Gelişimi  421
C. Şekli Sistem  425
D. Maddi Sistem  426
II. HUKUK KURALLARININ YEKNESAKLIĞI VE HİYERARŞİSİ  428
A. Değerler ve Değerlendirme Sisteminin Yeknesaklığı  428
B. Hukuk sisteminin Hiyerarşisi: Norm Piramidi  429
1. Genel Olarak Hukuk sistemi Kavramının Tarihi Gelişimi  429
2. Norm Piramidi  430
C. Hukuk Disiplinlerinin Yeknesaklığı  430
1. Genel Olarak  430
2. Anayasal Sistem İçinde Hiyerarşi ve Yeknesaklık  431
3. Avrupa Birliği İçinde Hiyerarşi ve Yeknesaklık  432
§ 6. HUKUK VE DİL
I. GENEL OLARAK  435
A. Kavram  436
B. Terim  437
C. Önerme  437
1. Genel Olarak  437
2. Önerme ve Cümle İlişkisi  438
3. Önerme Çeşitleri  439
a. Epistomolojik Değerleri Yönünden  439
b. Yapıları Yönünden  440
c. Nicelik Yönünden  440
d. Nitelik Yönünden  440
e. Kiplik Yönünden  440
f. Bağlantı Yönünden  441
g. Mantık Yönünden Önerme Çeşitlerinin Değerlendirilmesi  441
D. Hukuk Normu Önermesi  441
II. KULLANILAN DİLDEKİ ANLAM BELİRSİZLİĞİ  443
A. Genel Olarak  443
B. Kanun Metninin (Veya Terimin) Belirsizliği, Yanıltıcılığı ve Anlam Kayması  444
C. Terimin Kavramsal Anlamı: Semantik Üçlü Tanımlaması  445
D. Hukukun İlgililerine Göre Anlam Farklılığı  446
1. Genel Olarak  446
2. Yorumu Yapan Organa Göre Anlam Farklılığı  447
a. Yasama Yorumu (Amaç kuralı)  448
b. Yargısal yorum  449
c. Bilimsel Yorum  449
III. HUKUK KAYNAĞI OLARAK HUKUK DİLİ (HUKUK CÜMLESİ VE HUKUK TERİMİ)  449
A. Hukuk Dili (Hukuk Metni ve Hukuk Terimi)  449
B. Mevzuat Dili  450
1. Kanun Dili  450
2. Kanun Dilinin Özellikleri  451
3. Kanun Koyma Öğretisi  452
IV. TANIMLATICI TERİM VE NORMATİF/HUKUKİ TERİM  453
A. Genel Olarak  453
B. Tanımlayıcı Terimler  453
C. Normatif/Hukuki Terimler  454
1. Genel Olarak  454
2. Takdir Yetkisi Veren Terimler  454
3. Yollama (Atıf) Yapan Terimler  454
4. Açık Hukuki Terimler  455
V. HUKUK MESLEK (BİLİM) DİLİ  456
A. Genel Olarak  456
B. Kanun Dilinin Karmaşık Yapısı  456
1. Genel Olarak  456
2. Sosyal ve Politik Sistem Bakış Acısıyla Hukuk Kurallarının Karmaşık Yapısı  457
VI. HUKUK GÖSTERGEBİLİMİ  457
A. Göstergebilim  457
1. Kavram  457
2. Göstergebilim Okulları  460
B. Hukuk Göstergebilim Okulları  461
C. Yapısalcı Hukuk Gösterge Bilimi Okulu  462
1. Genel Olarak  462
2. Greimas’ın Göstergebilim Görüşü  464
a. Genel Olarak  464
b. Greimas’ın Gösterge Bilimsel Dörtgeni  465
c. Greimas’ın Anlatı Analizi  466
aa. Genel Olarak  466
bb.Üretici Yörünge  466
cc. Anlatı Sözcesinin Yapısı  467
dd. Anlatım Şeması  468
d. Hukuk Söyleminin Analizi  468
3. Semantik Doğal Hukuk Okulu (Moore’nun Kuramı)  470
D. Mantıkçı Hukuk Gösterge Bilimi Okulu  470
1. Genel Olarak  470
2. Pierce’nin Üçlü Gösterge Modeli  471
3. Searle’nin Söz Edim Kuramı  473
a. Söz Edim Kuramı  473
aa. Genel Olarak  473
bb. Edimsöz Edimlerin Sınıflanması  475
cc. Bir Sözedim olarak Yargı Edimi: “Palmer Davası”  476
§ 7. HUKUK MANTIĞI
I. GENEL OLARAK  481
A. Giriş  481
B. Hukuk ve Mantık İlişkisi  482
1. Hukuk Kurallarının Düzenlenmesinde  483
2. Hukuk Kurallarının Aksiyomatikliği  484
C. Kavram  484
D. Dar Anlamıyla–Geniş Anlamıyla Hukuk Mantığı  485
1. Formal/Şekli Mantık  486
2. Maddi/Materyal Mantık  486
F. Kurucu Mantık ve Kaza Mantığı  488
II. DEONTİK MANTIK  488
III. KLASİK (FORMEL) MANTIK  489
A. Kavram  489
B. Dedüksiyon  490
1. Genel Olarak  490
2. Akıl Yürütmenin Temel Mantık İlkeleri  492
3. Dedüksiyonun Temel Formu  492
4. Çeşitleri  493
a. Genel Olarak  493
b. Doğrudan (Tasım) ve Dolaylı Dedüksiyon  493
c. Tasım  494
aa. Genel Olarak  494
bb. Çeşitleri  495
aaa. Basit (Kategorik) – Bileşik (Kategorik Olmayan) Tasım  495
bbb. Olumlu ve Olumsuz Tasım  496
5. Dedüksiyon Sorunları  497
6. Hukuki Dedüksiyonun Temel Formu  498
7. Hukuki Dedüksiyon Metodları  498
a. Genel Olarak  498
b. Çeşitleri  499
aa. Kesin (Kategorik) Dedüksiyon Metodu  499
bb. Zincirleme Dedüksiyon Metodu  500
cc. Eksik Önermeli Dedüksiyon Metodu  501
C. Endüksiyon  501
1. Genel Olarak  501
2. Çeşitleri  502
a. Tam Endüksiyon  502
b. Eksik Endüksiyon  503
3. Temel Formu  503
IV. SEMBOLİK MANTIK  503
A. Genel Olarak  503
1. Kavram  503
2. Tarihi Gelişimi  505
3. Mantığa Katkısı  508
B. Sembolik Mantığın Sembolleri  508
1. Mantık Hataları  511
a. Genel Olarak  511
b. Mantık Hatası Çeşitleri  512
C. Doğruluk Çizelgeleri ve Denetlenmesi  512
V. ÖNERMELER MANTIĞI VE NİCELEME/YÜKLEM MANTIĞI  513
A. Önermeler Mantığı  513
B. Yüklem/Niceleme Mantığı  514
VI. NORMUN DÖRTLÜ KARESİNE GÖRE NORMUN GERÇEKLİĞİ  515
A. Önermenin Dörtlü Standart Karesi İle Analizi  515
1. Önermenin Dörtlü Standart Karesi Formu  515
a. Genel Olarak  515
b. Şematik Olarak  516
c. Önermelerin Karşılıklı İlişkileri (Aristoteles (Mantık) Karesi)  517
aa. Karşıtlık (Contrary)  518
bb. Kapsamak/Altıklık (Subalternation)  518
cc. Çelişiklik/Tezatlık (Contradictory)  518
B. Normun Aritoteles’in (Mantık) Karesi ile Analizi  518
VII. DAVRANIŞ NORMUNUN MANTIKSAL YAPISI  520
VIII. TEMEL MANTIK İLKELERİNİN HUKUKTA UYGULANMASI  520
A. Özdeşlik İlkesi  521
B. Çelişmezlik İlkesi  522
C. Üçüncü Durumun Olanaksızlığı İlkesi  523
D. Nedensellik/İsnad İlkesi  523
IX. MANTIK KURALLARINDAN HUKUK KURALI YARATMA  524
A. Genel Olarak  524
B. Kanun Hükümlerinin Kıyası (Kanunun Kıyası) ile Hukuk Kıyası  525
1. Genel Olarak Kıyas  525
2. Kanun Kıyası Yöntemleri  527
a. Kıyasla Kural Yaratma (Kıyasla Sonuç Çıkarma)  527
b. Karşıt Anlamından Sonuç Çıkarma  527
c. Büyükten Kıyas (Sonuç Çıkarma)  528
aa. Küçükten Büyüğe Kıyas  528
bb. Büyükten Küçüğe Kıyas  528
3. Hukukun Genel İlkelerinin Kıyası (Hukukun Kıyası) ile Hukuk Kuralı Koyma  529
a. Kanuni kıyas  529
b. Toplu kıyas  529
Kaynakça  531
Düşünür ve Bilim Adamı İndeksi  573
Kavramlar Dizini  577
 


Yasemin Işıktaç
Kasım 2019
55.00 TL
Sepete Ekle
Sami Selçuk
Ekim 2019
13.00 TL
Sepete Ekle
Cesare Beccaria ...
Ekim 2019
24.00 TL
Sepete Ekle
Adnan Güriz
Eylül 2019
40.00 TL
Sepete Ekle





 

İÇİNDEKİLER
İçindekiler
Önsöz  7
Kısaltmalar  29
§ 1. TEMEL SORUNLARIN TESPİTİ
I. GİRİŞ  33
II. HUKUK TEORİSİ VE DİĞER HUKUK DİSİPLİNLERİ İLE OLAN İLİŞKİSİ  38
A. Genel Olarak  38
B. Temel Hukuk Disiplinlerinin Birbirine Yansıması  40
C. Hukukun Temel Disiplinlerine Pozitif (Biçimci) ve Pozitif Olmayan (Maddi/Özcü) Bilimsel Yaklaşımlar  42
D. Hukuk felsefesi  44
1. Konusu  44
2. Hukuk Teorisinden Ayrılması  47
E. Hukuk sosyolojisi  50
1. Genel Bakış  50
2. Konusu  51
3. Hukuk Teorisinden Ayrılması  52
F. Hukuk Teorisi  53
1. Hukuk Teorisinin Gelişimi  53
2. Analitik hukuk teorisi  55
3. Yeni Yaklaşımlar  60
a. Riziko teorisi  60
b. Hukukun Analizi Teorisi  60
c. Kültür teorisi  60
d. Sistem teorisi  61
4. Türk Hukukundaki Hukuk Teorisinin Gelişimi ve Terim  62
5. Hukuk Teorisinin Kavramı ve Fonksiyonu  62
6. Hukuk Teorisine Pozitif (Biçimci) ve Pozitif Olmayan (Özlü/İşlevsel) Yaklaşımlar  64
7. Konusu  66
8. Uygulanacak Hukukun Belirlenmesi ve Hukukun Uygulanması (Hukuk metodolojisi) İle İlgisi  67
a. Genel Olarak  67
b. Gerekçelendirme (Argümantasyon) Teorisi  68
III. TEMEL SORULAR  70
A. Hukuk Bilimi Ne Anlama Gelir?  70
B. Teori Nedir?  71
1. Kavram  71
2. Bilimsel Teori  72
a. Genel Olarak  72
aa. Bilgi  72
aaa. Nesnellik  73
bbb. Kanıtlanabilirlik  73
ccc. Doğrunabilirlik  73
bb. Konu–Gözlem– Genel İlke– Teori  76
b. Teorilerin Fonksiyonu  77
c. Teorinin Temel Yapısı  77
aa. Teori Çelişkili Olmamalı/Tutarlı Olmalı  78
bb. Teori Bilgi Vermeli  78
cc. Teori Bilimsel Olarak Denenmiş Olmalı ve Çürütülebilir veya Yanlışlanabilir Olmalı  78
aaa. Teori Denenebilir Olmalı  78
bbb. Teori Çürütülebilir veya Yanlışlanabilir Olmalı  78
aaaa. Genel Olarak  78
3. Habermas’ın Eleştirisel teorisi  80
a. Frankfurt Okulu  80
aa. Genel Olarak  80
bb. Bilimsel Teori ile Eleştirisel teori Ayrımı  82
aaa. Genel Olarak  82
b. Habermas’ın Eleştirisel teorisi: İletişimsel eylem teorisi  83
aa. Genel Olarak  83
bb. Yaşama Alanı ve Sistem  84
cc. Toplumsal Yaşama Alanı İçinde Ahlaki–Hukuki Değer Alanı  84
dd. Bilimsel – Teknik Alanı ile Ahlaki – Hukuki Alanının Karşılaştırılması  85
aaa. Doğa Normları ve Sosyal normlar  85
bbb. Habermas’ın İletişimsel Eylem Sistemi ve Amaç–Rasyonel Eylem Sistemleri Karşılaştırması  86
ee. İletişimsel eylem teorisi  87
aaa. Genel Olarak  87
bbb. Sosyal Eylem Teorisi  89
ccc. Ahlaklılık Söylem Kuramı  90
ff. Kanun Teorisi  91
aaa. Hukuk Normlarının Ahlaki Normlarla İlişkisi ve Farkları  91
bbb. Kanunların Normatifliği ve Meşruiyeti  93
aaaa. Genel Olarak  93
bbbb. Kanunların Meşruluğu  94
gg. Hukuk Kuralının Özellikleri  94
hh. İletişimsel söz eylem  95
aaa. Genel Olarak  95
bbb. İletişim Söz Eylem Tipleri  95
ccc. Geçerlilik Talebi  97
ddd. Geçerlilik Talepleri ile Hak Talepleri Arasındaki İlişki  97
aaaa. Genel Olarak  97
bbbb. Hak Geçerlilik Talebinin Nitelikleri  98
ıı. Hakimin Uyuşmazlığı Çözmesi: Yargılama Süreci  98
4. Hukuk Biliminin Bilimselliği  99
a. Hukuk Bilimi, Hukuk Dogmatiği ve Hukuk Doktrini  99
aa. Genel Olarak  99
bb. Kavram  100
cc. Dogmatik Kuralların Normun Geçerliğine Katkısı  101
b. Genel Olarak Hukuk Bilimin Bilimselliği  102
c. Doğa Kanunlarından Farklılığı  103
d. Bilim Disiplinleri Yönünden Hukuk Biliminin Bilimsel Konusu  105
aa. Genel Olarak  105
bb. Hukukun Konusu  106
e. Hukukun Bilimsel Metodu  107
aa. Ampirik (Görgül) Bilim Olarak Bilimselliği  108
bb. Davranış Bilimi Olarak Bilimselliği  108
aaa. Hukukun Normatif Bilim Olması  109
bbb. Hukuk Biliminin Teknik, Önsel (a priori) – Görgül (Amprik) Sosyal Bilim Olması  110
aaaa. Genel Olarak  110
bbbb. Hukukun Konusu  111
cccc. Hukukun Metodu  112
ccc. Hukuk Biliminin Eleştirisel Bilim Olması  113
ddd. Hukukun Analitik Metin Bilimi Olması  113
f. Doğa Bilimlerinin Metotlarının Hukuk Biliminde Uygulanabilirliği: Hukuk Teorilerinin Yanlışlanabilirliği  114
IV. HUKUKUN MUHATAPLARI YÖNÜNDEN DÖRTLÜ İLİŞKİ MODELİ  116
V. HUKUKUN ÜÇLÜ TEMEL YAPISI  117
A. Genel Olarak  117
B. Temel Nitelikleri  118
1. Deneysel Niteliği  118
2. Analitik Niteliği  118
3. Normatif Niteliği  118
a. Genel olarak  118
b. Hukukun Pozitifliği  119
c. Hukukun Rasyonelliği  120
aa. Hukukun Formal (Şekli) Rasyonelliği  121
bb. Hukukun Realist Rasyonelliği  121
cc. Hukukun Ütopik Rasyonelliği  121
C. Hukuk Temel Yapısı  121
1. Genel Olarak  121
2. Hukukun Ontolojik Sorunu: Normatif Yönü (Normatif Kurallardan Oluşan Mantıksal Sistem, Dilsel Sistem Olması)  122
a. Genel Olarak  122
b. Hukuk Kurallarının (Normun) Hukuki Normatif Yapısı  123
aa. Hukuk Kuralının (Normunun) Hukuki Normatif Yapısını Belirleme  124
aaa. Normun Hukuk sisteminde Hukuksal Geçerliliği  124
bbb. Normun Hukuk Sisteminde Yürürlükte Olması  125
ccc. Normun Hukuk Sistemiyle Uyumlu Olması  125
bb. Hukuk Kuralının (Normunun) Temel Özellikleri  126
aaa. Genellik, Eşitlik ve Süreklilik  126
bbb. Bağlayıcılık ve Buyuruculuk (Zorlayıcılık)  126
c. Hukuk Kuralı ve Yargı Uygulaması İkilemi  127
3. Hukukun Fenomolojik Sorunu: Sosyal Olgu – Etkinlik Yönü (Toplumsal İlişkileri Düzenlemesi)  127
a. Genel Olarak  127
b. Hukuk ile Toplumsal Yaşam ve Ekonomi Arasındaki İlişki  128
c. Hukuk ile Politik Sistem Arasındaki İlişki  130
4. Hukukun Deontolojik Sorunu: Etik Değer Yönü (Adalet)  132
D. Hukuk Neye Hizmet Eder? (Hukukun Fonksiyonel Yönü)  133
§ 2. HUKUK NEDİR?
I. GİRİŞ  135
A. Genel Olarak  135
B. Hukuku Tanımlama Zorluğu ve Tanım Denemeleri  137
1. Tanım Zorluğu  137
2. Hukuka İlişkin Tanım Denemeleri  138
a. Genel Olarak  138
3. Genel Olarak Hukukun Tanımı  139
C. Tanım Denemeleri  140
1. Genel Olarak  140
2. Tanım Denememiz  141
D. Hukukun Üç Anlamı: Tarihi Hukuk–Pozitif Hukuk–İdeal Hukuk (Var Olmuş Hukuk– Var Olan Hukuk– Var Olması Gereken Hukuk)  142
II. TEMEL YAKLAŞIMLAR  143
A. Maddi/Özcü Yaklaşım  143
B. Pozitif (Biçimci/Şekli) Yaklaşım  144
C. Genel Olarak Hukuk Ekollerinin Yaklaşımı  144
III. DOĞAL HUKUK TEORİSİNİN HUKUKA YAKLAŞIMI  146
A. Genel Olarak  146
B. Antik Dönem Doğal hukuk Anlayışı  147
C. Dini Dönem (Hıristiyanlık) Doğal hukuk Anlayışı  148
1. Genel Olarak  148
2. Thomas Aquino’nun Hukuk Anlayışı  149
D. Aydınlama Dönemi  150
1. İnsan Aklın veya Varlığının Doğal hukuka Egemen Olduğu Dönem  150
2. Hugo de Grotius’un Hukuk Anlayışı  151
3. Thomas Hobbes’in Hukuk Anlayışı  152
4. John Locke’nin Hukuk Anlayışı  153
5. Immanuel Kant’ın Hukuk Anlayışı  154
6. Serbest Hukuk Okulu  156
7. Tarihi Hukuk Okulu  157
a. Genel Olarak  157
b. Kavram Hukukçuluğu  158
8. Sınıf İlişkisine Göre Hukuk Anlayışı  160
a. Sınıf Esasın Dayanan Hukuk Teorisinin Hareket Noktası: Sanayi Devrimi  160
b. Devrimci Sınıf Teorisinin Hukuk Teorisi: Marksist–Leninist Hukuk Teorisi  161
aa. Marksist–Leninist Teori: Tarihi Maddecilik  161
aaa. Genel Olarak  161
bbb. Diyalektif Tarihi Materyalist Felsefe  162
ccc. Üretim İlişkisi– Üretim Gücü  162
ddd. Artık Değer Teorisi  163
eee. Toplumsal Dönüşüm  163
bb. Marksist Hukuk Teorisi  164
aaa. Genel Olarak  164
bbb. Hukukun Sınıfsal Karakteri  165
ccc. Hukukun Fetişizm Formunu İnkarı  167
ddd. Hukukun İdeolojik ve Kurumsal Yapıya İlişkin Üst Yapı Kurumu Olması  167
eee. Sosyalist Hukukun Proletarya Devrimi ile Gerçekleşmesi  168
fff. Sosyalist Hukukta “Olan”la “Olması Gereken”in Bütünlüğü  170
ggg. Bireysel Hakları, Özellikle Mülkiyet hakkını Reddi  171
hhh. Komünizm Aşamasında Devlet ve Hukukun Sonlanması  172
cc. Marksist–Leninist Teorinin Gelişimi  173
c. Evrimci Sınıf Teorisinin Hukuk Teorisi: Lorenz von Stein’nın Teorisi  175
aa. Genel Olarak  175
bb. Katmansal (Sınıfsal) Yapının Toplumun Temelini Oluşturması  175
cc. Proletarya Devrimi Yerine Devletin Reformu  176
dd. Hukukun Toplumun Ürünü Olması  177
9. Menfaat hukukçuluğu  178
a. Genel Olarak  178
b. Rudolf von Jhering: Hukukta Amaç ve Menfaat  179
c. Philipp Heck: Menfaat hukukçuluğunun Yeniden Değerlendirilmesi  181
aa. Genel Olarak  181
bb. Heck’in Değer Menfaati Hukukçuluğu  181
aaa. Genel Olarak  181
bbb. Hukukun Metodu Olması  182
ccc. Menfaat Kavramı  183
aaaa. Genel Olarak  183
bbbb. Menfaat Çeşitleri  184
cccc. Menfaat Çatışmaları  184
dddd. Menfaat Nedenselliği İlkesi  185
ddd. Hukukun İşlevi  185
eee. Hukuk normu ve Hukuk sistemi Anlayışı  187
aaaa. Hukuk normu  187
bbbb. Hukuk sistemi Anlayışı  188
fff. Yasama Faaliyetinde Menfaatin İşlevi  188
ggg. Yargı Uygulamasında Menfaatin İşlevi  189
aaaa. Genel Olarak  189
bbbb. Hakimi Kanun Koyucunun Yardımcısı Olduğu Görüşü  189
cccc. Düşünerek İtaat İlkesi  190
hhh. Değerlendirilmesi  191
10. Değer hukukçuluğu  193
11. Topik hukukçuluğu (Retorik Hukukçuluğu)  194
12. Çağdaş Doğal Hukukun Yeniden Gelişimi  195
a. Genel Olarak  195
b. John Finnis’in Hukuk Görüşü  196
IV. HUKUKA POZİTİVİST HUKUK EKOLÜNÜN YAKLAŞIMI  197
A. Pozitivist Hukuk Ekolünün Okulları  197
1.Genel Olarak  197
a. Doğal hukuk Pozitivizmi  197
b. Bilimsel Pozitivizm  198
c. Kanun Posivitizmi (Hukuki Bilimsel Pozitivizm)  198
d. Hakim Pozitivizmi  199
2. Hukuki (İradeci) Pozitivizm – Sosyolojik Pozitivizm  200
3. Hukukun Geçerliliği Sorunu  200
a. Hukuki, Fiili ve Ahlaki Gerçeklik  200
aa. Hukuki Geçerlilik  200
bb. Fiili Geçerlilik  201
cc. Ahlaki Geçerlilik  201
b. Dışsal Geçerlilik ve İçsel Geçerlilik (:Aksiyon (Deontik) – Sosyal Geçerlilik)  201
aa. Dışsal Geçerlilik  201
aaa. Aksiyolojik (Deontik) Geçerlilik Görüşü  202
bbb. Sosyal Geçerlilik Görüşü  202
bb. İçsel (Biçimsel ve Sistemsel) Geçerlilik Görüşü  202
c. Hukuki Geçerliliğe İlişkin Tanım Denemeleri  203
4. Pozitif hukuk Ekolünün Ortak Noktaları  205
a. Ahlakla Hukukun Ayrılması Tezi  205
b. Hukukun Açıklanmasına Temel Yaklaşımlar  205
B. John l. Austin’in hukuk görüşü  206
1. Austin’in Egemenlik (Emredicilik) Teorisi  206
2. Austin’in Hukuk Anlayışı  207
a. Kanun Nedir?  207
b. Hukuk Nedir?  207
c. Emir Nedir?  208
aa. Kavram  208
bb. Egemen Güç Nedir?  209
aaa. Hukukun Kaynağı  209
bbb. Nitelikleri  209
ccc. Emrin Yaptırımı  210
ddd. Hiyerarşik Emirler Sistemi: Hukuk Düzeni  210
d. Austin’in Bentham’dan Ayrılığı Noktalar  210
e. Austin’in Hukuka Katkısı  211
C. Hans Kelsen’in Hukuk Görüşü  212
1. Saf Hukuk Teorisi  212
2. Hukukun Sistemsel Yeknesaklığı ve Geçerliliği – Hukukun Saflığı–  214
a. Hukuk Normlarının Sistemsel Hiyerarşik Yapısı Anlayışı  214
b. Temel Norm  215
c. Normlar Sistemi  216
3. Hukuk Anlayışı  217
4. Hukuk Kuralı/Normu Anlayışı  219
5. Kelsen’in Hukuka Katkısı  220
D. Modern Pozitivist Hukuk Yaklaşımları  220
1. H. L. A. Hart’ın Hukuk Anlayışı  220
a. Genel Olarak  220
b. Hukuk Pozitivizminde Hukukun Anlamı  222
c. Hukuk Kurallarının Yapısı ve Geçerliliği  227
aa. Birincil Hukuk Kuralı ve İkincil Hukuk Kuralı Ayrımı  227
aaa. Birincil kurallar: Yükümlülük Kuralı  227
bbb. İkincil kurallar: Yükümlendirme Kuralı  228
aaaa. Tanıma Kuralı  228
bbbb. Hak Yetkisi Verenler ve Ödev Yükleyenler  229
ccccc. Yargılama Kuralı  229
bb. Tanıma Kuralının Hukukun Geçerliliğini Belirlemesi  229
cc. Hukukun Bağlayıcılığının Dışsal ve İçsel Yönü  230
d. Hukuk ve Ahlak Ayrımı  234
aa. Hart’ın Görüşleri  234
bb. Lon L. Fuller’in Görüşleri  236
aaa. Genel Olarak  236
bbb. Fuller’in Hart’a Eleştirileri  237
e. Hart’ın Hukuka Katkısı  238
2. Ronald Dworkin’in Hukuk Görüşü  238
a. Genel Olarak  238
b. Hukuk Kuralı ve Hukuk İlkesi Arasındaki Fark ve İlişkiler  242
c. Adaletin Hukuktaki Belirleyici Rolü  244
d. Hukukta Birlik İlkesi  245
e. Hakimin Hukuktaki Rolü: Yorum ve Yargısal Takdir Yetkisi  245
aa. Kurumsal Destek Doktrini ve İlkelerin Geçerliliği Testi  245
bb. Hakimin Yorum Yetkisi  246
cc. Hakimin Takdir Yetkisi  247
f. Tanıma Kuralının İlkesel Dayanağı  248
g. Hak Kavramı  248
aa. Genel Olarak  248
bb. Hak Çeşitleri  249
h. Dworkin’in Hukuka Katkısı  249
3. Hukuka Faydacı hukuk Ekolünün Yaklaşımı  250
a. Genel Olarak  250
b. Bentham’ın Hukuk Görüşü  251
aa. Genel Olarak  251
bb. Bentham’ın Hukuk Görüşü  253
c. Mill’in Hukuk Anlayışı  254
4. Luhmann’ın Hukuk Anlayışı  257
a. Luhmann’ın Sistem teorisi  257
b. Yeniden Üreten –Öz– Sistemli Hukuk Teorisi  260
aa. Genel Olarak  260
bb. Hukukun Sistem İçindeki Yeri  260
c. Luhmann’ın Hukuk Kavramı  262
5. Stammer’in Hukuk Anlayışı  262
6. Radbruch’un Hukuk Anlayışı  263
a. Genel Olarak  263
b. Radbruch’un Hukuk Kavramı  264
c. Hukukun Üç Yönü  269
aa. Hukukun Formal (Biçimsel) Yönü: Adalet  269
bb. Hukukun Relatif Yönü: Amaca Uygunluk  269
cc. Hukukun Fonksiyonel Yönü: Hukuk Güvenliği  270
d. Radbruch Formülü  270
aa. Radbruch Formülü: Kanunun Haksızlığı/Hukuksuzluğu ve Kanun Üstünde Hukuk  270
bb. Radbruch Formülü: Yadsınamaz Formül ve Dayanılamaz Formül  274
aaa. Dayanılamaz Formül  274
bbb. Yadsınamaz Formül  275
e. Hukuka Katkısı  275
V. HUKUKUN TANIMINDA ADALETİN YERİ  276
A. Hukuk ve Adalet İlişkisi  276
1. Genel Olarak  276
2. Adalet Kavramının Relatifliği  278
3. Eşitlik paradoksu: Eşitlerin Eşitliği – Eşitsizlerin Eşitliği  279
4. Adalet ve Hakkaniyet İlişkisi  281
B. Adalet Anlayışı  282
1. Genel Olarak  282
2. Eşitlere Eşit (Eşitsizlere Eşitsiz) Davranması İlkesi (Ayrımcılık Yasağı)  283
C. Adalet Kavramı  284
1. Genel Olarak  284
2. Adalet Teorileri  284
a. Değerlendirme Adaleti Yaklaşımı Teorileri  285
b. Usulü adalet Yaklaşımı Teorileri  285
c. Maddi Adalet Yaklaşımı Teorileri  286
aa. Faydacı Adalet Teorileri  286
bb. Sözleşmeyi Temel Alan Adalet Teorileri  286
cc. Eşitliği Esas Alan Adalet Teorileri  287
3. Adaletin Fonksiyonları  287
D. Adaletin Özü: Eşitlik ilkesi (Herkese, Kendine Ait Olanı Verme İlkesi)  288
1. Eşitlik ilkesi  288
2. Kanun Önünde Eşitlik ilkesi  291
E. Adalet Çeşitleri  294
1. Şekli (Formal) Adalet  294
2. Maddi Adalet  294
a. Genel Olarak  294
b. Maddi Adalet Türleri  295
aa. Denkleştirici adalet (Değişim –Takas– Adaleti) (iustitia commutativa)  295
bb. Dağıtıcı adalet (Paylaştırıcı Adalet) (iustitia distributiva)  297
cc. Siyasal (Politik) Adalet  299
dd. Düzeltici adalet  300
ee. Sosyal adalet  301
F. Radbruch’un Adalet Anlayışı  301
1. Genel Olarak  301
2. Adalet Anlayışı  302
G. Rawls’ın Adalet Anlayışı  304
H. Luhmann’ın Adalet Anlayışı  308
VI. HUKUKUN TANIMININ HUKUK POLİTİKASI VE HUKUK SİSTEMLERİ İLE İLİŞKİSİ  309
VII. HUKUKUN YÜRÜRLÜKTE OLAN HUKUK KURALLARININ SİSTEMLEŞTİRİLMİŞ TÜMÜ OLMASI  311
A. Genel Olarak  311
B. Hukuk ve Kanun Kuralı İlişkisi  312
1. Kanun Kuralının Asli Kaynak Olması  312
2. Kanunun Hukukun Tek Kaynağı Olmaması  312
C. Hukukun Normatif (Yasal) Geçerliliği  313
1. Genel Olarak  313
2. Dışsal Bakış Açısıyla Hukuki Geçerlilik  313
a. Aksiyolojik (Deontik) Geçerlilik Görüşü  313
b. Sosyal Geçerlilik Görüşü  314
2. İçsel Bakış Açısı (Biçimsel ve Sistemsel Geçerlilik Görüşü)  315
a. Biçimsel Geçerlilik  315
b. Sistemsel Geçerlilik  315
3. Hukukun Normatif (Yasal) Geçerliliği Konusundaki Görüşler  315
a. Fiili Uyma Teorisi  316
b. İrade teorisi  316
c. Tanıma teorisi  317
d. Geçerlilik teorisi  317
D. Hukukun Devlet Tarafından Yürürlüğe Sokulması  318
1. Genel Olarak  318
2. Anayasa Kurallarının Uygulanması  320
E. Devlet Tarafından Hukuka Uyulma Zorunluluğunun Sağlanması  321
F. Değerlendirme  322
VIII. HUKUKUN KURUMSAL VE KAVRAMSAL YAPISI: HUKUK ve HAK İLİŞKİSİ  323
A. Hukuk ve Hak İlişkisi  323
B. Hukukun Kurumsal ve Kavramsal Yapısı  323
C. Hak Kavramı  324
D. Hakkın Fonksiyonu: Kişi özgürlüğü  325
E. Hakkın Sınırlandırılması  326
F. Hakkın Temel Yapısı  327
1. Temel Unsurları  327
2. Hak sahibi  328
3. Hakkın Muhatabı (Hak yükümlüsü)  328
4. Hakkın Konusu  329
a. Talep  329
aa. Kavram  329
bb. Talep hakkı  330
cc. Talep hakkı Çeşitleri  330
b. Özgürlük  331
aa. Kavram  331
bb. Özgürlük hakkı  331
cc. Çeşitleri  332
c. Yetki  332
d. Bağışıklık  333
§ 3. HUKUKUN FONKSİYONLARI NELERDİR?
HUKUK NEYE HİZMET EDER?
I. GİRİŞ  335
A. Sosyal normların Genel Ödevi ve Fonksiyonu  335
1. Genel Olarak  335
2. Sosyal Normların Ödev ve Fonksiyonları  336
3. Sosyal Normların Fonksiyonlarının Nitelik ve Özellikleri  337
B. Hukuk Normlarının Fonksiyonu  337
1. Genel Olarak  337
2. Genel Olarak Hukukun Fonksiyonları  339
3. Hukukun Fonksiyonlarının Gösterdiği Alanlar  340
4. Hukukun Farklı Alanlara Göre Fonksiyonları  340
II. POLİTİK ALANDA  341
A. Davranışı Düzenleme ve Kontrol Fonksiyonu  341
1. Şekli (Formal) Düzenleme Fonksiyonu  342
2. Tasarımlama (Düzenleme) ve Denetim (Kontrol) Fonksiyonu  343
3. Sosyal Barış ve Huzur Fonksiyonu  344
B. Organizasyon (Yönetme) ve Egemenliğin (Meşrulaştırılması) Hukuk Kurallarına Uygunluğu Fonksiyonu  344
1. Maddi Düzenleme (Koruma) Fonksiyonu  344
2. Bütünleştirme Fonksiyonu  345
3. Yasallaştırma Fonksiyonu  345
a. Şekli Yönden Yasallaştırma  346
b. Maddi Yönden Yasallaştırma  346
4. Baskı ve Yönlendirme Fonksiyonu  346
III. TOPLUMSAL ALANDA  346
A. Beklentileri Güvence Altına Alma Fonksiyonu: Hukuk Güvenliği ve Güvenin Korunması  346
B. Uyuşmazlıkları Giderme ve Çözme Fonksiyonu  347
IV. KİŞİLERİ VE KİŞİ ÖZGÜRLÜĞÜNÜ KORUMA FONKSİYONU: HAKKI GARANTİ FONKSİYONU  347
§ 4. HUKUK NORMU (KURALI) NEDİR?
I. GENEL OLARAK  349
A. Giriş  349
B. Kaynaklarına Göre Hukuk Kuralları  349
II. NORM VE HUKUK KURALI KAVRAMI  350
A. Genel Olarak  350
B. Hukuk normu ve Hukuk Kuralı Arasındaki İlişki  352
III. HUKUK NORMU ÇEŞİTLERİ  353
A. Sosyal Davranış Kuralları: Olması Gereken Normlar (Sollensnormen) ve Doğa Bilimleri Kuralları: Olan Normlar (Seinsnormen)  353
1. Olan Norm ve Olması Gereken Norm  353
a. Temel Yaklaşımlar  353
b. Olan Norm ve Olması Gereken Norm Yaklaşımı  354
2. Norm ve Doğruluk (Gerçeklik)  355
B. Sosyal normlar  356
1. Sosyal norm Kavramı ve Yapısı  356
2. Yaptırım  357
3. Yaptırım Şekilleri  358
4. Hukuk normunun Diğer Sosyal normlardan Ayırt Edilmesi  358
a. Genel Olarak  358
b. Hukuk normunun Ahlak ve Etik Normlarından Ayırt Edilmesi  359
aa. Ahlak ve Etik Normu  359
aaa. Genel olarak  359
bbb. Ahlak ve Ahlak–Etik Normların Hukuk Normları İle ilişkisi  359
aaaa. Ahlakın Hukukun Bir Olgusu Olması  361
bbbb. Ahlakın Hukukun Hedefi (Amacı) Olması  361
ccc. Hukuk ve Ahlak Kuralının Nitelik ve Özelliklerinin Benzerliği  362
c. Hukuk normunun Ahlak ve Etik Normlardan Ayırt Edilmesi  363
aa. Genel Olarak  363
bb. Kant’ın Yaklaşımı  363
cc. Austin’in Yaklaşımı  364
dd. Kelsen’in Yaklaşımı  364
ee. Hukukun Ahlaktan Ayrılması  366
aaa. Amacı Bakımından  366
bbb. Konu bakımından  366
ccc. Yaptırım ve Örgütlenme Bakımından  366
ddd. Kuralların Kapsamı Yönünden  367
eee. Kurallarının Kaynağı  367
fff. Fonksiyonu Bakımından  368
ggg. Şekli Bakımından  368
IV. HUKUK NORMUNUN (KURALININ) YAPISAL UNSURLARI  368
A. Hukuk Kuralının Koşul Şeması  368
B. Normun/Hukuk Kuralının Cümle Yapısı İle İlişkisi: Hukuk Cümlesi  369
1. Genel Olarak  369
2. Hukuk (Norm) Cümlesinin Temel Yapısı ve Mantıksal Kurgusu  370
a. Normların Cümle Yapısına Göre Çeşitleri  370
aa. Tanımlayıcı Cümlesi (Norm)  370
bb. Analitik (Mantık) Cümlesi (Normu)  371
b. Metafizik Hukuk Cümleleri  372
c. Değerlendirme (Değer Yargısı) Cümlesi (Normu)  372
aa. Tanımlayıcı Değer Yargısı Cümlesi (Normu)  373
bb. Düzenleyici Değer Yargısı/ Değerlendirme Cümlesi (Normu)  374
aaa. Genel olarak  374
bbb. Emir Cümlesi ve Norm  375
ddd. Değerlendirme Normunun Mantıksal ifadesi ve Mantıki Uygunluk  376
aaaa. Değerlendirme Cümlesinin (Normunun) Mantıksal İfadesi  376
bbbb. Değerlendirme Cümlesindeki Değerlendirmede Mantıki İlişki ve Mantıksal Çelişki  377
d. Normların Cümle Yapısının Temel Uygulama Çeşitleri  377
aa. Muhatapları Yönünden  377
aaa. Bireysel norm  377
bbb. Genel norm  378
bb. Sonuçlarına Etkisi Yönünden  378
aaa. Şartsız norm  378
bbb. Şartlı norm  378
aaaa. Genel Olarak  378
bbbb. Yapısal Özelliği “Eğer o zaman ” kaydı  379
cccc. Görünüm Şekilleri  379
C. Hukuk Kuralının Nitelikleri  380
1. Hukuk Kurallarının Belirliliği  380
2. Hukuk Kuralının Genelliği  380
a. Genel Nitelikte Hukuk Normları  380
aa. Şartlı Genel Nitelikteki Hukuk Normları: Kanun Hükümleri  380
bb. Şartsız Genel Nitelikte Hukuk Normları  381
b. Bireysel Nitelikte Hukuk Normları  381
aa. Şartlı Bireysel Nitelikteki Hukuk Normları  381
bb. Şartsız Bireysel Nitelikteki Hukuk normu  382
3. Hukuk Kuralının Objektifliği  382
4. Hukuk Kuralının Soyutluğu  382
5. Hukuk Kuralının Sürekliliği  383
D. Hukuk Kurallarının/Normlarının Temel Yapısı  383
1. Genel Olarak  383
2. Hukuk Kuralları (Normları) Çeşitlerinin Temel Yapısı  383
a. Davranış Kuralları/Normları  384
3. Yaptırım kuralları/Normları (Ceza Normları)  384
a. Emir Normunda  385
b. Yasak Normunda  385
4. Ödev kuralları/Normları (Final Normlar, Amaç Programları)  385
5. Yetki kuralları/Normları  386
6. Kıyas kuralları/Normları (Takdir Normları, Ölçüm (Değer) Normları)  387
E. Genel Hukuk Kurallarının ve Hukuk Prensiplerinin Temel Yapısı  388
F. Tam hukuk kuralının (Normunun) Temel Olguları  389
1. Bentham’ın Hukuk Kuralı Analizi  389
2. Güriz’in Hukuk Kuralı Analizi  390
3. Hukuk Kuralının Hukuki Olguları  391
a. Hukuk normunun/Kuralının Muhatapları  391
b. Maddi Olgular  392
c. Olması Gereken Kuralı  392
aa. Genel Olarak  392
bb. Gereklilik Kuralının Temel Görünüş Şekilleri  393
cc. İzin Kuralının Görünüş Şekli: İzin  394
d. Hukuki Sonuç: Yaptırım  394
aa. Genel Olarak  394
bb. Hukuk Disiplinlerine Göre Yaptırım Çeşitleri  394
aaa. Özel hukuk Yaptırımları  394
bbb. Kamu hukuku Yaptırımları  395
cc. Hukuki Sonuçları Yönünden Yaptırım Çeşitleri  396
aaa. Genel Olarak  396
bbb. Çeşitleri  396
aaaa. Şartlı norm/Kural  396
aaaaa. Şartlı norm/Kural  396
bbbbb. Şartlı Hukuk normunun Dil Olarak İfadesi: “–Eğer O Zaman –” Formu  396
bbbb. Sonuç Norm/Kural  397
cccc. Kurucu Norm/Kural  398
V. HUKUK NORMUNUN YAPISI: HUKUK KURALI VE ÇEŞİTLERİ  398
A. Hukuk normu/kuralı  398
B. Hukuk normu/kuralı Çeşitleri  398
1. Tam hukuk kuralı–Yardımcı Hukuk Kuralı–Eksik Hukuk Kuralı  398
a. Genel Olarak  398
b. Tam hukuk kuralı  399
aa. Talep Esaslı Kurallar  399
bb. Bağımlı Eksik /Yardımcı Kurallar  401
aaa. Tanım Kuralları  401
aaaa. Tanım Cümlesi  401
bbbb. Kavram  402
bbb. Tamamlayıcı hukuk kuralı  403
ccc. Yorumlayıcı hukuk kuralı  404
ddd. Atıf (Yollama) Kuralları  405
eee. İspat Kuralları  406
aaaa. Özel İspat Kuralları  406
bbbb. Faraziye (Fiksiyon) Kuralları  406
cccc. Kanuni Karineler  407
cc. Sınırlı Hukuki Kurallar  408
2. Hukuk Kurallarının Farklı Ayrımları  409
a. Değer Yargısı Kuralları – Kurucu (Yetki) Kuralları  409
b. Birincil kurallar– İkincil kurallar  410
aa. Genel Olarak  410
bb. Kelsen’in Ayrımı  410
cc. Hart’ın Ayrımı  411
aaa. Genel Olarak  411
bbb. Ödev Verici Kurallar ve Yetki Verici Kurallar  412
ccc. Birincil kurallar – İkincil kurallar  413
aaaa. Birincil kurallar  414
bbbb. İkincil kurallar  414
aaaaa. Tanıma Kuralları  414
bbbbb. Değiştirici Kurallar  415
ccccc. Yargılama Kuralları  415
dd. Burchart’ın Ayrımı  415
ee. Hohfeld’in Ayrımı  415
ff. Corbin’in Ayrımı  416
gg. Bentham’ın Ayrımı  416
C. Normun/Hukuk Kuralının Amacı  416
1. Normun/Hukuk Kuralının Amacı  416
2. Normun/Hukuk Kuralının Amacının Fonksiyonu  417
§ 5. HUKUK DÜZENİNİ OLUŞTURAN HUKUK KURALLARININ
BÜTÜNLÜĞÜ VE YEKNESAKLIĞI: HUKUK SİSTEMİ
I. HUKUK KURALLARININ SİSTEMSEL BÜTÜNLÜĞÜ  419
A. Genel Olarak  419
B. Hukuk sisteminin Felsefi Gelişimi  421
C. Şekli Sistem  425
D. Maddi Sistem  426
II. HUKUK KURALLARININ YEKNESAKLIĞI VE HİYERARŞİSİ  428
A. Değerler ve Değerlendirme Sisteminin Yeknesaklığı  428
B. Hukuk sisteminin Hiyerarşisi: Norm Piramidi  429
1. Genel Olarak Hukuk sistemi Kavramının Tarihi Gelişimi  429
2. Norm Piramidi  430
C. Hukuk Disiplinlerinin Yeknesaklığı  430
1. Genel Olarak  430
2. Anayasal Sistem İçinde Hiyerarşi ve Yeknesaklık  431
3. Avrupa Birliği İçinde Hiyerarşi ve Yeknesaklık  432
§ 6. HUKUK VE DİL
I. GENEL OLARAK  435
A. Kavram  436
B. Terim  437
C. Önerme  437
1. Genel Olarak  437
2. Önerme ve Cümle İlişkisi  438
3. Önerme Çeşitleri  439
a. Epistomolojik Değerleri Yönünden  439
b. Yapıları Yönünden  440
c. Nicelik Yönünden  440
d. Nitelik Yönünden  440
e. Kiplik Yönünden  440
f. Bağlantı Yönünden  441
g. Mantık Yönünden Önerme Çeşitlerinin Değerlendirilmesi  441
D. Hukuk Normu Önermesi  441
II. KULLANILAN DİLDEKİ ANLAM BELİRSİZLİĞİ  443
A. Genel Olarak  443
B. Kanun Metninin (Veya Terimin) Belirsizliği, Yanıltıcılığı ve Anlam Kayması  444
C. Terimin Kavramsal Anlamı: Semantik Üçlü Tanımlaması  445
D. Hukukun İlgililerine Göre Anlam Farklılığı  446
1. Genel Olarak  446
2. Yorumu Yapan Organa Göre Anlam Farklılığı  447
a. Yasama Yorumu (Amaç kuralı)  448
b. Yargısal yorum  449
c. Bilimsel Yorum  449
III. HUKUK KAYNAĞI OLARAK HUKUK DİLİ (HUKUK CÜMLESİ VE HUKUK TERİMİ)  449
A. Hukuk Dili (Hukuk Metni ve Hukuk Terimi)  449
B. Mevzuat Dili  450
1. Kanun Dili  450
2. Kanun Dilinin Özellikleri  451
3. Kanun Koyma Öğretisi  452
IV. TANIMLATICI TERİM VE NORMATİF/HUKUKİ TERİM  453
A. Genel Olarak  453
B. Tanımlayıcı Terimler  453
C. Normatif/Hukuki Terimler  454
1. Genel Olarak  454
2. Takdir Yetkisi Veren Terimler  454
3. Yollama (Atıf) Yapan Terimler  454
4. Açık Hukuki Terimler  455
V. HUKUK MESLEK (BİLİM) DİLİ  456
A. Genel Olarak  456
B. Kanun Dilinin Karmaşık Yapısı  456
1. Genel Olarak  456
2. Sosyal ve Politik Sistem Bakış Acısıyla Hukuk Kurallarının Karmaşık Yapısı  457
VI. HUKUK GÖSTERGEBİLİMİ  457
A. Göstergebilim  457
1. Kavram  457
2. Göstergebilim Okulları  460
B. Hukuk Göstergebilim Okulları  461
C. Yapısalcı Hukuk Gösterge Bilimi Okulu  462
1. Genel Olarak  462
2. Greimas’ın Göstergebilim Görüşü  464
a. Genel Olarak  464
b. Greimas’ın Gösterge Bilimsel Dörtgeni  465
c. Greimas’ın Anlatı Analizi  466
aa. Genel Olarak  466
bb.Üretici Yörünge  466
cc. Anlatı Sözcesinin Yapısı  467
dd. Anlatım Şeması  468
d. Hukuk Söyleminin Analizi  468
3. Semantik Doğal Hukuk Okulu (Moore’nun Kuramı)  470
D. Mantıkçı Hukuk Gösterge Bilimi Okulu  470
1. Genel Olarak  470
2. Pierce’nin Üçlü Gösterge Modeli  471
3. Searle’nin Söz Edim Kuramı  473
a. Söz Edim Kuramı  473
aa. Genel Olarak  473
bb. Edimsöz Edimlerin Sınıflanması  475
cc. Bir Sözedim olarak Yargı Edimi: “Palmer Davası”  476
§ 7. HUKUK MANTIĞI
I. GENEL OLARAK  481
A. Giriş  481
B. Hukuk ve Mantık İlişkisi  482
1. Hukuk Kurallarının Düzenlenmesinde  483
2. Hukuk Kurallarının Aksiyomatikliği  484
C. Kavram  484
D. Dar Anlamıyla–Geniş Anlamıyla Hukuk Mantığı  485
1. Formal/Şekli Mantık  486
2. Maddi/Materyal Mantık  486
F. Kurucu Mantık ve Kaza Mantığı  488
II. DEONTİK MANTIK  488
III. KLASİK (FORMEL) MANTIK  489
A. Kavram  489
B. Dedüksiyon  490
1. Genel Olarak  490
2. Akıl Yürütmenin Temel Mantık İlkeleri  492
3. Dedüksiyonun Temel Formu  492
4. Çeşitleri  493
a. Genel Olarak  493
b. Doğrudan (Tasım) ve Dolaylı Dedüksiyon  493
c. Tasım  494
aa. Genel Olarak  494
bb. Çeşitleri  495
aaa. Basit (Kategorik) – Bileşik (Kategorik Olmayan) Tasım  495
bbb. Olumlu ve Olumsuz Tasım  496
5. Dedüksiyon Sorunları  497
6. Hukuki Dedüksiyonun Temel Formu  498
7. Hukuki Dedüksiyon Metodları  498
a. Genel Olarak  498
b. Çeşitleri  499
aa. Kesin (Kategorik) Dedüksiyon Metodu  499
bb. Zincirleme Dedüksiyon Metodu  500
cc. Eksik Önermeli Dedüksiyon Metodu  501
C. Endüksiyon  501
1. Genel Olarak  501
2. Çeşitleri  502
a. Tam Endüksiyon  502
b. Eksik Endüksiyon  503
3. Temel Formu  503
IV. SEMBOLİK MANTIK  503
A. Genel Olarak  503
1. Kavram  503
2. Tarihi Gelişimi  505
3. Mantığa Katkısı  508
B. Sembolik Mantığın Sembolleri  508
1. Mantık Hataları  511
a. Genel Olarak  511
b. Mantık Hatası Çeşitleri  512
C. Doğruluk Çizelgeleri ve Denetlenmesi  512
V. ÖNERMELER MANTIĞI VE NİCELEME/YÜKLEM MANTIĞI  513
A. Önermeler Mantığı  513
B. Yüklem/Niceleme Mantığı  514
VI. NORMUN DÖRTLÜ KARESİNE GÖRE NORMUN GERÇEKLİĞİ  515
A. Önermenin Dörtlü Standart Karesi İle Analizi  515
1. Önermenin Dörtlü Standart Karesi Formu  515
a. Genel Olarak  515
b. Şematik Olarak  516
c. Önermelerin Karşılıklı İlişkileri (Aristoteles (Mantık) Karesi)  517
aa. Karşıtlık (Contrary)  518
bb. Kapsamak/Altıklık (Subalternation)  518
cc. Çelişiklik/Tezatlık (Contradictory)  518
B. Normun Aritoteles’in (Mantık) Karesi ile Analizi  518
VII. DAVRANIŞ NORMUNUN MANTIKSAL YAPISI  520
VIII. TEMEL MANTIK İLKELERİNİN HUKUKTA UYGULANMASI  520
A. Özdeşlik İlkesi  521
B. Çelişmezlik İlkesi  522
C. Üçüncü Durumun Olanaksızlığı İlkesi  523
D. Nedensellik/İsnad İlkesi  523
IX. MANTIK KURALLARINDAN HUKUK KURALI YARATMA  524
A. Genel Olarak  524
B. Kanun Hükümlerinin Kıyası (Kanunun Kıyası) ile Hukuk Kıyası  525
1. Genel Olarak Kıyas  525
2. Kanun Kıyası Yöntemleri  527
a. Kıyasla Kural Yaratma (Kıyasla Sonuç Çıkarma)  527
b. Karşıt Anlamından Sonuç Çıkarma  527
c. Büyükten Kıyas (Sonuç Çıkarma)  528
aa. Küçükten Büyüğe Kıyas  528
bb. Büyükten Küçüğe Kıyas  528
3. Hukukun Genel İlkelerinin Kıyası (Hukukun Kıyası) ile Hukuk Kuralı Koyma  529
a. Kanuni kıyas  529
b. Toplu kıyas  529
Kaynakça  531
Düşünür ve Bilim Adamı İndeksi  573
Kavramlar Dizini  577
 


 
Kitap
Bülten
Kitap
Kitap
İndirimli Kitaplar
 
 
Ana Sayfa | Hakkımızda | Bülten | Gizlilik ve Çerez Sözleşmesi | Üye Sayfası | Yardım | İletişim

Seçkin Yayıncılık San. Tic. A.Ş.
Copyright © 1996 - 2019